Bản án 05/2022/DS-PT — Tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo nội dung đơn khởi kiện, quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, nguyên đơn ông Dương Minh P và bà Tống Thị Đ thống nhất trình bày: Ngày 16/12/2019, ông bà có ký kết hợp đồng mua bán tài sản gắn liền trên đất với ông Nguyễn Đình Q và bà Hoàng Kiều X. Theo nội dung thỏa thuận trong hợp đồng thì ông bà mua tài sản của ông Q, bà X là toàn bộ cây cao su trên diện tích đất 73.550m2 tọa lạc tại Khoảnh 2 – Tiểu khu 223. Trên cơ sở hợp đồng mua bán tài sản, ngày 28/02/2020, Ban quản lý rừng phòng hộ T đã ký hợp đồng giao khoán 73.550m2 đất cho ông P được sử dụng vào mục đích khoán (chăm sóc, quản lý và bảo vệ cây trồng). Sau khi ký kết hợp đồng mua bán tài sản gắn liền trên đất với ông Nguyễn Đình Q và bà Hoàng Kiều X thì ông bà chỉ được khai thác mủ cao su khoảng từ 01 đến 02 tháng thì ông Nguyễn Anh D không cho khai thác nữa. Nay ông bà yêu cầu ông D trả lại cho ông bà quyền sử dụng diện tích 73.550m2 đất nhận khoán thuộc Khoảnh 2 – Tiểu khu 223, tọa lạc ấp C, xã L, huyện L, tỉnh Bình Phước(Đất có số liệu, vị trí và hình thể như Mảnh trích đo địa chính số 70-2021 ngày 18/01/2021 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện L) và các tài sản trên phần đất trên gồm: 4.045 cây cao su (hầu hết đang cho thu hoạch, một số cây còn nhỏ, còi cọc chưa cho thu hoạch), 01 cây xà cừ có chu vi 250cm và 01 cây xoan có chu vi khoảng 40cm.

Đối với yêu cầu bồi thường thành quả thu hoạch trên đất: Ông bà nhận thấy không cần thiết nên trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa hôm nay ông bà rút toàn bộ yêu cầu này.

Ngoài ra, ông bà xác định trên phần đất trên còn có 01 bồn nước bằng sắt đã cũ, các vật dụng dùng để khai thác mủ cao su (chén sành, kiềng, máng, máng che mưa), ông bà cho rằng đây là tài sản của ông D.

Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, bị đơn – ông Nguyễn Anh D trình bày: Ông P có khai thác mủ cao su trên phần đất trên khoảng 01 đến 02 tháng, lý do ông để cho ông P khai thác mủ cao su là vì muốn ông P và ông Q thỏa thuận lại với nhau vì ông Q, bà X ký hợp đồng bán tài sản trên là sai. Tài sản trên (quyền sử dụng đất và vườn cây cao su trên đất) mà ông Q bán cho ông P là tài sản chung của ông và ông Nguyễn Hoàng N (Sổ giao khoán đứng tên ông N nhưng ông có góp chung), đồng thời toàn bộ tài sản trên ông đã được ông Nguyễn Hoàng N ủy quyền quản lý, sử dụng và trông coi. Giữa ông với ông P, bà Đ không có mua bán gì với nhau, vì vậy ông P bà Đ có khởi kiện thì khởi kiện ông Q, bà X. Các giấy tờ có giá trị pháp lý để chứng minh tài sản trên thuộc quyền sử dụng và sở hữu thuộc về ông và ông N thì ông đã nộp cho Tòa án trước khi Tòa án công khai chứng cứ. Ông xác định ông chỉ là người được ủy quyền, ông không đồng ý giao tài sản trên cho bất kỳ ai, ông sẽ bảo vệ quyền lợi cho mình và cho ông N đến cùng. Toàn bộ cây cao su trên đất là do ông trồng và khai thác liên tục đến nay đã được 16 năm, việc ông có thiện chí chuộc lại tài sản là tình cảm anh em trong gia đình, còn tài sản trên không phải là của ông Nguyễn Đình Q nên ông Q không có quyền bán cho ông P.

Tại phiên tòa, người bảo vệ quyền và lợi, ích hợp pháp của bị đơn – ông Trần Hữu T trình bày:

Tài sản tranh chấp phát sinh từ hợp đồng mua bán giữa ông Dương Minh P, bà Tống Thị Đ với ông Nguyễn Đình Q, bà Hoàng Kiều X. Vì vậy, đề nghị Tòa án xác định lại quan hệ tranh chấp và tư cách tham gia tố tụng của ông D.

Ban quản lý rừng Phòng hộ T ban hành Thông báo thanh lý hợp đồng giao khoán là không đúng trình tự, thủ tục. Vì vậy, đề nghị Tòa án làm việc với Đại diện Ban quản lý rừng phòng hộ T.

