Bản án 05/2023/DS-ST — Tranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo đơn khởi kiện, bản tự khai, biên bản lấy lời khai cùng các tài liệu khác có trong hồ sơ, nguyên đơn ông Phạm Khắc Đ trình bày:

Bố mẹ ông là cụ Phạm Văn D và cụ Nguyễn Thị V, hai cụ sinh đƣợc 06 ngƣời con gồm: bà Phạm Thị D, ông Phạm Văn L (tức Phạm Khắc L), bà Phạm Thị T, bà Phạm Thị N, bà Phạm Thị T1 và ông, ngoài ra hai cụ không có con riêng hoặc con nuôi nào khác. Bố mẹ cụ D là cụ Phạm Văn P và cụ Nguyễn Thị T3, hai cụ sinh đƣợc hai ngƣời con gồm cụ Phạm Văn D (bố ông) và cụ Phạm Thị G, ngoài ra hai cụ không có con nuôi, con riêng nào khác. Cụ Phạm Thị G chết từ lúc còn nhỏ và cu Phạm Văn P đều chết năm 1945. Theo sổ ghi chép từ gia phả và bia bộ thể hiện cụ G chết ngày 15/03/1945 âm lịch (tức ngày 26/4/1945 dƣơng lịch), cụ P chết ngày 15/4/1945 âm lịch, tức là ngày 26/5/1945 dƣơng lịch. Khi bố ông còn sống, các cụ có khối tài sản chung là diện tích đất 507,4m2 tại thôn O, xã H, huyện Tứ Kỳ, đã đƣợc UBND huyện Tứ Kỳ cấp giấy chứng nhận QSD đất ngày 23/12/2003 đứng tên hai cụ. Nguồn gốc đất đƣợc bố mẹ ông sử dụng từ khoảng năm 1956, đƣợc đăng ký trong hồ sơ 299/Ttg tại sổ mục kê và bản đồ, số thửa 280, tổng diện tích 664m2 đất T (thổ cƣ), trên đất trƣớc đây có nhà tranh, tƣờng trình. Năm 1993, hộ gia đình cụ D đƣợc Nhà nƣớc chia đất 03 cho ba khẩu gồm cụ T3 và bố mẹ ông, do diện tích đất trong nhà nhiều nên địa phƣơng có trừ đất 03 ngoài đồng vào đất ở với tổng diện tích 360m2. Khi nhà xuống cấp, bố mẹ ông phá đi và xây ngôi nhà mái bằng một thò hai thụt. Năm 2012, do nhà cũ, ông đã tự bỏ tiền xây thêm ngôi nhà mái bằng 01 tầng, công trình phụ khép kín với diện tích 51,1m2 giáp với ngõ đi, lát sân gạch đỏ, cổng inox đẩy ra vào về phía đất ông L. Năm 2017, ông bỏ tiền đầu tƣ đào ao, xây bờ nuôi ba ba ở cuối thửa đất. Do nhà cũ của bố mẹ không dùng nữa nên năm 2021 ông L đã phá dỡ nhà nhái bằng một thò hai thụt và đang làm móng trên 2/3 diện tích đất của bố mẹ và một phần đất của ông L và bà V1 (vợ cũ ông L) thì ông và các chị em trong gia đình không đồng ý và yêu cầu dừng lại. Sự việc sau đó mẹ ông và các anh chị em trong gia đình không tự giải quyết đƣợc với nhau nên ông khởi kiện để chia tài sản chung và chia thừa kế phần diện tích của bố ông để lại. Ông xác định diện tích 498,1m2 đất (theo biên bản đo đạc lồng ghép với giấy chứng nhận) trích một đất bị trừ đất 03 của cụ V, còn lại là tài sản chung của bố mẹ, trong đó có một nửa diện tích là của mẹ, một nửa là của bố. Phần đất của mẹ ông thì đề nghị chia cho cụ V, cụ sử dụng hay cho ai là quyền của cụ. Cụ D chết ngày 14/9/2016 không để lại di chúc, nên phần đất của cụ D chia đều cho mẹ ông và 06 ngƣời con, ông xin đƣợc sử dụng bằng hiện vật và trả tiền cho các đồng thừa kế nếu có yêu cầu. Trƣờng hợp mẹ ông cho ông toàn bộ diện tích đất đƣợc chia và kỷ phần đƣợc hƣởng và tự nguyện không yêu cầu ông phải thanh toán giá trị đất ông nhất trí. Đối với nhà mái bằng 01 tầng, diện tích 51,1m2 và phần sân lát gạch đỏ là ông xây cho mẹ ông, ông vẫn tiếp tục để cho cụ sử dụng đến khi cụ chết hoặc tạo dựng chỗ ở mới. Đối với toàn bộ móng nhà bê tông mà vợ chồng ông L, bà L xây dựng tổng diện tích sàn 144m2, trong đó có một phần nằm trên đất của bố mẹ, một phần nằm trên đất của ông L và vợ cũ, ông tự nguyện trả giá trị bằng tiền (theo giá do ông L tự hạch toán, xác định) cho vợ chồng ông L, phần móng nằm trên diện tích đất của ông L và bà V1, ông có trách nhiệm cắt móng để trả lại phần đất cho ông bà ấy để sau này tự phân chia, phần còn lại nằm trên phần đất của bố mẹ ông sẽ tự sửa chữa, cải tạo và sử dụng.

