Bản án 05/2021/LĐ-PT — Tranh chấp về xử lý kỷ luật, sa thải, đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động

TÓM TẮT NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo án sơ thẩm:

Tại Điều 1 Quyết định số 37/QĐHĐQT ngày 13-4-2006 của Hội đồng quản trị Tổng công ty Ứng dụng Công nghệ mới và Du lịch đã: Sáp nhập Trung tâm Tư vấn thiết kế và Xây dựng (trực thuộc Công ty Đầu tư phát triển Điện lực và Hạ tầng - P) vào Xí nghiệp Đầu tư và Xây lắp Điện lực (trực thuộc Công ty Đầu tư phát triển Điện lực và Hạ tầng - P) và đổi tên thành Xí nghiệp Đầu tư và Xây lắp kỹ thuật Hạ tầng - P (trực thuộc Công ty Đầu tư phát triển Điện lực và Hạ tầng - P) kể từ ngày 01-5-2006.

Ông NQT là nhân viên của Xí nghiệp Đầu tư và Xây lắp kỹ thuật Hạ tầng - P theo chủ trương sáp nhập này.

Ông NQT cho rằng thiết lập quan hệ lao động với Công ty Đầu tư phát triển Điện lực và Hạ tầng - P (sau đây gọi tắt là Công ty P) từ ngày 01-5-2006 dưới dạng hợp đồng không xác định thời hạn. Công việc của ông NQT làm theo sự phân công của Giám đốc Công ty, chủ yếu là thi công các công trình xây dựng của các gói thầu do Công ty ký với đối tác. Thời giờ làm việc và nghỉ ngơi gắn với việc hoàn thành công trình được phân công, không quy định rõ số giờ làm việc trong ngày, số ngày làm việc trong tháng cũng như ngày lễ, ngày tết. Lương và phụ cấp được hưởng như sau:

- Từ tháng 5-2006 đến tháng 12-2009 là 3.112.650 đồng/tháng.

- Từ tháng 01-2010 đến tháng 12-2010 là 3.511.300 đồng/tháng.

- Từ tháng 01-2011 đến tháng 9-2011 là 3.992.300 đồng/tháng.

Từ tháng 01-2010 Công ty P chỉ đóng bảo hiểm xã hội cho ông NQT đến hết tháng 9-2011 mà không trả lương, trong khi ông NQT vẫn làm việc bình thường đến tháng 12-2011 thì hoàn thành xong công việc được giao theo Lệnh sản xuất.

Ông NQT khai từ tháng 01-2012 được Công ty P giao nhiệm vụ đi giao dịch với các đối tác, tham gia đấu thầu, tham gia kiểm toán các công trình đã hoàn thành. Đến tháng 11-2015 ông NQT đã hoàn thành công việc kiểm toán. Từ tháng 12-2015 đến nay ông NQT không được giao việc làm, không được Công ty P trả lương, đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và cũng không có bất cứ văn bản gì thể hiện chấm dứt hợp đồng lao động.

Đến ngày 15-02-2019 Công ty P trả Sổ bảo hiểm xã hội cho ông NQT.

Ngày 11-6-2019 ông NQT khởi kiện tại Tòa án nhân dân quận Nam Từ Liêm với yêu cầu: Đòi quyền lợi do chấm dứt hợp đồng lao động không đúng pháp luật.

Quan điểm của ông NQT như sau: Quan hệ lao động giữa hai bên xác lập dưới dạng hợp đồng không xác định thời hạn. Nếu Công ty P không giao việc, không muốn tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động nữa thì ông NQT cũng chấp nhận nhưng phải ký văn bản chấm dứt hợp đồng lao động, đồng thời Công ty P phải chịu trách nhiệm trả lương, trả tiền lãi đối với khoản tiền lương chưa thanh toán và phải đóng bảo hiểm xã hội đến khi Bản án giải quyết tranh chấp lao động có hiệu lực pháp luật, hoặc đến khi hai bên ký văn bản chấm dứt hợp đồng lao động theo mức lương 3.992.300 đồng.

Số tiền ông NQT tạm tính từ tháng 01-2010 đến thời điểm tháng 01-2020 như sau:

Tiền lương là 473.298.000 đồng.

Tiền lãi chậm thanh toán lương là 312.343.000 đồng.

Cộng là 786.644.000 đồng.