Chi cục Thi hành án dân sự huyện L cưỡng chế và giao tài sản trước khi Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước ban hành 02 quyết định sửa đổi, bổ sung bản án, đồng thời ông cũng Dũng không nhận được bất kỳ thủ tục thi hành án nào về việc thi hành bản án số 114/2018/DS-PT ngày 06/11/2018. Vì vậy, đề nghị Tòa án triệu tập Chấp hành viên để làm rõ.

Văn phòng công chứng Vi Văn Tiến đã công chứng hợp đồng mua bán tài sản gắn liềm trên đất giữa ông Nguyễn Đình Q, bà Hoàng Kiều X với ông Dương Minh P, bà Tống Thị Đ. Vì vậy, đề nghịTòa án triệu tập Công chứng viên để xác định trình tự, thủ tục công chứng hợp đồng.

Tại Bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm số 13/2021/DS-ST ngày 20 tháng 5 năm 2021 của Tòa án nhân dân huyện L, tỉnh Bình Phước quyết định:

1/ Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn – ông Dương Minh P và bà Tống Thị Đ:

Buộc ông Nguyễn Anh D trả lại cho ông Dương Minh P, bà Tống Thị Đ quyền sử dụng đất diện tích 73.550m2 (đất nhận khoán) thuộc Khoảnh 2 – Tiểu khu 223, tọa lạc ấp C, xã L, huyện L, tỉnh Bình Phước(Đất có số liệu, vị trí và hình thể như Mảnh trích đo địa chính số 70-2021 ngày 18/01/2021 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện L) và các tài sản trên đất gồm: 4.045 cây cao su (hầu hết đang cho thu hoạch, một số cây còn nhỏ, còi cọc chưa cho thu hoạch), 01 cây xà cừ có đường hoành 250cm và 01 cây xoan có đường hoành khoảng 40cm.

2/ Đình chỉ xét xử đối với yêu cầu của nguyên về việc yêu cầu bồi thường thành quả thu hoạch.

3/ Tiếp tục duy trì biện pháp khẩn cấp tạm thời theo Quyết định số 02/2021/QĐ-ADBPKCTT ngày 24/02/2021 của Tòa án nhân dân huyện L về áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời “Buộc thực hiện hành vi nhất định”

Ngoài ra, Bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí và quyền kháng cáo theo quy định.

Không đồng ý với bản án sơ thẩm đã tuyên. Ngày 24/5/2021, ông D kháng cáo đề nghị cấp phúc thẩm không chấp nhận khởi kiện của nguyên đơn.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Người kháng cáo vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo; đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, chấp nhận kháng cáo của bị đơn sửa án sơ thẩm.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn Luật sư Nguyễn Thanh H trình bày: Tòa án cấp sơ thẩm nhận định việc Chi cục thi hành án dân sự huyện L giao tài sản cho ông Q diện tích 73.550m2 tọa lạc tại tiểu khu 377 xã L, huyện L, tỉnh Bình Phước là phù hợp. Tôi cho rằng Tòa án cấp sơ thẩm nhận định như vậy là không chính xác, vì địa chỉ ghi trên quyết định cưỡng chế số 09 của Chi cục Thi hành án huyện L ghi tại ấp C. Như vậy quyết định thi hành án trên là có sai sót, sai sót này có thể không làm ảnh hưởng đến bản chất của việc Thi hành án, nhưng căn cứ vào việc sửa đổi, căn cứ vào khoản 2, 3 Điều 37 Luật Thi hành án năm 2008 sửa đổi bổ sung năm 2014, khi phát hiện sai sót người thi hành án không tự khắc phục sai khi có quyết định thi hành án thì phải hủy bỏ.

Vì vậy, việc cưỡng chế giao tài sản cho ông Q của Chi cục Thi hành án dân sự huyện L là chưa đúng thủ tục, việc ông Q căn cứ vào biên bản bàn giao tài sản của Chi cục Thi hành án dân sự huyện L chuyển nhượng cho ông P, bà Đ là không đúng quy định của pháp luật. do đó nghị Tòa án phúc thẩm bác yêu cầu khởi kiện của ông P, bà Đ buộc ông D phải trả lại đất, tài sản như Bản án sơ thẩm đã tuyên.

Quan điểm của Viện kiểm sát:

Về tố tụng: Kể từ thời điểm thụ lý giải quyết vụ án tại cấp phúc thẩm đến nay, Thẩm phán, Thư ký Tòa án, Hội đồng xét xử và các đương sự đã chấp hành đúng quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015.

Về nội dung: Đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của bị đơn, áp dụng khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015, giữ nguyên Bản án Dân sự sơ thẩm số 13/2021/DS-ST ngày 20 tháng 5 năm 2021 của Tòa án Nhân dân huyện L, tỉnh Bình Phước, án phí phúc thẩm ông D phải chịu 300.000đ.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

[1] Đơn kháng cáo của bị đơn ông Nguyễn Anh D làm trong thời hạn luật định về hình thức và nội dung phù hợp với quy định tại các điều 271, 272 BLTTDS,nên được xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm.