Theo các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, bị đơn đồng thời là người đại diện theo ủy quyền của là bà Nguyễn Thị L người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, ông Phạm Văn L (tức Phạm Khắc L) trình bày: Bố mẹ ông là cụ Phạm Văn D và cụ Nguyễn Thị V sinh đƣợc 06 ngƣời con nhƣ ông Đ đã trình bày, ngoài ra bố ông không có ngƣời con riêng hay con nuôi nào khác, bố mẹ cụ D là cụ P, cụ T3 đều đã chết từ lâu và chết trƣớc cụ D. Thửa đất số 46, tờ bản đồ số 12, diện tích 507,4m2 tại thôn O, xã H, huyện Tứ Kỳ là của bố mẹ ông nhƣ ông Đ khai là đúng, có việc trƣớc đây bố mẹ ông cho ông thửa đất bên cạnh giáp với đất của hai cụ khi ông lấy ngƣời vợ đầu tiên, khi vợ chồng ly hôn thì thửa đất này chƣa chia, hiện ông là ngƣời đang quản lý. Trên thửa đất của bố mẹ, hai cụ có dựng đƣợc ngôi nhà 3 gian cấp 4 lợp dạ, công trình phụ, sau đó năm 1987 bố mẹ đã phá dỡ nhà cũ để xây nhà mái bằng một thò hai thụt. Năm 2012, ông Đ xây dựng cho hai cụ 01 nhà mái bằng một tầng giáp ngõ đi, công trình phụ khép kín. Sau khi ông ly hôn ngƣời vợ đầu một thời gian, ông lại về ở nhà cũ của bố mẹ. Cụ Phạm Văn D chết ngày 14/9/2016, trƣớc khi chết không để lại di chúc. Quá trình từ khi còn sống, thửa đất số thửa đất số 46, tờ bản đồ số 12 bố mẹ ông không phân định đâu là phần đất của cụ D và đâu là phần đất của cụ V. Sau khi cụ D chết, mẹ ông và các anh chị em trong gia đình đã họp ngày 04/02/2021 thống nhất là phần đất của mẹ ông cho ông, một nửa đất của bố ông thì chia làm 7 phần, mấy hôm sau thì ông đã phá dỡ nhà cũ của bố mẹ để xây nhà mới. Khi ông đổ xong móng nhà bê tông diện tích khoảng 120m2 hết 235.000.000 đồng thì ông Đ không cho ông làm nữa, nên ông vẫn để nguyên nhƣ vậy, ông đã thuyết phục nhiều lần nhƣng ông Đ và các chị em không nghe và khởi kiện ông ra Tòa. Ông nhất trí xác định đến nay, tài sản của bố mẹ ông chỉ có 498,1m2 đất (theo biên bản xem xét thẩm định), đối với nhà mái bằng 01 tầng, sân lát gạch đỏ, cổng inox là của ông Đ làm cho bố mẹ, cụ D đã chết thì hiện nay là tài sản của cụ V đang sử dụng. Hai ao nuôi ba ba là do ông Đ bỏ tiền đầu tƣ ở cuối thửa đất, trên đất có một số cây không yêu cầu định giá; đối với móng nhà bê tông diện tích 144m2 là tài sản chung của ông và bà Nguyễn Thị L (vợ ông) xây dựng trên một phần đất của bố mẹ và một phần đất của ông và bà V1 (vợ cũ đã ly hôn) nhƣng chƣa chia. Nay, ông Điêp khởi kiện chia tài sản chung và chia thừa kế phần diện tích của bố ông để lại ông không nhất trí vì mẹ ông đã có bản di chúc ngày 12/10/2020 cho ông một phần diện tích 442,4m2 và gia đình đã họp thống nhất ngày 04/02/2021. Mặc dù tại phiên họp gia đình không lập thành biên bản nhƣng có ông Phạm Văn V1 và bà Phạm Thị T2 (là bậc cha chú) ở cùng thôn chứng kiến, cũng chính vì vậy mà ông mới tiến hành làm móng nhà, nhƣng khi làm xong móng thì anh chị em lại thay đổi quan điểm. Trƣờng hợp các đồng thừa kế không đồng ý, ông đề nghị chia đôi thửa đất của bố mẹ, xẻ dọc thửa đất theo hƣớng từ mặt đƣờng xóm vào bên trong, ông xin hƣởng một nửa giáp với phần đất của ông và bà V1 chƣa phân chia, một nửa còn lại của cụ V và các đồng thừa kế khác. Đối với móng nhà làm dở, ông và ông Đ mỗi ngƣời chịu một nửa giá trị móng nhà là 117.500.000 đồng và ông Đ phải trả ông số tiền trên, ông chịu trách nhiệm toàn bộ về chi phí cho việc phá, sửa móng nhà. Đối với phần móng nằm trên phần đất của ông và bà V1 (vợ cũ) trƣớc đây chƣa phân chia, ông có trách nhiệm cắt móng để sau này phân chia sau. Trƣờng hợp phải chia di sản thừa kế của cụ D theo pháp luật, ông nhất trí với ý kiến của ông Đ trả ông giá trị móng nhà là 235.000.000 đồng. Đối với kỷ phần của ông đƣợc hƣởng ông xin nhận bằng hiện vật và lấy về vị trí giáp ranh với đất của ông và bà V1, dù sau này, đƣợc cấp giấy hay không ông tự chịu trách nhiệm. Đề nghị ông Đ cắt phần móng nhà bê tông để trả kỷ phần bằng đất cho ông sử dụng. Đối với công sức đóng góp của ông trong việc chăm sóc bố mẹ và công sức đầu tƣ thửa đất ông không đề nghị Tòa án xem xét, giải quyết. Đối với nhà mái bằng, sân lát gạch đỏ, cổng ông Đ xây dựng cho cụ V và cụ D, ông không đề nghị chia giá trị những tài sản trên.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là cụ Nguyễn Thị V trình bày thống nhất về cụ và cụ Phạm Văn D là vợ chồng, hai cụ sinh đƣợc 06 ngƣời con cũng nhƣ tài sản chung giữa cụ và cụ D đến thời điểm hiện nay nhƣ ông Đ, ông L đã trình bày. Trƣớc đây, khi ông L lấy bà V1, vợ chồng cụ đã cho ông bà một thửa đất khoảng hơn 200m2 ở bên cạnh. Tuy nhiên, khi ông L lấy vợ hai là bà Nguyễn Thị L lại tiếp tục xây nhà trên phần đất của hai cụ nhƣng không xây gọn vào một chỗ, cƣ xử không đúng mực, không quan tâm chăm sóc mẹ lúc ốm đau, giấu giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của vợ chồng cụ nên cụ và các con khác không đồng ý. Ông L xuất trình bản di chúc ghi ngày 12/10/2020 về việc cụ cho vợ con ông L 442,4m2 và cho ông Đ 65m2 đất của vợ chồng cụ, cụ xác định chữ ký Vạn và chữ viết Nguyễn Thị V là chữ của cụ, tuy nhiên cụ không nhớ là ký trong trƣờng hợp nào? toàn bộ nội dung là chữ do ông L viết, khi đƣa cho cụ ký, do mắt kém không đọc đƣợc, ông L không đọc cho cụ nghe, không rõ kích thƣớc từ đâu đến đâu, không có ai làm chứng và nội dung cũng không hợp pháp vì đây là tài sản chung của vợ chồng cụ, khi cụ D chết, cụ không có quyền định đoạt đƣợc toàn bộ thửa đất cho ai. Cụ không đồng ý với ý kiến của ông L cho rằng hiện nay cụ bị thần kinh, không còn minh mẫn nên không thể định đoạt đƣợc tài sản, cụ vẫn đến Tòa án trình bày ý kiến, quan điểm của mình một cách rõ ràng. Nay ông Đ khởi kiện chia tài sản chung và chia thừa kế phần đất của cụ D, cụ hoàn toàn nhất trí và đề nghị thửa đất đƣợc chia đôi, một nửa là của cụ, nửa còn lại là của cụ D. Phần của cụ D chia đều cho các đồng thừa kế, ai lấy hay không là quyền của họ. Toàn bộ diện tích đất của cụ và kỷ phần của cụ đƣợc hƣởng, cụ cho con trai là Phạm Khắc Đ toàn quyền đƣợc sở hữu, sử dụng. Đối với phần của cụ cho ông Đ thì đề nghị chia về phần có nhà mà cụ đang ở. Đối với nhà mái bằng một tầng ông Đ xây cho cụ ở, cụ tự nguyện không yêu cầu ông Đ phải thanh toán giá trị cho cụ, về chỗ ở của cụ thì cụ và ông Đ tự giải quyết với nhau, không yêu cầu Tòa án giải quyết.

- Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Phạm Thị D, Phạm Thị T, Phạm Thị N và Phạm Thị T1 đều thống nhất trình bày bố mẹ các bà là cụ Phạm Văn D và cụ Nguyễn Thị V sinh đƣợc 06 ngƣời con, tài sản của bố mẹ tạo dựng đƣợc cũng nhƣ ngày cụ D chết đúng nhƣ ông Đ đã trình bày: Các bà đều xác định đến nay, tài sản chung của bố mẹ chỉ còn 498,1m2 đất, đối với nhà mái bằng 01 tầng, diện tích 51,1m2 và phần sân lát gạch đỏ, cổng inox là ông Đ xây dựng cho bố mẹ, toàn bộ móng nhà tổng diện tích 144m2 là do vợ chồng ông L bà L xây dựng. Việc ông L trình bày các anh chị em các bà họp gia đình thống nhất cho đất ông L xây nhà là không đúng, các anh chị em có họp gia đình mới chỉ để bàn chuyện đất cát chƣa đi đến thống nhất lập thành văn bản, nhƣng ông L đã tự ý làm không hỏi ý kiến của chị em các bà, không mời vào tham gia để chứng kiến dẫn đến việc làm không đúng, ông L còn tỏ thái độ cƣ xử không đúng mực với mẹ và các anh chị em trong gia đình. Nay ông Đ khởi kiện chia tài sản chung của bố mẹ và chia phần thừa kế của cụ D, các bà hoàn toàn nhất trí. Do cụ D chết không để lại di chúc nên phần của cụ D chia theo pháp luật. Đối với phần đất của cụ V và kỷ phần của cụ V cho ai là quyền của cụ; kỷ phần của bốn chị em các bà, các bà đều thống nhất cho ông Đ đƣợc toàn quyền sử dụng và đều tự nguyện không yêu cầu ông Đ phải thanh toán giá trị kỷ phần cho các bà. Đối với phần móng nhà ông L thì ông Đ và ông L tự thỏa thuận, giải quyết với nhau.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Vương Thị V1 trình bày: Trƣớc đây, bà và ông L là vợ chồng hợp pháp và đƣợc bố mẹ chồng là cụ Phạm Văn D và cụ Nguyễn Thị V cho thửa đất số 36 tờ bản đồ số 12, diện tích 233,3m2 giáp ranh với thửa đất của hai cụ, đã đƣợc UBND huyện cấp giấy chứng nhận đứng tên ông bà. Do không hợp nhau nên bà đã làm đơn xin ly hôn ông L và đã đƣợc TAND huyện Tứ Kỳ ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn, giải quyết về con chung năm 2009, đối với thửa đất trên vẫn là tài sản chung của bà và ông L chƣa phân chia. Năm 2021, ông L làm móng nhà phần lớn trên phần đất của cụ D và cụ V có lấn sang thửa đất mà bà và ông L chƣa phân chia. Bà đã đƣợc Tòa án thông báo phần móng nhà 36,2m2. Nay ông Đ khởi kiện chia tài sản chung giữa cụ D và cụ V và chia thừa kế phần của cụ D, bà đề nghị ai đƣợc giao quyền sử dụng đất thì phải cắt phần móng có diện tích 36,2m2 để trả lại đất cho bà và ông L để sau này ông bà tự phân chia, bà lấy đất chứ không lấy tiền, ngoài ra bà không có yêu cầu, đề nghị gì khác.

