Bản án 05/2023/HS-PT — Hình sự

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BẠC LIÊU

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa: Bà Tăng Trần Quỳnh Phương

Các Thẩm phán:

Bà Huỳnh Thị Kiều Anh

Bà Giang Thị Cẩm Thuý

- Thư ký phiên tòa: Bà Lâm Thị Hiền, Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Bạc Liêu.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bạc Liêu tham gia phiên tòa: Bà Nguyễn Nguyệt Hân, Kiểm sát viên.

Ngày 08 tháng 02 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Bạc Liêu xét xử phúc thẩm công khai vụ án hình sự phúc thẩm thụ lý số: 103/2022/TLPT-HS ngày 15 tháng 11 năm 2022 đối với bị cáo Phan Thị U, do có kháng cáo của bị cáo và bị hại đối với Bản án hình sự sơ thẩm số: 22/2022/HS-ST ngày 19 tháng 9 năm 2022 của Tòa án nhân dân huyện Phước L, tỉnh Bạc Liêu.

- Bị cáo có kháng cáo, bị kháng cáo:

Họ và tên: PHAN THỊ U, sinh năm 1967, tại huyện Đông H, tỉnh Bạc Liêu; Nơi đăng ký hộ khẩu thường trú: ấp Khúc T, xã Tân P, thị xã Giá R, tỉnh Bạc Liêu. Chỗ ở hiện nay: Ấp 9, xã Phong Thạnh T, huyện Phước L, tỉnh Bạc Liêu; Nghề nghiệp: làm thuê; Dân tộc: Kinh; Quốc tịch: Việt Nam; Tôn giáo: Không. Trình độ văn hóa (học vấn): 12/12; con ông Phan Thành Đ (chết) và bà Hồng Kim H (chết); chồng là Nguyễn Thành T (chết); và có 01 người con; Tiền án, tiền sự: không. Bị cáo tại ngoại, (có mặt).

- Người bào chữa cho bị cáo: Bà Lương Thị Hồng Mơ, là Luật sư của Văn phòng Luật sư Lương Hồng Mơ, thuộc Đoàn Luật sư tỉnh Bạc Liêu, (có mặt).

- Bị hại có kháng cáo: Bà Lương Thị B (Lương Thanh B), sinh năm 1974. Địa chỉ: Ấp 9, xã Phong Thạnh T, huyện Phước L, tỉnh Bạc Liêu, (có mặt).

Ngoài ra, trong vụ án còn có 38 bị hại không có kháng cáo, không liên quan đến kháng cáo nên Tòa án không triệu tập.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Vào năm 2017 và năm 2018, Phan Thị U có mở nhiều dây hụi để cho các hụi viên tham gia, dây hụi một tháng mở khui hụi một lần, đều là dây hụi 1.000.000 đồng. Trong quá trình khui hụi, lợi dụng việc các hụi viên không có tham gia khui hụi đầy đủ, Phan Thị U đã mạo danh tên của một số hụi viên không đi khui hụi để bỏ hụi hốt hụi nhằm mục đích chiếm đoạt tiền của những hụi viên tham gia chơi hụi, những hụi viên không biết Phan Thị U lấy tên mình để hốt hụi, cụ thể như sau:

Dây hụi ngày 15/01/2017 âm lịch: Do Phan Thị U làm chủ, có 36 chân hụi, trong đó Phan Thị U tham gia chơi 03 (ba) chân. Vào lần khui hụi thứ 4, ngày 15/4/2017 âm lịch nhằm ngày 10/5/2017 dương lịch Phan Thị U lấy tên hụi viên “On” người chơi là bà Trịnh Thị N bỏ số tiền 350.000 đồng để hốt hụi, các hụi viên phải đóng tiền ở lần khui hụi này cho U là 650.000 đồng. Lần khui hụi này có 03 chân chết (tức đã hốt hụi rồi), trong đó U đã hốt 01 chân, còn 33 chân sống (trong đó U còn 02 chân). Như vậy, Phan Thị U hốt hụi chiếm đoạt số tiền là 22.150.000 đồng.

Dây hụi ngày 20/01/2017 âm lịch: Do Phan Thị U làm chủ, có 36 chân hụi, trong đó Phan Thị U tham gia chơi 01 (một) chân.

- Vào lần khui hụi thứ 3, ngày 20/3/2017 âm lịch nhằm ngày 16/4/2017 dương lịch. Phan Thị U lấy tên hụi viên “Đạo” người chơi là bà Nguyễn Thị Tuyết P bỏ số tiền 330.000 đồng để hốt hụi, các hụi viên phải đóng tiền ở lần khui hụi này cho U là 670.000 đồng. Lần khui hụi này có 2 chân chết (tức đã hốt hụi rồi), trong đó U đã hốt 01 (một) chân, còn 34 chân sống. Như vậy, Phan Thị U hốt hụi chiếm đoạt số tiền là 23.780.000 đồng.

