Bản án 06/2019/KDTM-PT — Tranh chấp hợp đồng vận chuyển

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo bản án sơ thẩm và các tài liệu có trong hồ sơ vụ án thì nội dung vụ án như sau:

Tại đơn khởi kiện ghi ngày 18/10/2016, bản tự khai ngày 06/01/2017 và các biên bản làm việc tiếp theo, đại diện nguyên đơn (Công ty TNHH MTV Duyên Hải QN, gọi tắt là Công ty DH) trình bày: Ngày 06/7/2016, Công ty TNHH MTV Duyên Hải QN mở tờ khai nhập lô hàng linh kiện điện tử tại Hải quan cửa khẩu Hữu Nghị- Lạng Sơn. Sau đó, Công ty đã thuê xe ô tô BKS 98C-083.1X của Công ty TNHH Vận tải và Thương mại HD (gọi tắt là Công ty HD) vận chuyển số hàng hóa trên đến cửa khẩu LV, huyện HL, tỉnh Cao Bằng để tái xuất sang Trung Quốc. Trên đường vận chuyển, đến địa phận xã NH, huyện HA, tỉnh Cao Bằng thì xe ô tô gặp sự cố gây cháy khiến toàn bộ số hàng hóa trên xe đều bị hư hỏng, thiệt hại ước tính 1.438.174.330 đồng. Sau khi xảy ra sự việc, Công ty HD không hợp tác, không thiện chí cùng nhau giải quyết hậu quả, thậm chí, khi được cơ quan Công an trả lại tài sản, Công ty DH tiếp tục nhờ Công ty HD chở số hàng hóa bị cháy đến của khẩu LV nhưng không được sự đồng ý từ Công ty HD. Nay Công ty DH cho rằng Công ty HD có lỗi trong việc bảo dưỡng phương tiện, để xảy ra sự cố chập cháy điện, không thực hiện đúng nghĩa vụ của bên vận chuyển là phải bảo đảm vận chuyển tài sản đầy đủ, an toàn, đúng thời hạn nên đã gây ra thiệt hại về tài sản cho Công ty DH. Vì vậy Công ty DH yêu cầu Công ty HD phải bồi thường toàn bộ thiệt hại là 1.438.174.330 đồng.

Tại Bản tự khai ngày 15/02/2017, đại diện Công ty HD trình bày, ngày 06/7/2016, Công ty HD nhận điện thoại từ Công ty TNHH Vận tải C đề nghị vận chuyển lô hàng hóa linh kiện điện tử từ cửa khẩu Hữu Nghị - Lạng Sơn đến cửa khẩu LV – Cao Bằng với giá 8.000.000 đồng, đồng thời có thỏa thuận về các phát sinh trên đường vận chuyển do Công ty C chịu trách nhiệm. Sau đó, Công ty HD đã điều xe tải BKS 98C-083.1X của Công ty đến chở hàng, cùng đi với Công ty HD có cả nhân viên của Công ty DH. Trên đường vận chuyển thì xảy ra sự cố chập cháy bóng điện dẫn đến hỏa hoạn hàng hóa bị cháy. Sau khi làm việc với Công an về vụ cháy thì phía Công ty HD mới biết hàng hóa vận chuyển là của Công ty DH. Sau khi cơ quan Công an xác định không có dấu hiệu hình sự đã trả lại tài sản, hàng hóa, phương tiện cho chủ sở hữu. Phía Công ty DH đã nhận lại 3,5 tấn hàng hóa, Công ty HD đã trả tiền thuê bốc dỡ, thuê xe chở số hàng hóa này cho Công ty DH từ Công an huyện TL – Cao Bằng đến cửa khẩu LV để Công ty DH giao cho đối tác. Nay Công ty HD cho rằng Công ty DH không bị thiệt hại toàn bộ số hàng hóa nêu trên, mặt khác Công ty HD không giao kết hợp đồng với Công ty DH mà chỉ thực hiện theo thỏa thuận với Công ty C, vì vậy Công ty HD không chấp nhận yêu cầu của Công ty DH.