- Người làm chứng ông Phạm Văn V1 trình bày:

Ông là con chú, con bác ruột với bố anh Đ và anh L, vì vậy các anh phải gọi ông bằng chú. Về bố mẹ đẻ anh Đ và anh L cũng nhƣ ông bà sinh đƣợc 06 ngƣời con và nguồn gốc đất mà anh Đ và anh L đang tranh chấp đúng nhƣ các đƣơng sự đã trình bày. Khoảng đầu năm 2021, gia đình bà Vạn và các con họp gia đình có mời ông và vợ ông là bà Phạm Thị T2 tham gia giải quyết về vấn đề đất đai của ông D và bà V, ngày tháng ông không nhớ, tại buổi họp, anh chị em anh Đ và anh L mới trao đổi diện tích đất của ông D có 13m mặt ngõ, nếu anh L muốn làm nhà thì làm 8m mặt, còn lại 5,2m anh Đ sử dụng, phần đất của anh Đ phải vuông vắn từ đầu đến cuối đất, còn lại anh L phải tự điều chỉnh cho phù hợp, vì giáp phần đất mà anh L định xây nhà vẫn là đất của anh ấy và vợ cũ chƣa chia. Tuy nhiên các bên mới chỉ trao đổi miệng với nhau, không lập văn bản, không ra ngoài thực địa đo đạc. Sau đó anh L tự đào và làm móng nhà bê tông không thông báo cho anh Đ cũng nhƣ các chị em ra đo đạc để xác định và không làm đúng theo sự trao đổi, không xây gọn và xây lấn phía đuôi thửa đất nên anh Đ và các chị em không đồng ý và sau đó xảy ra tranh chấp. Bà T2 nhất trí với lời trình bày của ông V (chồng bà), không trình bày gì thêm.