Ông NQT còn yêu cầu Công ty P trả toàn bộ giấy tờ liên quan đến lý lịch nhân thân.

* Công ty cổ phần Đầu tư và Xây lắp kỹ thuật Hạ tầng - P trình bày:

Tháng 5-2006 Xí nghiệp Đầu tư và Xây lắp kỹ thuật Hạ tầng - P (nay là Công ty cổ phần Đầu tư và Xây lắp kỹ thuật Hạ tầng - P) nhận ông NQT về làm việc. Khi Xí nghiệp Đầu tư và Xây lắp kỹ thuật Hạ tầng - P thực hiện cổ phần hóa, theo Điều 4 Nghị quyết số 09/NQ-HĐQT ngày 11-8-2009 của Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Đầu tư và Xây lắp kỹ thuật Hạ tầng - P thì người lao động đang làm việc tại các Chi nhánh sẽ được tiếp nhận vào Công ty cổ phần. Khi chuyển đổi Xí nghiệp thành Công ty cổ phần thì pháp luật điều chỉnh là Luật Doanh nghiệp, do vậy người lao động và Công ty P phải thiết lập quy định mới về việc sử dụng lao động mà không điều chỉnh bằng Luật Công chức, Luật Viên chức. Theo đó, người lao động phải ký lại hợp đồng lao động.

Công ty P đã thông báo trên bảng tin nội dung nêu trên, hầu hết người lao động có nguyện vọng làm việc đều thực hiện việc ký hợp đồng lao động. Riêng ông NQT không ký hợp đồng lao động và không đến làm việc từ tháng 8-2009. Ông NQT cũng gửi đơn đề ngày 15-4-2010 xin chuyển công tác.

Lý do Công ty P vẫn tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội cho ông NQT đến hết tháng 11-2011 là vì ông NQT có mối quan hệ thân thiết với lãnh đạo Công ty P nên nhờ đóng bảo hiểm xã hội trong thời gian chuyển công việc. Ông NQT gửi nộp 100% tiền bảo hiểm bao gồm cả số tiền bảo hiểm xã hội mà lẽ ra người sử dụng lao động phải nộp.

Đại diện theo ủy quyền của Công ty P không đồng ý với toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông NQT vì:

- Sau khi cổ phần hóa, ông NQT không đến ký hợp đồng lao động, không đến làm việc nên Công ty P không thể trả lương. Theo quy định của pháp luật, sau 03 tháng không đến làm việc được xác định là ông NQT đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động.

- Quan điểm của ông NQT cho rằng vẫn tồn tại quan hệ lao động với Công ty P thông qua 04 Lệnh sản xuất thi công xây dựng Công trình nhà máy nhiệt điện Hải Phòng, Công trình đoàn kinh tế Quốc phòng 314 Hà Giang, Công trình Trại giam Phú Sơn và Công trình thủy nông Cấu Hán Hà Giang là không đúng, vì đây là những công trình xây dựng mà ông NQT nhận khoán theo Lệnh sản xuất từ thời Xí nghiệp Đầu tư và Xây lắp kỹ thuật Hạ tầng - P. Theo đó: Các khoản tiền lương, chi phí đều được hạch toán trong các Lệnh sản xuất. Nội dung này đã được thể hiện và giải quyết tranh chấp tại Bản án Kinh doanh thương mại số 39/2019/KDTM-PT ngày 26-4-2019 của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội. Công ty P khẳng định tình tiết này không là mối quan hệ lao động với ông NQT.

- Về giấy tờ nhân thân như Hồ sơ, Lý lịch Đảng viên: Công ty P không là tổ chức Đảng nên không có trách nhiệm lưu trữ và trả ông NQT.

* Lời khai của anh Lại Anh Khoa ngày 26-5-2020 và kết quả đối chất với ông NQT ngày 05-6-2020 vẫn khẳng định: Sau khi cổ phần hóa thì cả anh Lại Anh Khoa và ông NQT không ký hợp đồng lao động với Công ty P. Có việc ông NQT nhờ và Công ty P đồng ý nộp hộ bảo hiểm xã hội. Ông NQT đã nhờ anh Lại Anh Khoa làm đơn xin đóng bảo hiểm hộ và gửi tiền cho anh Lại Anh Khoa theo quý để đóng tiền bảo hiểm xã hội từ tháng 9-2009 đến tháng 12-2011. Sau đó anh Lại Anh Khoa không liên lạc được với ông NQT để chuyển tiền, nên từ đó Công ty P không đóng bảo hiểm cho ông NQT nữa.

