Bản án 05/2026/KDTM-ST — Tranh chấp về mua bán hàng hóa

[1] Về thủ tục tố tụng:

[1.1] Về thủ tục thụ lý việc khởi kiện của nguyên đơn và thẩm quyền giải quyết: Khi nộp đơn khởi kiện, Công ty trách nhiệm hữu hạn A căn cứ vào hợp đồng mua bán hàng hóa số 668/2023/HĐMBKG-VTNN ngày 01/4/2023, giữa Bên bán: Công ty trách nhiệm hữu hạn A với Bên mua: Hộ kinh doanh Nguyễn Ngọc H do ông Nguyễn Ngọc H và bà Võ Thị T đại diện ký hợp đồng. Ông Nguyễn Ngọc H và bà Võ Thị T; cùng địa chỉ ấp M (nay là ấp M), xã M, thành phố Cần Thơ. Công ty A có đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án nhân dân khu vực 6 – Cần Thơ, thành phố Cần Thơ buộc ông Nguyễn Ngọc H và bà Võ Thị T phải trả cho Công ty A số tiền nợ gốc và lãi suất chậm thanh toán theo thỏa thuận trong hợp đồng cho đến ngày Tòa án xét xử. Tòa án nhân dân khu vực 6 – Cần Thơ, thành phố Cần Thơ đã thụ lý đơn khởi kiện và thông báo cho Công ty A nộp tiền tạm ứng án phí theo quy định của pháp luật và Công ty A đã thực hiện việc nộp tiền tạm ứng án phí đúng quy định. Như vậy, Tòa án nhân dân khu vực 6 – Cần Thơ, thành phố Cần Thơ thụ lý đơn khởi kiện của Công ty A là đúng thẩm quyền và đúng theo trình tự thủ tục tố tụng theo quy định tại khoản 1 Điều 30; Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39; Điều 191 và Điều 195 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[1.2] Người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn là ông Nguyễn Đình S, bị đơn ông Nguyễn Ngọc H đã được Tòa án triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai và vắng mặt tại phiên tòa. Ông Nguyễn Đình S có đơn yêu cầu Tòa án xét xử vắng mặt; ông Nguyễn Ngọc H vắng mặt không có lý do, không vì sự kiện bất khả kháng, không vì trở ngại khách quan nên căn cứ vào điểm a, b khoản 2 Điều 227; khoản 1, 3 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử quyết định tiến hành xét xử vắng mặt tất cả những người tham gia tố tụng nêu trên.

[2] Về nội dung:

[3] Theo nội dung đơn khởi kiện, nguyên đơn Công ty A yêu cầu ông Nguyễn Ngọc H và bà Võ Thị T có nghĩa vụ thanh toán cho Công ty A số tiền nợ gốc 1.863.158.441 đồng và tiền lãi chậm thanh toán cho đến ngày Tòa án xét xử. Theo quy định hợp đồng mua bán hàng hóa, lãi suất chậm thanh toán áp dụng do hai bên thỏa thuận theo mức 1,2%/tháng. Tiền lãi chậm thanh toán tạm tính được hai bên xác nhận là 202.267.305 đồng (từ ngày 01/01/2025 đến ngày 18/11/2025). Vậy số tiền gốc và lãi tạm tính đến ngày khởi kiện mà Bên mua phải trả cho Công ty A là 2.065.425.746 đồng và Công ty A yêu cầu tiếp tục tính lãi cho đến ngày Tòa án xét xử.