Tại biên bản xác minh, làm việc với UBND xã H, cán bộ địa chính xã, cán bộ tƣ pháp xã cung cấp: Cụ Phạm Văn D và cụ Nguyễn Thị V là vợ chồng, hai cụ sinh đƣợc 06 ngƣời con nhƣ các đồng thừa kế đã kê khai, ngoài ra hai cụ không có con nuôi, không có riêng nào khác. Bố mẹ cụ D là cụ Phạm Văn P và cụ Nguyễn Thị T3 sinh đƣợc hai ngƣời con là cụ D (bố ông Đ) và cụ Phạm Thị G, cụ G chết từ khi còn trẻ (khoảng đƣợc 5 đến 6 tuổi) và cả cụ P và cụ G đều chết từ năm 1945. Do thời điểm chết đã rất lâu, lúc đất nƣớc còn chƣa độc lập nên không có giấy chứng tử mà chỉ còn bia mộ của gia đình và gia phả ghi chép lại, đề nghị Tòa án căn cứ vào đó để xem xét, giải quyết; Nguồn gốc các thửa đất số 36 và 46 đều ở tờ bản đồ số 12 có nguồn gốc đất ông cha, đƣợc đăng ký trong hồ sơ 299. Theo sổ mục kê và bản đồ 299 là thửa 280, diện tích 664m2 loại đất T (tức thổ cƣ), đứng tên cụ Phạm Văn D, đƣợc gia đình sử dụng trƣớc năm 1980. Thời điểm trên hộ gia đình cụ D có các khẩu cụ Nguyễn Thị T3 (mẹ đẻ ông D), vợ chồng ông D và một số ngƣời con chƣa đi xây dựng gia đình. Năm 1993, nhà nƣớc có chia ruộng 03 cho gia đình cụ D, lúc đó, hộ gia đình cụ D còn 03 ngƣời gồm cụ T3, cụ D và cụ V. Theo quy định ở địa phƣơng mỗi khẩu đƣợc chia 01 sào 4 thƣớc Bắc Bộ bằng 456m2, tổng diện tích 3 khẩu là 1.368m2. Do sử dụng đất vƣờn nhiều nên đã bị trừ 01 sào bằng 360m2 đất 03 vào đất thổ cƣ của ba khẩu nên chỉ còn đƣợc chia 1008m2 đất ruộng, tỷ lệ bị trừ 01 m2 ruộng bị trừ 01m2 đất thổ cƣ, mỗi khẩu bị trừ 120m2. Ngày 20/01/2001 cụ T3 chết không để lại di chúc liên quan đến diện tích đất thổ cƣ (bị trừ đất 03) 120m2. Sau khi cụ T3 chết, cuối năm 2001, hai cụ đã tách một phần diện tích đất cho vợ chồng con trai và con dâu là ông Phạm Văn L (tức Phạm Khắc L) và bà Vƣơng Thị V1, diện tích 233,3m2 đất ở, đã đƣợc UBND huyện Tứ Kỳ cấp giấy chứng nhận đứng tên ông L, bà V1, thửa số 36 tờ bản đồ số 12. Phần diện tích đất còn lại là 507,4m2 đƣợc UBND huyện Tứ Kỳ cấp giấy chứng nhận đứng tên cụ Phạm Văn D và Nguyễn Thị V đều cùng ngày 23/12/2003, trong đó có 300m2 đất ở và 207,4m2 đất trồng cây hàng năm. Cụ Phạm Văn D chết ngày 14/9/2016, trƣớc khi chết không để lại di chúc, do quá trình chung sống không hợp nhau nên năm 2009, ông L và bà V1 đã đƣợc TAND huyện Tứ Kỳ giải quyết cho ly hôn. Tuy nhiên, do ông L, bà V1 không yêu cầu giải quyết đối với thửa đất số 36 nên thửa đất hiện nay vẫn đứng tên chung của ông bà trên giấy chứng nhận. Sau khi cụ Phạm Văn D chết, cụ Nguyễn Thị V ở một mình tại ngôi nhà mái bằng một tầng do ông Đ xây dựng cho. Cụ Nguyễn Thị V tinh thần vẫn bình thƣờng, nhận thức đƣợc, không bị bệnh thần kinh vì không có bệnh án tâm thần, không thuộc diện cấp phát thuốc thần kinh ở địa phƣơng. Do cụ là ngƣời cao tuổi nên đƣợc hƣởng trợ cấp hàng tháng ở địa phƣơng. Thời điểm năm 2021, ông L tiến hành làm móng nhà trên phần lớn diện tích đất của bố mẹ và một phần đất của ông L và bà V1 chƣa phân chia. Địa phƣơng không nắm đƣợc trƣớc đó gia đình có họp bàn thống nhất thỏa thuận nhƣ thế nào về đất của bố mẹ hay không, sau khi ông L làm móng nhà đến mặt đất thì xảy ra tranh chấp và dẫn đến ông Đ khởi kiện. Qua buổi xem xét, thẩm định tại chỗ đã đƣợc đơn vị đo đạc lồng ghép với kích thƣớc trên giấy chứng nhận, đã xác định diện tích đất hợp pháp của cụ D và cụ V là 498,1m2. Đối chiếu với giấy chứng nhận đã cấp là 507,4m2, thiếu 9,3m2. Nguyên nhân là khi làm đƣờng xây dựng nông thôn mới các hộ đều hiến một phần diện tích làm ngõ đi chung, trong đó có gia đình cụ V, ông L để cho ngõ thẳng ra, một phần do sai số đo đạc, đề nghị Tòa án căn cứ vào số liệu sau khi đã đƣợc lồng ghép để xác định diện tích đất hợp pháp của cụ D và cụ V. Đối với phần diện tích đất giáp ranh phía sau (diện tích đất nằm ngoài giấy chứng nhận) mà trên phần đất đó đã có một số đoạn tƣờng bao trƣớc đây ông Đ xây lấn ra ngoài phần đất của bố mẹ làm ao để nuôi ba ba (hiện không nuôi) gồm diện tích 2,6m2 và 6,5m2, tổng cộng 9,1m2. Đây là đất ao (tức đất công) do UBND xã H quản lý. Trƣớc mắt địa phƣơng chƣa xử lý phần đất này, đất không nằm trong quy hoạch xây dựng công trình công cộng. Trƣờng hợp Tòa án giao đất hợp pháp của cụ D và cụ V cho ai sử dụng, đƣơng sự đƣợc tạm thời sử dụng công trình trên phần đất công, khi địa phƣơng xử lý đất công hoặc thu hồi phần diện tích đất trên thì đƣơng sự phải nghiêm chỉnh chấp hành.