- Vào lần khui hụi thứ 6, ngày 20/6/2017 âm lịch nhằm ngày 13/7/2017 dương lịch. Phan Thị U lấy tên hụi viên “Sọi” người chơi là Huỳnh Thị S (vợ của Nguyễn Văn B) bỏ số tiền 350.000 đồng để hốt hụi, các hụi viên phải đóng tiền ở lần khui hụi này cho U là 650.000 đồng. Lần khui hụi này có 5 chân chết (tức đã hốt hụi rồi) trong đó U đã hốt 01 (một) chân và trừ ra 01 chân chết thành chân sống (do U mạo danh hốt ở lần khui hụi thứ 3), còn 32 chân sống. Như vậy, Phan Thị U hốt hụi chiếm đoạt số tiền là 23.800.000 đồng.

- Vào lần khui hụi thứ 10, ngày 20/9/2017 âm lịch nhằm ngày 08/11/2017 dương lịch. Phan Thị U lấy tên hụi viên “Đ” người chơi là bà Nguyễn Thị Tuyết P bỏ số tiền 380.000 đồng để hốt hụi, các hụi viên phải đóng tiền ở lần khui hụi này cho U là 620.000 đồng. Lần khui hụi này có 9 chân chết (tức đã hốt hụi rồi) trong đó U đã hốt 01 chân và trừ 2 chân chết thành chân sống (do U mạo danh hốt hụi ở lần khui hụi thứ 3 và lần khui hụi thứ 6), còn 29 chân sống. Như vậy, Phan Thị U hốt hụi chiếm đoạt số tiền là 23.980.000 đồng.

- Vào lần khui hụi thứ 11, ngày 20/10/2017 âm lịch nhằm ngày 07/12/2017 dương lịch. Phan Thị U lấy tên hụi viên “C” người chơi là bà Lê Mộng T bỏ số tiền 400.000 đồng để hốt hụi, các hụi viên phải đóng tiền ở lần khui hụi này cho U là 600.000 đồng. Lần khui hụi này có 10 chân chết (tức đã hốt hụi rồi) trong đó U đã hốt 01 chân và trừ 3 chân chết thành chân sống (do U mạo danh hốt hụi ở lần khui hụi thứ 3, lần khui hụi thứ 6 và lần khui hụi thứ 10), còn 29 chân sống. Như vậy, Phan Thị U hốt hụi chiếm đoạt số tiền là 23.400.000 đồng.

- Vào lần khui hụi thứ 14, ngày 20/01/2018 âm lịch nhằm ngày 07/3/2018 dương lịch. Phan Thị U lấy tên hụi viên “8 Thắng” người chơi là ông Nguyễn Văn T bỏ số tiền 350.000 đồng để hốt hụi, các hụi viên phải đóng tiền ở lần khui hụi này cho U là 650.000 đồng. Lần khui hụi này có 13 chân chết (tức đã hốt hụi rồi) trong đó U đã hốt 01 chân và trừ 4 chân chết thành chân sống (do U mạo danh hốt hụi ở lần khui hụi thứ 3, lần khui hụi thứ 6, lần khui hụi thứ 10 và lần khui hụi thứ 11), còn 27 chân sống. Như vậy, Phan Thị U hốt hụi chiếm đoạt số tiền là 25.550.000 đồng.

- Vào lần khui hụi thứ 15, ngày 20/02/2018 âm lịch nhằm ngày 05/4/2018 dương lịch. Phan Thị U lấy tên hụi viên “8 Thắng” người chơi là ông Nguyễn Văn T bỏ số tiền 360.000 đồng để hốt hụi, các hụi viên phải đóng tiền ở lần khui hụi này cho U là 640.000 đồng. Lần khui hụi này có 14 chân chết (tức đã hốt hụi rồi) trong đó U đã hốt 01 chân và trừ 5 chân chết thành chân sống (do U mạo danh hốt hụi ở lần khui hụi thứ 3, lần khui hụi thứ 6, lần khui hụi thứ 10, lần khui hụi thứ 11 và lần khui hụi thứ 14), còn 27 chân sống. Như vậy, Phan Thị U hốt hụi chiếm đoạt số tiền là 25.280.000 đồng.