Tại biên bản lấy lời khai ngày 03/10/2017, Đại diện Công ty TNHH Vận tải C trình bày, Công ty không giao kết hợp đồng nào với Công ty DH Quảng Ninh, cũng không có đề nghị nào với công ty TNHH Vận tải và Thương mại HD về việc chở hàng thay nên công ty C không liên quan, không có ý kiến gì trong vụ việc này.

Tại phiên tòa, đại diện nguyên đơn giữ yêu cầu khởi kiện và trình bày: Căn cứ để công ty DH Quảng Ninh khởi kiện đối với công ty HD là do công ty TNHH Vận tải C chuyển giao nghĩa vụ cho công ty HD về việc vận chuyển hàng hóa của công ty DH theo hợp đồng vận chuyển mà công ty DH đã giao kết với công ty C. Trên thực tế, công ty DH không giao kết hợp đồng vận chuyển với công ty HD mà giao kết (bằng lời nói) với công ty C, đã thực hiện việc chuyển tiền cho công ty C (trước đây đôi bên đã hợp đồng vận chuyển nhiều lần). Tuy nhiên, lần này, do công ty C không thực hiện việc vận chuyển hàng hóa cho công ty DH mà chuyển giao nghĩa vụ vận chuyển cho công ty HD. Công ty HD đã nhận được số tiền 8.000.000đồng của công ty C để vận chuyển hàng hóa cho công ty DH, được Công ty DH chấp nhận. Vì vậy, việc công ty HD trở thành bên có nghĩa vụ vận chuyển và phải bồi thường đối với hàng hóa bị thiệt hại trong quá trình vận chuyển, tổng giá trị hàng hóa bị thiệt hại mà công ty DH yêu cầu công ty HD bồi thường là 1.438.174.330đồng.

Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn trình bày: Công ty HD không ký kết hợp đồng vận chuyển với công ty DH mà chỉ hợp đồng chở thuê cho Công ty C. Mặt khác, khi vận chuyển hàng hóa, phía công ty DH có nhân viên đi cùng để giám sát, quản lý hàng hóa, hơn nữa công ty DH không bị thiệt hại toàn bộ hàng hóa mà vẫn được nhận lại 3,5 tấn hàng từ Công an huyện TL sau khi vụ cháy xảy ra. Vì vậy công ty HD không chấp nhận yêu cầu khởi kiện, không đồng ý bồi thường cho công ty DH Quảng Ninh.

Với nội dung trên, bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 01/2018/DS-ST ngày 18/9/2018 của Tòa án nhân dân huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang đã xử :

Áp dụng Điều 30, 147, khoản 2 Điều 227, Điều 271, 273 Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 275 Bộ luật dân sự; Điều 18, 26, 27 Nghị quyết 326/2016 UBTVQH 14 ngày 30 tháng 12 năm 2016, xử:

Bác yêu cầu khởi kiện của Công ty TNHH MTV Duyên Hải QN về việc yêu cầu Công ty TNHH Vận tải và Thương mại HD bồi thường thiệt hại về tài sản.

Ngoài ra bản án còn tuyên án phí, quyền yêu cầu thi hành án và quyền kháng cáo cho các đương sự.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 28/9/2018 Công ty TNHH MTV Duyên Hải QN kháng cáo yêu cầu hủy toàn bộ bản án. Tòa án tiếp nhận đơn ngày 01/10/2018 và biên lai thu tiền tạm ứng án phí số AA/2016/0002000 ngày 05/10/2018 số tiền 2.000.000đồng.

Tại phiên tòa phúc thẩm, Công ty TNHH MTV Duyên Hải QN là nguyên đơn không rút đơn khởi kiện, không rút đơn kháng cáo. Các đương sự là bị đơn, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan vắng mặt.