Tại phiên tòa, ông Đ vẫn giữ nguyên quan điểm khởi kiện. Ngƣời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cụ V đề nghị: Trích trả cụ V 120m2 đất ở bị trừ đất 03; diện tích đất còn lại là tài sản chung của cụ D và cụ V, phần diện tích đất của Vạn và kỷ phần đƣợc chia cộng với diện tích đất ở bị trừ đất 03 cụ và các tài sản trên đất của cụ tặng cho ông Đ đƣợc quyền sử dụng và không đề nghị ông Đ phải thanh toán trả giá trị; bà T vẫn giữ nguyên quan điểm kỷ phần bà đƣợc nhận tặng cho ông Đ đƣợc sử dụng và không yêu cầu ông Đ phải thanh toán. Bà V1 vẫn giữ nguyên quan điểm đề nghị ai đƣợc giao quyền sử dụng phần đất của cụ V và cụ D đề nghị tháo dỡ, cắt móng nhà bê tông để trả lại diện tích đất cho bà và ông L, ngoài ra bà không yêu cầu, đề nghị gì về công sức.

Đại diện Viện kiểm sát phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án kể từ khi thụ lý cho đến trƣớc thời điểm Hội đồng xét xử nghị án của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thƣ ký phiên tòa chấp hành đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự và việc chấp hành pháp luật của các đƣơng sự. Về việc giải quyết vụ án, đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ: Điều 650, 651, 660 của Bộ luật dân sự; Điều 227, Điều 228, Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự; Luật phí và lệ phí; Điều 12, Điều 26 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban thƣờng vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án, xử: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Phạm Khắc Đ về việc chia tài sản chung, chia di sản thừa kế của cụ Phạm Văn D. Xác định tài sản của cụ V và cụ D còn lại 498,1m2 và đều là đất ở. Trích trả cụ V 120m2 là đất thổ cƣ bị trừ đất 03, còn lại là tài sản chung. Chia cho cụ V ½ diện tích đất, ½ diện tích đất còn lại là của cụ Phạm Văn D, cụ D chết không để lại di chúc nên đề nghị chia đều cho cụ V và 06 ngƣời con. Chấp nhận sự tự nguyện của cụ V cho ông Phạm Khắc Đ 120m2 đất thổ cƣ bị trừ đất 03, ½ diện tích đất là phần cụ đƣợc chia tài sản chung và kỷ phần cụ đƣợc hƣởng của cụ D; chấp nhận sự tự nguyện của bà D, Tuyết, Ngọc, Thủy tặng cho kỷ phần của các bà cho ông Phạm Khắc Đ. Giao cho ông Phạm Khắc Đ đƣợc sử dụng phần đất có nhà mái bằng cụ V đang sử dụng, giao cho ông Phạm Văn L đƣợc sử dụng đất giáp thửa đất của ông và bà V1. Ông Phạm Khắc Đ phải trả cho ông Phạm Văn L, bà Nguyễn Thị L giá trị móng nhà 235.000.000 đồng; Ông Phạm Khắc Đ phải tự cắt móng nhà trên diện tích đất 36,2m2 để trả lại phần đất cho ông Phạm Văn L và bà Vƣơng Thị V1, và cắt phần móng nhà trên diện tích đất giao cho ông L sử dụng. Phần móng nhà còn lại ông Đ đƣợc toàn quyền sử dụng. Chấp nhận sự tự nguyện của cụ Nguyễn Thị V và các bà Phạm Thị D, Phạm Thị T, Phạm Thị T1, Phạm Thị N không yêu cầu ông Phạm Khắc Đ phải thanh toán giá trị đất. Chấp nhận sự tự nguyện của nguyên đơn về việc ông Phạm Khắc Đ chịu toàn bộ chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, định giá tài sản. Về án phí: Miễn án toàn bộ án phí cho cụ Nguyễn Thị V, miễn án phí đối với kỷ phần cho ông Phạm Khắc Đ, ông Đ phải chịu án phí dân sự đối với kỷ phần của bà D, bà T, bà T1, bà N; ông Phạm Văn L phải chịu án phí đối với kỷ phần đƣợc chia theo quy định.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, đƣợc thẩm tra công khai tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện chứng cứ, ý kiến của Kiểm sát viên, của đƣơng sự, Hội đồng xét xử nhận định:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ các điều 161, 611, 612, 613, 614, 623, 650, 651, 660 của Bộ luật dân sự; Điều 227, Điều 228, Điều 147 Bộ luật tố tụng dân sự; điểm đ khoản 1 Điều 12, khoản 7 Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thƣờng vụ Quốc hội.