[4] Xét yêu cầu của nguyên đơn, Hội đồng xét xử xét thấy: Trong quá trình giải quyết vụ án, bị đơn ông Nguyễn Ngọc H và bà Võ Thị T đã thừa nhận chữ ký tại mục “Đại diện khách hàng” trong hợp đồng mua bán hàng hóa số 668/2023/HĐMBKG - VTNN ngày 01/04/2023 giữa Công ty A với H1 kinh doanh Nguyễn Ngọc H. Ông Nguyễn Ngọc H cũng thừa nhận đến ngày 18 tháng 11 năm 2025, ông H có ký biên bản đối chiếu công nợ với Công ty A và còn nợ Công ty ADC số tiền mua hàng tổng cộng là 1.863.158.441 đồng và lãi suất chậm thanh toán trễ hạn là 202.267.305 đồng. Theo thỏa thuận trong hợp đồng mua bán hàng hóa lập ngày 01 tháng 4 năm 2023 thì bên mua Hộ kinh doanh Nguyễn Ngọc H thanh toán trễ hạn thì phải chịu lãi suất 1,2%/một tháng (thỏa thuận 01 tháng = 30 ngày). Khi Công ty A giao hàng có khi thì ông H ký nhận có khi thì vợ ông H là bà Võ Thị T ký nhận, ông H đồng ý trả toàn bộ số tiền nợ và lãi suất cho Công ty A và bà Võ Thị T cũng thừa nhận trong quá trình Công ty A giao nhận hàng hóa thì có khi bà T ký nhận, có khi ông H ký nhận. Theo khoản 2 Điều 92 Bộ luật Tố tụng dân sự quy định “Một bên đương sự thừa nhận hoặc không phản đối những tình tiết, sự kiện, tài liệu, văn bản, kết luận của cơ quan chuyên môn mà bên đương sự kia đưa ra thì bên đương sự đó không phải chứng minh”, căn cứ vào quy định này, Hội đồng xét xử công nhận hợp đồng mua bán hàng hóa số 668/2023/HĐMBKG - VTNN ngày 01/04/2023 giữa Công ty A với H1 kinh doanh Nguyễn Ngọc H và tính đến ngày 18/11/2025 H1 kinh doanh Nguyễn Ngọc H do ông Nguyễn Ngọc H và bà Võ Thị T đại diện ký hợp đồng mua bán hàng hóa số 668/2023/HĐMBKG - VTNN ngày 01/04/2023, còn nợ Công ty ADC số tiền mua hàng tổng cộng là 1.863.158.441 đồng và lãi suất chậm thanh toán trễ hạn là 202.267.305 đồng là sự thật.