Ông Nguyễn Anh D cho rằng quyền sử dụng đất diện tích 73.550m2 và tài sản cây trồng trên đất tại ấp C, xã L, huyện L, tỉnh Bình Phước là tài sản chung của ông với ông Nguyễn Xuân Nhi là không có cơ sở, bởi lẽ: Bản án dân sự phúc thẩm số 114/2018/DS-PT ngày 06 tháng 11 năm 2018 của Tòa án Nhân dân tỉnh Bình Phước đã xác định và phân chia tài sản trên cho ông Nguyễn Đình Q. Sau đó Chi cục Thi hành án dân sự huyện L đã bàn giao toàn bộ tài sản trên cho ông Nguyễn Đình Q. Hợp đồng giao khoán số 05/HĐK ngày 10/5/2004 được ký kết giữa Ban quản lý rừng phòng hộ T với ông Nguyễn Hoàng N đã hết hiệu lực kể từ ngày 01/10/2019. Vì vậy, việc ông Nguyễn Hoàng N ký kết hợp đồng ủy quyền cho ông Nguyễn Anh D quản lý, sử dụng và trông coi tài sản theo hợp đồng khoán số 05/HĐK ngày 10/5/2004 đã hết hiệu lực sau ngày 01/10/2019.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015;

Không chấp nhận kháng cáo của bị đơn ông Nguyễn Anh D;giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số13/2021/DS-ST ngày 20 tháng 5 năm 2021 của Tòa án Nhân dân huyện L, tỉnh Bình Phước;

- Căn cứ khoản 2 và khoản 6 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 244, Điều 147, Điều 157, Điều 271 và khoản 1 Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Điều 158, Điều 189, Điều 221, Điều 223 và Điều 166 của Bộ luật Dân sự năm 2015;

- Điều 136 của Luật Đất đai năm 2013;

- Điểm b khoản 1 Điều 5 và khoản 2 Điều 16 Luật Lâm nghiệp năm 2017

- Khoản 2 Điều 3, Điều 4 và Điều 9 Nghị định số 168/2016/NĐ-CP ngày 27/12/2016 của Chính phủ quy định về khoán rừng, vườn cây và diện tích mặt nước trong các ban quản lý rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên nông, lâm nghiệp Nhà nước.

-Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử: 1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Dương Minh P và bà Tống Thị Đ:

Buộc ông Nguyễn Anh D giao trả cho ông Dương Minh P, bà Tống Thị Đ diện tích 73.550m2 (đất nhận khoán) thuộc Khoảnh 2 – Tiểu khu 223, Ban quản lý rừng phòng hộ T, tọa lạc tại ấp C, xã L, huyện L, tỉnh Bình Phước(Đất có số liệu, vị trí và hình thể như Mảnh trích đo địa chính số 70-2021 ngày 18/01/2021 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện L) và tài sản trên đất gồm: 4.045 cây cao su (hầu hết đang cho thu hoạch, một số cây còn nhỏ, còi cọc chưa cho thu hoạch), 01 cây xà cừ có chu vi 250cm và 01 cây xoan có chu vi khoảng 40cm. 2. Tiếp tục duy trì biện pháp khẩn cấp tạm thời theo Quyết định số 02/2021/QĐ-ADBPKCTT ngày 24/02/2021 của Tòa án Nhân dân huyện L về áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời “Buộc thực hiện hành vi nhất định”.

3. Về án phí và chi phí tố tụng:

- Về án phí dân sự sơ thẩm: Ông Nguyễn Anh D phải chịu 300.000 (Ba trăm nghìn đồng)

Chi cục Thi hành án dân sự huyện L trả lại cho ông Dương Minh P và bà Tống Thị Đ số tiền 19.044.000 (Mười chín triệu, không trăm bốn mươi bốn nghìn đồng) theo Biên lai thu tạm ứng án phí số 0001306 ngày 14/10/2020.

- Về chi phí tố tụng: Buộc ông Nguyễn Anh D hoàn trả cho ông Dương Minh P và bà Tống Thị Đ tổng số tiền 5.487.406 (Năm triệu bốn trăm tám mươi bảy nghìn bốn trăm lẻ sáu đồng)

- Án phí dân sự phúc thẩm: Ông Nguyễn Anh D phải chịu 300.000 đồng, được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí phúc thẩm anh Dũng đã nộp 300.000 (Ba trăm nghìn đồng) theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí tòa án số 019731 ngày 24 tháng 5 năm 2021 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện L, tỉnh Bình Phước.

Kể từ ngày Bản án có hiệu lực pháp luật và có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án, nếu người phải thi hành án không trả số tiền trên thì phải chịu khoản tiền lãi của số tiền chưa thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015. Trường hợp quyết định này được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6,7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.