Xử:

1. Công nhận quyền sử dụng đất hợp pháp của cụ Nguyễn Thị V có 120m2 đất ở trong tổng diện tích 498,1m2 đất ở tại thửa số 46, tờ bản đồ số 12 thôn O, xã H, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dƣơng.

2. Xác định tài sản chung của cụ Phạm Văn D và cụ Nguyễn Thị V là 378,1m2 đất ở tại thửa số 46, tờ bản đồ số 12 thôn O, xã H, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dƣơng. Xác nhận tài sản riêng của cụ Nguyễn Thị V có tổng số 189,05m2 đất ở trong khối tài sản chung với cụ Phạm Văn D. Di sản thừa kế của cụ Phạm Văn D là 189,05m2 đất ở tại thửa số 46, tờ bản đồ số 12 thôn O, xã H, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dƣơng, trị giá 378.100.000 đồng.

3. Xác nhận ngôi nhà mái bằng một tầng diện tích 51,1m2 công trình phụ khép kín, sân lát gạch đỏ, cửa cổng bằng inox kéo ra vào nằm trên diện tích đất 498,1m2 là tài sản của cụ Nguyễn Thị V. Xác nhận công trình 02 ao nuôi ba ba ở cuối thửa đất số 46 là của ông Phạm Khắc Đ. Móng nhà bê tông diện tích 144m2 (cao đến mặt đất) nằm trên phần thửa đất số 46 và một phần nằm trên thửa đất 36 tờ bản đồ số 12 là của ông Phạm Văn L và bà Nguyễn Thị L.

4. Chấp nhận yêu cầu chia tài sản chung, chia di sản thừa kế của ông Phạm Khắc Đ:

4.1. Xác định tài sản riêng của cụ Nguyễn Thị V 120m2 đất ở bị trừ đất 03 và 189,05m2 đất ở đƣợc chia trong khối tài sản chung: Tổng cộng 309,05m2 đất ở, trị giá 618.100.000 đồng.

4.2. Xác định di sản thừa kế của cụ Phạm Văn D là 189,05m2 đất ở tại thôn O, xã H, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dƣơng, trị giá 378.100.000 đồng.

4.2. Xác định những ngƣời đƣợc hƣởng di sản thừa kế của cụ D gồm: cụ Nguyễn Thị V, ông Phạm Khắc Đ, ông Phạm Văn L (tức Phạm Khắc L), bà Phạm Thị D, bà Phạm Thị T, bà Phạm Thị T1, bà Phạm Thị N.

4.3. Xác định giá trị di sản mỗi ngƣời hƣởng thừa kế đƣợc nhận là 54.014.000 đồng (làm tròn).

- Ghi nhận sự tự nguyện của cụ Nguyễn Thị V cho ông Phạm Khắc Đ tài sản riêng là quyền sử dụng đất đƣợc chia trị giá 618.100.000 đồng và kỷ phần mà cụ đƣợc hƣởng 54.014.000 đồng; bà Phạm Thị D, bà Phạm Thị T, bà Phạm Thị T1, bà Phạm Thị N cho ông Phạm Khắc Đ phần di sản mà các bà đƣợc nhận và ông Đ đƣợc chia, tổng giá trị ông Đ đƣợc nhận 942.184.000 đồng, ông Phạm Văn L đƣợc nhận phần giá trị di sản thừa kế là 54.014.000 đồng.

- Giao phần tài sản riêng là quyền sử dụng đất của cụ Nguyễn Thị V và kỷ phần quyền sử dụng đất của cụ Nguyễn Thị V, các bà Phạm Thị D, bà Phạm Thị T, bà Phạm Thị T1, bà Phạm Thị N cho ông Phạm Khắc Đ quản lý, sử dụng và các tài sản của cụ V trên đất. Chấp nhận sự tự nguyện của cụ Nguyễn Thị V, bà Phạm Thị D, bà Phạm Thị T, bà Phạm Thị T1, bà Phạm Thị N không yêu cầu ông Đ phải thanh toán giá trị phần tài sản của cụ V và các kỷ phần đƣợc chia.