[5] Trong quá trình giải quyết vụ án, bị đơn ông Nguyễn Ngọc H đồng ý tự trả toàn bộ số tiền nợ gốc và lãi suất cho Công ty A. Tuy nhiên, đại diện của Công ty A vẫn giữ nguyên yêu cầu ông H và bà T cùng có nghĩa vụ trả nợ cho Công ty A. Tại phiên tòa sơ thẩm bị đơn bà Võ Thị T không đồng ý cùng với ông H trả nợ cho Công ty A với lý do Hộ kinh doanh Nguyễn Ngọc H do ông H là người đại diện theo pháp luật và việc H1 kinh doanh Nguyễn Ngọc H còn nợ tiền công ty ADC theo biên bản đối chiếu công nợ lập ngày 18/11/2025, ông H có ký đối chiếu thì ông H tự giải quyết với Công ty A, bà T chỉ trông coi cửa hàng (nơi kinh doanh của H1 kinh doanh Nguyễn Ngọc H) dùm cho ông H, bà T không có liên quan. Xét lời trình bày của bà T, Hội đồng xét xử xét thấy, tại phiên tòa sơ thẩm, bà T thừa nhận bà T là vợ của ông Nguyễn Ngọc H, có đăng ký kết hôn vào năm 2012, vào thời điểm ký hợp đồng với Công ty A (ngày 01/4/2023) thì bà T đã sống ly thân với ông H (bà T với ông H sống ly thân khoảng 03 năm nay). Tuy nhiên, tại phiên tòa sơ thẩm, bà T thừa nhận, tuy sống ly thân với ông H nhưng hàng ngày bà T vẫn giúp ông H trông coi cửa hàng bán vật tư nông nghiệp (Hộ kinh doanh Nguyễn Ngọc H) khi ông H không có mặt tại cửa hàng, thường thì từ buổi trưa đến buổi chiều bà T qua trông coi cửa hàng cho ông H vì ông H đi đâu bà T không biết, có người mua hàng, đặt hàng thì bà T ghi toa, tên loại gì, số lượng sản phẩm, bà T có thu tiền của khách hàng để ông H trả tiền cho Công ty A, bà T có sử dụng số tiền mua bán chung để nuôi con. Trong mốc thời gian từ ngày 01/4/2023 đến khoảng tháng 11/2025, bà T có ký nhận hàng hóa do Công ty A giao cho hộ kinh doanh Nguyễn Ngọc H, khi nào ông H không có mặt ở nhà thì bà T ký dùm cho ông H, ký nhận đủ hàng hóa do Công ty A giao. Trong năm 2025, thì bà T hiếm khi thấy Công ty A ghé cửa hàng, đến năm 2026 thì Công ty A không có ghé của hàng vì thường thì Công ty A giao hàng vào buổi trưa hoặc buổi chiều, mà buổi trưa và buổi chiều thì bà T có mặt tại cửa hàng. Đến khoảng tháng 3 năm 2026, bà T không còn qua cửa hàng để phụ giúp ông H kinh doanh nữa. Từ những phân tích trên, có đủ cơ sở để khẳng định trong suốt thời gian thực hiện Hợp đồng mua bán hàng hóa số 668/2023/HĐMBKG - VTNN ngày 01/04/2023 giữa Công ty A với H1 kinh doanh Nguyễn Ngọc H do ông H và bà T ký với Công ty A, thì ông H và bà T là người trực tiếp ký nhận hàng hóa do Công ty A giao và ông H, bà T cùng kinh doanh cửa hàng mua bán vật tư nông nghiệp (Hộ kinh doanh Nguyễn Ngọc H).

[5.2] Căn cứ vào Điều 37 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về nghĩa vụ chung về tài sản của vợ chồng “Vợ chồng có nghĩa vụ chung về tài sản sau đây: 1. Nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch do vợ chồng cùng thỏa thuận xác lập, nghĩa vụ bồi thường thiệt hại mà theo quy định của pháp luật vợ chồng cùng phải chịu trách nhiệm”.

[6] Căn cứ vào các quy định trên, ông H và bà T đã nhận hàng theo thỏa thuận nên phải có nghĩa vụ thanh toán cho Công ty A. Do đó, ông H và bà T phải có nghĩa vụ chịu trách nhiệm cùng trả số tiền nợ phát sinh theo hợp đồng mua bán hàng hóa số 668/2023/HĐMBKG - VTNN ngày 01/04/2023 nêu trên là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật.