- Vào lần khui hụi thứ 16, ngày 20/3/2018 âm lịch nhằm ngày 05/5/2018 dương lịch. Phan Thị U lấy tên hụi viên “8 Thắng” người chơi là ông Nguyễn Văn T bỏ số tiền 330.000 đồng để hốt hụi, các hụi viên phải đóng tiền ở lần khui hụi này cho U là 670.000 đồng. Lần khui hụi này có 15 chân chết (tức đã hốt hụi rồi) trong đó U đã hốt 01 chân và trừ 6 chân chết thành chân sống (do U mạo danh hốt hụi ở lần khui hụi thứ 3, lần khui hụi thứ 6, lần khui hụi thứ 10, lần khui hụi thứ 11, lần khui hụi thứ 14 và lần khui hụi thứ 15), còn 27 chân sống. Như vậy, Phan Thị U hốt hụi chiếm đoạt số tiền là 26.090.000 đồng.

- Vào lần khui hụi thứ 18, ngày 20/5/2018 âm lịch nhằm ngày 03/7/2018 dương lịch. Phan Thị U lấy tên hụi viên “8 Thắng” người chơi là ông Nguyễn Văn T bỏ số tiền 300.000 đồng để hốt hụi, các hụi viên phải đóng tiền ở lần khui hụi này cho U là 700.000 đồng. Lần khui hụi này có 17 chân chết (tức đã hốt hụi rồi) trong đó U đã hốt 01 chân và trừ 7 chân chết thành chân sống (do U mạo danh hốt hụi ở lần khui hụi thứ 3, lần khui hụi thứ 6, lần khui hụi thứ 10, lần khui hụi thứ 11, lần khui hụi thứ 14, lần khui hụi thứ 15 và lần khui hụi thứ 16), còn 26 chân sống. Như vậy, Phan Thị U hốt hụi chiếm đoạt số tiền là 27.200.000 đồng.

- Vào lần khui hụi thứ 20, ngày 20/7/2018 âm lịch nhằm ngày 30/8/2018 dương lịch. Phan Thị U lấy tên hụi viên “O” người chơi là bà Trịnh Thị N bỏ số tiền 320.000 đồng để hốt hụi, các hụi viên phải đóng tiền ở lần khui hụi này cho U là 680.000 đồng. Lần khui hụi này có 19 chân chết (tức đã hốt hụi rồi) trong đó U đã hốt 01 chân và trừ 5 chết thành chân sống (do U mạo danh hốt hụi ở lần thứ 3, lần thứ 6, lần thứ 10, lần thứ 11 và thứ 14), còn 22 chân sống. Như vậy, Phan Thị U hốt hụi chiếm đoạt số tiền là 27.960.000 đồng.

- Vào lần khui hụi thứ 21, ngày 20/8/2018 âm lịch nhằm ngày 29/9/2018 dương lịch. Phan Thị U lấy tên hụi viên “On” người chơi là bà Trịnh Thị N bỏ số tiền 280.000 đồng để hốt hụi, các hụi viên phải đóng tiền ở lần khui hụi này cho U là 720.000 đồng. Lần khui hụi này có 20 chân chết (tức đã hốt hụi rồi) trong đó U đã hốt 01 chân và trừ 6 chân chết thành chân sống (do U mạo danh hốt hụi ở lần thứ 3, lần thứ 6, lần thứ 10, lần thứ 11, lần thứ 14 và lần thứ 20), còn 22 chân sống. Như vậy, Phan Thị U hốt hụi chiếm đoạt số tiền là 28.840.000 đồng.

Dây hụi ngày 20/9/2017 âm lịch: Do Phan Thị U làm chủ, có 36 chân hụi, trong đó Phan Thị U tham gia chơi 02 (hai) chân.

- Vào lần khui hụi thứ 5, ngày 20/01/2018 âm lịch nhằm ngày 07/3/2018 dương lịch. Phan Thị U lấy tên hụi viên “Đ” người chơi là bà Nguyễn Thị Tuyết P bỏ số tiền 380.000 đồng để hốt hụi, các hụi viên phải đóng tiền ở lần khui hụi này cho U là 620.000 đồng. Lần khui hụi này có 4 chân chết (tức đã hốt hụi rồi) trong đó U đã hốt 02 chân, còn 32 chân sống. Như vậy, Phan Thị U hốt hụi chiếm đoạt số tiền là 21.840.000 đồng.

- Vào lần khui hụi thứ 7, ngày 20/3/2018 âm lịch nhằm ngày 05/5/2018 dương lịch. Phan Thị U lấy tên hụi viên “K” người chơi là ông Nguyễn Văn K bỏ số tiền 320.000 đồng để hốt hụi, các hụi viên phải đóng tiền ở lần khui hụi này cho U là 680.000 đồng. Lần khui hụi này có 6 chân chết (tức đã hốt hụi rồi) trong đó U đã hốt 01 chân và trừ 01 chân chết thành chân sống (do U mạo danh hụi viên hốt ở lần khui hụi thứ 5), còn 31 chân sống. Như vậy, Phan Thị U hốt hụi chiếm đoạt số tiền là 24.080.000 đồng.