Đại diện Công ty TNHHMTV Duyên Hải QN trình bày: Giữ nguyên yêu cầu khởi kiện như đã trình bày ở phiên tòa trước đây và giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

Do Luật sư Giáp Thị V là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn vắng mặt song có gửi quan điểm bảo vệ cho bị đơn ngày 08/5/2019. Chủ tọa phiên tòa đã đọc toàn bộ quan điểm bảo vệ này tại phiên tòa.

Ông T1: Không đồng ý với quan điểm bảo vệ của luật sư V cho bị đơn. Yêu cầu Công ty TNHH Vận tải và Thương mại HD bồi thường toàn bộ thiệt hại về tài sản cho Công ty TNHHMTV Duyên Hải QN.

+ Đại diện VKSND tỉnh Bắc Giang phát biểu:

- Về tố tụng: Toà án nhân dân tỉnh Bắc Giang và các đương sự đã chấp hành đầy đủ các trình tự, thủ tục của Bộ luật tố tụng dân sự.

- Về nội dung vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng Khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự xử: không chấp nhận kháng cáo của Công ty TNHH MTV Duyên Hải QN, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Án phí: Do không được chấp nhận kháng cáo nên Công ty TNHH MTV Duyên Hải QN phải chịu án phí phúc thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà, ý kiến tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến phát biểu của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bắc Giang. Hội đồng xét xử nhận định:

Theo đơn kháng cáo ngày 28/9/2018 Công ty DH kháng cáo đề nghị hủy toàn bộ bản án với lý do: Tòa án cấp sơ thẩm có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng; Buộc Công ty HD phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho công ty số tiền 1.438.174.330 đồng do đã vi phạm nghĩa vụ vận chuyển hàng hóa thì thấy:

- Nguyên đơn cho rằng phiên tòa ngày 18/9/2018 vắng Công ty HD và người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan là Công ty C là không đảm bảo quyền lợi cho nguyên đơn là không có căn cứ vì Đại diện hợp pháp cho bị đơn là bà Trần Thị L - Chủ tịch Hội đồng thành viên kiêm Giám đốc Công ty HD và đại diện hợp pháp cho người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là ông Nguyễn Công T, Giám đốc Công ty C đã được triệu tập đến lần thứ hai nhưng vẫn vắng mặt không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan; quá trình giải quyết tại Tòa án phía bị đơn và người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan này đã có lời trình bày tại Tòa án. Theo quy định tại Điểm b khoả n 2 Điều 227 Bô ̣ luâ ̣t tố tụng dân sự, tòa án vẫn tiến hành xét xử vắng mặt đối với họ là có căn cứ và đúng quy định của pháp luật.

- Công ty HD không thừa nhận ký hợp đồng mà chỉ thừa nhận chiếc xe tải chở hàng cho Công ty DH là xe xủa Công ty HD. Phía Công ty DH cũng không đưa ra chứng cứ, tài liệu nào chứng minh việc thỏa thuận giữa đôi bên, về quyền của nghĩa vụ của từng bên trách nhiệm khi có thiệt hại xảy ra;không có căn cứ xác định việc giao kết hợp đồng vận chuyển giữa nguyên đơn với bị đơn. Trước đó, Công ty DH đã nhiều lần giao kết hợp đồng và chuyển tiền vận chuyển với Công ty C nhưng đối với vụ việc này Công ty C lại không thừa nhận có sự thỏa thuận nào với nguyên đơn và bị đơn. Lời khai tại Tòa án của nguyên đơn và bị đơn đều xác định có sự giao kết với Công ty C. Do đó, theo quy định tại Điều 275 Bộ luật dân sự quy định về “Căn cứ phát sinh nghĩa vụ” thì nghĩa vụ của Công ty HD không phát sinh từ hợp đồng vận chuyển với Công ty DH mà phát sinh từ hợp đồng với Công ty C do Công ty C đã điện thoại yêu cầu vận chuyển, đồng thời chuyển tiền cho Công ty HD. Như vậy, khi xảy ra thiệt hại về tài sản (hàng hóa) vận chuyển thì bên có quyền yêu cầu Công ty HD bồi thường là Công ty C chứ không phải Công ty DH. Phía Công ty DH cũng không đưa ra được chứng cứ nào chứng minh cho việc được Công ty C chuyển giao quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại đối với Công ty HD, cũng không chứng minh được việc chuyển giao nghĩa vụ vận chuyển hay nghĩa vụ bồi thường từ Công ty C sang cho Công ty HD.