[7] Xét về yêu cầu tính lãi suất chậm thanh toán áp dụng do hai bên thỏa thuận theo mức 1,2%/tháng trên số tiền chậm thanh toán, Hội đồng xét xử xét thấy tại mục 3.3.2 Điều 3 của hợp đồng mua bán hàng hóa số 668/2023/HĐMBKG - VTNN ngày 01/04/2023 về thanh toán có quy định “Thanh toán trễ hạn: Nếu khách hàng thanh toán trễ hạn sẽ chịu lãi suất trên cơ sở Điều 306 của Luật Thương mại năm 2005 trên số tiền chậm thanh toán. Lãi suất chậm thanh toán các bên thống nhất là 1,2%/tháng (01 tháng = 30 ngày)”. Căn cứ vào Điều 306 Luật Thương mại quy định về quyền yêu cầu tiền lãi do chậm thanh toán “Trường hợp bên vi phạm hợp đồng chậm thanh toán tiền hàng hay chậm thanh toán thù lao dịch vụ và các chi phí hợp lý khác thì bên bị vi phạm hợp đồng có quyền yêu cầu trả tiền lãi trên số tiền chậm trả đó theo lãi suất nợ quá hạn trung bình trên thị trường tại thời điểm thanh toán tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác” và Nghị quyết số: 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11 tháng 01 năm 2019 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật về lãi, lãi suất, phạt vi phạm, tại Điều 11 quy định về xác định lãi suất trung bình quy định tại Điều 306 của Luật Thương mại năm 2005 “Trường hợp hợp đồng thuộc phạm vi điều chỉnh tại Điều 306 của Luật Thương mại năm 2005 thì khi xác định lãi suất chậm trả đối với số tiền chậm trả, Tòa án căn cứ vào mức lãi suất nợ quá hạn trung bình trên thị trường của ít nhất 03 (ba) ngân hàng thương mại (Ngân hàng thương mại cổ phần N, Ngân hàng thương mại cổ phần N, Ngân hàng N1,...) có trụ sở, chi nhánh hoặc phòng giao dịch tại tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi Tòa án đang giải quyết, xét xử có trụ sở tại thời điểm thanh toán (thời điểm xét xử sơ thẩm) để quyết định mức lãi suất chậm trả, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác”. Tại các văn bản trả lời của 03 ngân hàng N có chi nhánh hoặc phòng giao dịch tại nơi Tòa án nhân dân khu vực 6 – Cần Thơ, thành phố Cần Thơ có trụ sở, thì Ngân hàng N1 Chi nhánh T1 - Sóc Trăng xác định lãi suất cho vay phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường là 8,5%/năm (lãi suất nợ quá hạn là 150% lãi suất trong hạn); Ngân hàng thương mại cổ phần N Chi nhánh S1 xác định lãi suất cho vay 06 tháng đến 12 tháng là 10,5%/năm (lãi suất nợ quá hạn là 150% lãi suất trong hạn); Ngân hàng thương mại cổ phần N Chi nhánh Đ – Phòng G xác định mức lãi suất nợ quá hạn đến thời điểm hiện tại là 15%/năm. Như vậy, mức lãi suất nợ quá hạn trung bình trên thị trường của 03 (ba) ngân hàng thương mại trên đã xác định được tại thời điểm xét xử mức lãi suất nợ quá hạn trung bình trên thị trường là 14,5%/năm. Do đó, mức lãi suất chậm thanh toán các bên thỏa thuận 1,2%/tháng (14,4%/năm) là phù hợp, đúng quy định của pháp luật nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[8] Từ những nhận định trên, Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Nguyên đơn Công ty A, buộc các bị đơn ông Nguyễn Ngọc H và bà Võ Thị T phải có nghĩa vụ trả cho nguyên đơn số tiền mua bán hàng hóa vốn gốc còn nợ 1.863.158.441 đồng và số tiền lãi phát sinh do chậm thanh toán theo thỏa thuận như sau: 202.267.305 đồng + (1.863.158.441 đồng x 1,2%/tháng x 08 tháng 05 ngày (245 ngày, theo thỏa thuận 01 tháng = 30 ngày) = 182.579.542 đồng) = 384.846.847 đồng. Tổng cộng nợ gốc và tiền lãi thỏa thuận phát sinh do chậm thanh toán tổng cộng là 2.248.005.288 đồng.

[9] Xét đề nghị của Kiểm sát viên về nội dung giải quyết vụ án là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[10] Về án phí dân sự sơ thẩm: Do chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, căn cứ vào khoản 2 Điều 26 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án nên các bị đơn ông Nguyễn Ngọc H và bà Võ Thị T phải chịu toàn bộ án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm có giá ngạch là 76.960.105 đồng (ông Nguyễn Ngọc H nộp 38.480.053 đồng, bà Võ Thị T nộp 38.480.052 đồng).

[11] Nguyên đơn Công ty A không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm, nguyên đơn được hoàn lại số tiền tạm ứng án phí, lệ phí đã nộp theo quy định của pháp luật.