Dây hụi ngày 10/02/2018 âm lịch: Do Phan Thị U làm chủ, có 32 chân hụi, trong đó Phan Thị U tham gia chơi 03 (ba) chân. Vào lần khui hụi thứ 8, ngày 10/9/2018 âm lịch nhằm ngày 18/10/2018 dương lịch. Phan Thị U lấy tên hụi viên “Đen” người chơi là ông Nguyễn Văn Đ bỏ số tiền 240.000 đồng để hốt hụi, các hụi viên phải đóng tiền ở lần khui hụi này cho U là 760.000 đồng. Lần khui hụi này có 7 chân chết (tức đã hốt hụi rồi) trong đó U đã hốt 03 chân, còn 25 chân sống. Như vậy, Phan Thị U hốt hụi chiếm đoạt số tiền là 23.000.000 đồng.

Tổng số tiền bị cáo chiếm đoạt của các bị hại là 346.950.000 đồng.

Tại kết luận giám định số 07/GĐ-2021, ngày 09/3/2021 của Phòng kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Bạc Liêu, kết luận: chữ viết, chữ viết dạng chữ số trên hai quyển sổ do Phan Thị U giao nộp, tổng cộng có 49 bút lục so với chữ viết của Phan Thị U là do cùng một người viết ra.

Tại Bản án hình sự sơ thẩm số: 22/2022/HS-ST ngày 19 tháng 9 năm 2022 của Tòa án nhân dân huyện Phước L, tỉnh Bạc Liêu quyết định:

Tuyên bố bị cáo Phan Thị U phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Căn cứ điểm a khoản 3 Điều 174; điểm b, s, x khoản 1, khoản 2 Điều 51, điểm g khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự.

Xử phạt bị cáo Phan Thị U 07 (bảy) năm tù. Thời hạn chấp hành hình phạt tù kể từ ngày bị cáo bị bắt vào chấp hành hình phạt.

Ngoài ra, Bản án còn tuyên về trách nhiệm dân sự, lãi suất trong giai đoạn thi hành án, án phí và quyền kháng cáo theo quy định pháp luật.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 30 tháng 9 năm 2022, bị cáo Phan Thị U kháng cáo xin giảm án và xin được hưởng án treo; bị hại Lương Thị B kháng cáo yêu cầu tăng hình phạt đối với bị cáo. Tại phiên tòa phúc thẩm, bị cáo U giữ nguyên yêu cầu kháng cáo; bị hại B xin rút lại toàn bộ yêu cầu kháng cáo.

Tại phiên tòa phúc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bạc Liêu phát biểu quan điểm:

Về tố tụng: Xét đơn kháng cáo của bị cáo, bị hại còn trong thời hạn luật định nên cấp phúc thẩm chấp nhận và đưa ra xét xử là hợp lệ.

Về nội dung:

Về số tiền chiếm đoạt, việc cấp sơ thẩm tính số tiền chiếm đoạt theo từng kỳ, tổng cộng là 14 kỳ mạo danh bỏ hụi để hốt của bị cáo U, gồm cả tiền những hụi viên đã đóng và cả tiền những hụi viên đã hốt hụi (tức hụi chết) để chiếm đoạt số tiền 346.950.000 đồng là không đúng, bởi lẽ khi tính số tiền chiếm đoạt làm căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự thì cần cấn trừ số tiền giữa hụi viên là hụi sống và hụi viên là hụi chết đã đóng cho bị cáo trong từng dây hụi. Ngoài ra, việc điều tra, truy tố ở cấp sơ thẩm không đầy đủ, chưa toàn diện. Vì vậy, đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng điểm c khoản 1 Điều 355; điểm b khoản 1 Điều 358 Bộ luật Tố tụng hình sự huỷ bản án hình sự sơ thẩm số: 22/2022/HS-ST ngày 19 tháng 9 năm 2022 của Tòa án nhân dân huyện Phước L, tỉnh Bạc Liêu để điều tra xét xử lại theo thủ tục chung. Do bị hại rút kháng cáo nên đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng Điều 348 Bộ luật tố tụng hình sự đình chỉ kháng cáo của bị hại.

Người bào chữa cho bị cáo phát biểu quan điểm:

Đối với kháng cáo của bị hại: Đề nghị đình chỉ đối với việc rút kháng cáo của bị hại.