Ngoài ra, thiệt hại mà phía Công ty DH yêu cầu là toàn bộ số hàng hóa mà phía Công ty HD vận chuyển, giá trị là 1.438.174.330đồng là chưa có cơ sở vì các tài liệu trong hồ sơ do phía Công ty DH cung cấp và Tòa án thu thập không xác định được mức độ hư hỏng của hàng hóa, có thể sửa chữa được hay không để kết luận chính xác mức độ thiệt hại; Sau khi được Công an huyện Trà Lĩnh, tỉnh Cao Bằng trao trả lại tài sản (hàng hóa) bị hư hỏng, Công ty DH là bên nhận lại khoảng 3,5 tấn hàng. Sau khi nhận lại đã thuê xe vận chuyển đi nơi khác mà không bảo quản để giám định thiệt hại hoặc để trả lại cho bên phải bồi thường; bản kết luận điều tra và giấy tờ có trong hồ sơ xác định số tiền hàng khoảng 1.369.000.000 đồng không phải là số tiền 1.438.174.330 đồng theo đơn khởi kiện; các bên không đưa ra được thiệt hại cụ thể. Vì vậy, Công ty DH yêu cầu Công ty HD bồi thường thiệt hại là không có căn cứ, không được chấp nhận, Tòa án cấp sơ thẩm bác yêu cầu của Công ty DH đòi Công ty HD bồi thường thiệt hại theo đơn khởi kiện là có căn cứ vì vậy nội dung kháng cáo này của nguyên đơn là không có căn cứ chấp nhận.

Về án phí dân sự sơ thẩm: Nguyên đơn không được chấp nhận yêu cầu nên phải chịu án phí dân sự sơ thẩm.

Về án phí dân sự phúc thẩm: Nguyên đơn không được chấp nhận yêu cầu kháng cáo nên phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.

Vì các lẽ trên.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015

Không chấp nhận kháng cáo của Công ty TNHH MTV Duyên Hải QN. Giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Áp dụng Điều 30, 147, khoản 2 Điều 227, Điều 271, 273 Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 275 Bộ luật dân sự; Điều 18, 26, 27 Nghị quyết 326/2016/ UBTVQH 14 ngày 30 tháng 12 năm 2016, xử:

Bác yêu cầu khởi kiện của Công ty TNHH MTV Duyên Hải QN về việc yêu cầu Công ty TNHH Vận tải và Thương mại HD bồi thường thiệt hại về tài sản.

Án phí: Công ty TNHH MTV Duyên Hải QN phải chịu 55.145.200 đồng tiền án phí dân sự sơ thẩm.

Xác nhận Công ty TNHH MTV Duyên Hải QN đã nộp tạm ứng án phí 27.572.000 đồng theo Biên lai thu tạm ứng án phí số AA/2014/0004918 ngày 25/11/2016 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Hiệp Hòa, khấu trừ vào tiền án phí phải nộp, Công ty TNHH MTV Duyên Hải QN còn phải nộp tiếp tiền án phí dân sự sơ thẩm là 27.573.200đồng.

Án phí dân sự phúc thẩm: Công ty TNHH MTV Duyên Hải QN phải chịu 2.000.000đồng tiền án phí dân sự phúc thẩm.

Xác nhận Công ty TNHH MTV Duyên Hải QN đã nộp tạm ứng 2.000.000đồng theo Biên lai thu tạm ứng án phí số AA/2016/0002000 ngày 05/10/2018 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang.

Án xử phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.