Giao cho ông Phạm Khắc Đ đƣợc quyền sử dụng phần móng nhà bê tông trên diện tích đất đƣợc giao 94,8m2. Chấp nhận sự tự nguyện của ông Phạm Khắc Đ trả cho vợ chồng ông Phạm Văn L, bà Nguyễn Thị L trị giá móng nhà bê tông 235.000.000 đồng.

4.4. Chia hiện vật:

- Chia cho ông Phạm Khắc Đ thửa đất có tổng diện tích 471,1m2 đất ở (làm tròn), có kích thƣớc cụ T3 nhƣ sau: Cạnh Tây Bắc giáp đƣờng xóm có cạnh 8,07+4,25m; cạnh Tây Nam giáp đất bà Phƣợng, bà Dƣơng và đất ao của UBND xã H, kích thƣớc các cạnh 15,51+12,35+6,65+1,02+4,75+7,0m; cạnh Đông Nam giáp đất ao của UBND xã H có các cạnh 6,19+0,53m; cạnh Đông Bắc giáp đất ông L và đất ao của UBND xã có các cạnh 33,21+6,16+3,47m, đƣợc giới hạn bởi các điểm A7,A6,A5,A4,B8,B7,A1,B6,B5,B4,B3,C16,C15,B9,A8 đến A7. Trên đất có phần móng nhà bê tông của vợ chồng ông L, bà L diện tích móng nhà 94,8m2, nhà ở mái bằng 51,1m2 công trình phụ khép kín, phần sân lát gạch đỏ diện tích 29m2, cổng inox đẩy ra vào của cụ Nguyễn Thị V (có sơ đồ bản vẽ kèm theo).

- Chia cho ông Phạm Văn L (tức Phạm Khắc L) phần đất có tổng diện tích 27m2, có kích thƣớc cụ T3 nhƣ sau: Cạnh Tây Bắc giáp đƣờng xóm có cạnh 1,03m; cạnh Tây Nam giáp đất giao cho ông Đ, kích thƣớc các cạnh 33,21m; cạnh Đông Bắc giáp đất ông L, bà V1 có các cạnh 27,0+6,25m, hình thể thửa đất đƣợc giới hạn bởi các điểm B1,C1,C6,B2,B3,C16,C15,B9 đến B1. Ông L đƣợc sử dụng phần sân lát gạch đỏ có diện tích 7,6m2 của cụ Nguyễn Thị V (có sơ đồ bản vẽ kèm theo).

Chấp nhận sự tự nguyện của cụ V không yêu cầu ông L phải thanh toán trả giá trị phần sân gạch. Chấp nhận sự tự nguyện của ông Phạm Khắc Đ về việc để cụ V đƣợc quyền lƣu cƣ tại nhà mái bằng một tầng diện tích 51,1m2 đến khi cụ chết hoặc có chỗ ở mới.

Ông Phạm Khắc Đ phải cắt, sửa móng bê tông trả lại phần diện tích đất 36,2m2 cho ông Phạm Văn L và bà Vƣơng Thị V1 nằm trên thửa đất số 36, tờ bản đồ số 12 và cắt phần móng nhà bê tông diện tích 13m2 trên diện tích đất chia cho ông Phạm Văn L (chi phí cắt móng, sửa móng bên tông do ông Đ chịu). Ông Phạm Khắc Đ đƣợc tạm thời sử dụng phần tƣờng bao và công trình ao nuôi nuôi ba ba trên diện tích đất 2,6m2+6,5m2 của UBND xã H. Khi địa phƣơng xử lý phần đất lấn chiếm thì ông Phạm Khắc Đ phải nghiêm chỉnh chấp hành. Ông Phạm Khắc Đ phải sửa lại cổng inox, chuyển hoặc kéo về phía đất đƣợc giao. Các cây nằm trên đất của ai đƣợc giao, ngƣời đó đƣợc quyền sử dụng.

Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật (đối với các trường hợp cơ quan thi hành án có quyền chủ động ra quyết định thi hành án) hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong, người phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành theo mức lãi suất quy định tại Điều 357 và Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

5. Về án phí: Ông Phạm Văn L (tức Phạm Khắc L) phải chịu 2.700.000 đồng (làm tròn); Chấp nhận sự tự nguyện của ông Phạm Khắc Đ về việc chịu toàn bộ án phí cho các bà Phạm Thị D, bà Phạm Thị T, bà Phạm Thị T1, bà Phạm Thị N 10.800.000 đồng;

Miễn toàn bộ án phí sơ thẩm dân sự đối với kỷ phần của ông Phạm Khắc Đ và án phí dân sự sơ thẩm đối với tài sản cụ Nguyễn Thị V đƣợc chia.

6. Về quyền kháng cáo: Đƣơng sự có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án sơ thẩm; đƣơng sự vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày đƣợc giao bản án hoặc bản án đƣợc niêm yết.

Bản án được thi hành theo quy định tại điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo qui định tại các điều 6, 7 và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo qui định tại điều 30 Luật thi hành án dân sự. ơNơi nhận:

T.M HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM

- Các đƣơng sự;