Với nội dung như trên, tại Bản án lao động sơ thẩm số 02/2020/LĐ-ST ngày 22-7-2020 của Tòa án nhân dân quận Nam Từ Liêm đã căn cứ: Điều 15, khoản 1 Điều 16, Điều 36, Điều 41, Điều 43, Điều 45, khoản 1 Điều 201, khoản 2 Điều 202 Bộ luật Lao động năm 2012; Điểm b khoản 1 Điều 32, điểm c khoản 1 Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH ngày 30-12-2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án để quyết định:

Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông NQT về việc: “Tranh chấp hợp đồng lao động liên quan đến tiền lương, bảo hiểm xã hội và nội dung khác có liên quan” đối với Công ty cổ phần Đầu tư và Xây lắp kỹ thuật Hạ tầng - P.

Ngoài ra, Bản án sơ thẩm còn quyết định về việc miễn án phí Lao động sơ thẩm cho ông NQT và tuyên quyền kháng cáo cho các đương sự.

Sau khi Tòa án nhân dân quận Nam Từ Liêm xét xử sơ thẩm, ngày 24-7-2020 và 06-8-2020 ông NQT nộp đơn kháng cáo đối với toàn bộ Bản án sơ thẩm với lý do:

- Vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, làm cho ông NQT không thực hiện được quyền và nghĩa vụ tố tụng, dẫn đến quyền và lợi ích hợp pháp không được bảo vệ theo pháp luật.

- Có sai lầm trong việc áp dụng pháp luật về lao động và pháp luật về bảo hiểm xã hội, gây thiệt hại đến quyền lợi hợp pháp của ông NQT.

- Kết luận trong bản án không phù hợp với tình tiết khách quan của vụ án.

- Có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm quy định tại điểm a khoản 1 Điều 214, Điều 216 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

- Ông NQT giữ yêu cầu khởi kiện, quan điểm kháng cáo và cho rằng không phải ký lại hợp đồng sau khi cổ phần hóa. Trách nhiệm ký lại hợp đồng theo Điều 4 Nghị quyết 09/NQ-HĐQT ngày 11-8-2009 là của Xí nghiệp Đầu tư và Xây lắp kỹ thuật Hạ tầng - P với Công ty P chứ không thuộc trách nhiệm của người lao động. Tại thời điểm đó ông NQT có đơn xin chuyển công tác nhưng Công ty P không giải quyết nên vẫn tồn tại quan hệ lao động. Ông NQT phủ nhận tình tiết Công ty P trình bày về nhờ đóng bảo hiểm xã hội.

- Bà Phạm Thị Minh Huệ là Người đại diện theo ủy quyền của Công ty P đề nghị Hội đồng xét xử bác đơn kháng cáo của ông NQT vì thực tế giữa hai bên không tồn tại quan hệ lao động do ông NQT không ký hợp đồng lao động, không nhu cầu và không đến làm việc. Tại thời điểm đó ông NQT thực hiện những công việc còn lại theo Lệnh sản xuất dưới hình thức khoán, như: quyết toán, bảo hành. Ngoài ra Công ty P không xác lập mối quan hệ lao động, việc làm gì với ông NQT. Thực tế ông NQT và Công ty P xảy ra tranh chấp liên quan đến việc thực hiện Lệnh khoán sản xuất, ông NQT còn không đến Công ty P để giải quyết tranh chấp.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội phát biểu ý kiến:

+ Về tố tụng: Hoạt động thụ lý của Tòa án và tiến hành tố tụng của Hội đồng xét xử đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Đương sự đã được tạo điều kiện để thực hiện đúng và đầy đủ quyền và nghĩa vụ tố tụng.

+ Về nội dung: Có cơ sở xác định giữa ông NQT và Công ty P không còn tồn tại mối quan hệ lao động, việc làm kề từ sau khi Công ty P cổ phần hóa, thể hiện bằng việc ông NQT không đến ký hợp đồng, không đến làm việc. Do đó, ông NQT khởi kiện vì Công ty P không giao việc, không trả lương, không đóng bảo hiểm là không cơ sở. Đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của ông NQT để giữ nguyên Bản án sơ thẩm.