Đối với kháng cáo của bị cáo: Bị cáo đã thành khẩn khai báo, tích cực bồi thường cho các bị hại. Bị cáo có cha là liệt sĩ. Theo quy định pháp luật bị cáo có đủ điều kiện để áp dụng Điều 54 Bộ luật hình sự. Vì vậy, đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 1 Điều 54 Bộ luật hình sự để hạ khung hình phạt đối với bị cáo, xem xét mức án thấp nhất cho bị cáo.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về thủ tục tố tụng: Đơn kháng cáo của bị cáo và bị hại đúng về thể thức và thời hạn nên được Hội đồng xét xử xem xét, giải quyết theo trình tự phúc thẩm.

[2] Về nội dung vụ án:

[2.1] Tại phiên tòa phúc thẩm, bị hại Lương Thị B rút lại yêu cầu kháng cáo yêu cầu tăng hình phạt đối với bị cáo. Hội đồng xét xử thấy rằng việc rút kháng cáo của bị hại là tự nguyện, đúng quy định pháp luật nên được chấp nhận. Do đó, Hội đồng xét xử căn cứ Điều 342; Điều 348 Bộ luật Tố tụng hình sự, đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với phần kháng cáo yêu cầu tăng hình phạt đối với bị cáo của bị hại B.

[2.2] Theo hồ sơ vụ án và tại phiên tòa phúc thẩm, bị cáo Phan Thị U thừa nhận: Trong thời gian làm chủ hụi từ năm 2017 đến năm 2018, bị cáo đã mở 04 dây hụi loại 1.000.000 đồng và đã mạo danh các hụi viên để hốt hụi với số tiền mỗi lần chiếm đoạt đều trên 2.000.000 đồng; tổng số tiền bị cáo chiếm đoạt của các bị hại là 346.950.000 đồng đúng như Toà án cấp sơ thẩm đã xét xử. Cụ thể:

Dây hụi ngày 15/01/2017 âm lịch: Bị cáo chiếm đoạt số tiền là 22.150.000 đồng.

Dây hụi ngày 20/01/2017 âm lịch: Bị cáo chiếm đoạt số tiền là 255.880.000 đồng.

Dây hụi ngày 20/9/2017 âm lịch: Bị cáo chiếm đoạt số tiền là 45.920.000 đồng.

Dây hụi ngày 10/02/2018 âm lịch: Bị cáo chiếm đoạt số tiền là 23.000.000 đồng.

Tổng số tiền bị cáo chiếm đoạt của các bị hại là 346.950.000 đồng.

Do đó, hành vi nêu trên của bị cáo đã cấu thành tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” quy định tại điểm a khoản 3 Điều 174 Bộ luật Hình sự là có căn cứ chấp nhận.

[2.3] Xét kháng cáo của bị cáo Phan Thị U, Hội đồng xét xử thấy rằng: Hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, không những xâm phạm đến tài sản của những người bị hại mà còn gây mất an ninh, trật tự tại địa phương, chỉ vì muốn có tiền chi xài cho nhu cầu cá nhân mà bị cáo xem thường pháp luật, bất chấp dùng những thủ đoạn gian dối trong thời gian dài để chiếm đoạt tài sản của rất nhiều người xung quanh gây bất bình trong xã hội, làm mất niềm tin trong các giao dịch dân sự, xâm phạm đến tài sản của các hụi viên một cách trái pháp luật, nên cần phải xử lý nghiêm và cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội một thời gian dài, có như thế mới đủ để cải tạo, giáo dục ý thức chấp hành pháp luật cho bị cáo và cũng để răn đe, phòng ngừa chung. Khi quyết định hình phạt, cấp sơ thẩm đã xem xét đầy đủ các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng trách nhiệm hình sự cho bị cáo, bị cáo kháng cáo nhưng không phát sinh tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự mới nên không có căn cứ chấp nhận kháng cáo xin giảm án và xin hưởng án treo của bị cáo.

[3] Về án phí hình sự phúc thẩm:

- Bị cáo Phan Thị U kháng cáo không được chấp nhận nên phải chịu án phí theo quy định pháp luật.

- Bị hại Lương Thị B không phải chịu án phí.

[4] Trên cơ sở phân tích nêu trên không chấp nhận đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bạc Liêu; không chấp nhận lời đề nghị của người bào chữa.

[5] Các phần Quyết định khác của Bản án hình sự sơ thẩm số: 22/2022/HS-ST ngày 19 tháng 9 năm 2022 của Tòa án nhân dân huyện Phước L, tỉnh Bạc Liêu không bị kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Vì các lẽ trên,