Bản án 05/2020/HS-ST — Hình sự

[1] Về tính hợp pháp của các hành vi, quyết định tố tụng: Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra Công an huyện Krông Pa, Viện kiểm sát nhân dân huyện Krông Pa trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa bị cáo cũng như những người tham gia tố tụng khác không có người nào có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng, do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Về hành vi phạm tội của bị cáo:

[2.1] Về hành vi khách quan của bị cáo: Vào khoảng 17 giờ, ngày 27/9/2019, bị cáo Rcăm N và em trai ruột là anh Rcăm Kră sau khi đi tân gia nhà chị gái là Rcăm H’L về nhà mẹ đẻ đã xảy ra mâu thuẫn với nhau, dẫn đến việc anh Rcăm Kr đã cầm chai bia ném nhằm vào đầu bị cáo Rcăm N, bị cáo N tránh được nhưng chai bia văng vào tường bể, mảnh vở văng trúng mũi của bị cáo N gây thương tích 11%. Căn cứ vào Biên bản khám nghiệm hiện trường, Biên bản khám nghiệm tử thi cùng ngày 28/9/2019 của Công an tỉnh Gia Lai, Biên bản xem xét dấu vết trên thân thể bị cáo Rcăm N ngày 28/9/2019 và các tài liệu chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án có căn cứ xác định do mâu thuẫn anh Rcăm Kr và bị cáo Rcăm N đã xảy ra xô xát, đánh nhau, vị trí bị cáo ngủ, vị trí anh Rcăm Kr và bị cáo N đánh nhau không thay đổi cho thấy việc cả bị cáo và anh Rcăm Kr đều không có hành vi bỏ chạy, không có ý thức chủ động chấm dứt việc đánh nhau. Biên bản khám nghiệm tử thi, Bản kết luận giám định pháp y tử thi cũng như xem xét dấu vết trên vật chứng là bàn cân đĩa loại 100kg phản ánh cơ chế hình thành vết thương trên cơ thể anh Rcăm Kr là chứng cứ xác định tư thế người anh Rcăm Kr khi bị tác động bởi bị cáo có xu hướng ngã ra phía sau lệch phía bên trái. Lời khai của bị cáo phù hợp với những dấu vết, vị trí đánh nhau được mô tả trong Biên bản khám nghiện hiện trường, phù hợp với các chứng cứ khác. Như vậy có căn cứ xác định hành vi đánh và xô ngã anh Rcăm Kr làm anh Rcăm Kr ngã đập đầu vào bàn cân nằm trong cùng một chuỗi hành vi liên tiếp của bị cáo Rcăm N gây thương tích cho người bị hại anh Rcăm Kr hậu quả làm anh Rcăm Kr chết.

[2.2] Về ý thức chủ quan của bị cáo: Bị cáo Rcăm N là anh trai ruột của người bị hại anh Rcăm Kr, bên cạnh đó, quá trình điều tra xác định người bị hại anh Rcăm Kr thường xuyên nhậu nhẹt, quậy phá, đánh mẹ của bị cáo là bà Rcăm H’L, bị cáo cùng các thành viên trong gia đình đã nhiều lần khuyên bảo, can ngăn nhưng anh Rcăm Kr không thay đổi, hành vi của người bị hại đã làm bị cáo bực tức, đè nén, âm ỷ, kéo dài. Do đó, khi anh Kr đã uống rượu say, chửi mắng mẹ và có hành vi trái pháp luật nghiêm trọng là ném chai bia gây thương tích cho bị cáo 11% đã làm tinh thần của bị cáo Rcăm N bị kích động mạnh không tự kiềm chế được nên đã xông vào đánh trả anh Rcăm Kr, quá trình xô xát, bị cáo dùng tay xô ngã anh Rcăm Kr làm anh Rcăm Kr ngã đập đầu vào bàn cân sau đó tử vong. Phân tích diễn biến sự việc cũng như trạng thái tâm lý của bị cáo, mối quan hệ giữa bị cáo và người bị hại cho thấy bị cáo chỉ có mục đích gây thương tích cho anh Rcăm Kr chứ không có mục đích giết chết anh Rcăm Kr.

[2.3] Về hành vi phạm tội của bị cáo: Trong vụ án này, nguyên nhân chính xuất phát từ việc người bị hại thường xuyên nhậu nhẹt, quậy phá, đánh đập mẹ của bị cáo, bị cáo cùng các thành viên trong gia đình đã nhiều lần khuyên bảo, can ngăn nhưng người bị hại không thay đổi đã làm bị cáo bực tức, đè nén, âm ỷ, kéo dài nên khi người bị hại lặp lại hành vi chửi mắng mẹ và có hành vi trái pháp luật nghiêm trọng tức thời đối với bị cáo đã làm tinh thần bị cáo kích động mạnh không tự kiềm chế được đã gây thương tích cho người bị hại dẫn đến việc người bị hại tử vong sau đó. Hành vi phạm tội của bị cáo Rcăm N không phải do vô ý, không vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng mà là cố ý gây thương tích trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh.

[3] Về tình tiết định khung hình phạt: Hành vi của bị cáo Rcăm N đã làm người bị hại anh Rcăm Kr chết nên phải chịu trách nhiệm hình sự theo điểm b khoản 2 Điều 135 BLHS.

[4] Tính chất hành vi phạm tội, nhân thân bị cáo, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và hình phạt:

[4.1] Về tính chất của hành vi phạm tội: Bị cáo Rcăm N là người có đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự, bị cáo một mình, trực tiếp gây thương tích cho anh Rcăm Kr gây hậu quả làm anh Rcăm Kr chết đã xâm phạm đến quyền bất khả xâm phạm về sức khỏe của con người, được hiến pháp và pháp luật bảo vệ. Mặc dù bị cáo không mong muốn làm anh Rcăm Kr chết tuy nhiên hành vi của bị cáo rõ ràng là cố ý, nhận thức rõ hành vi của mình có thể gây ra thương tích hoặc tổn hại cho sức khỏe của người khác nhưng vì bị kích động mạnh nhất thời bị cáo đã có ý thức để mặc cho hậu quả đó xảy ra. Hành vi của bị cáo không những đã xâm phạm đến sức khoẻ của người khác mà còn gây ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh, trật tự tại địa phương nên bị cáo Rcăm N phải chịu trách nhiệm do hành vi của mình gây ra. Tuy nhiên cũng cần xét đến nhân thân và các tình tiết tăng nặng cũng như các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của bị cáo để áp dụng hình phạt tương xứng với hành vi phạm tội của bị cáo là điều cần thiết.

[4.2] Về tình tiết tăng nặng: Bị cáo Rcăm N không có tình tiết tăng nặng.

[4.3] Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Bị cáo Rcăm N có nhân thân tốt, bị cáo không có tiền án, tiền sự, trong quá trình điều tra và tại phiên tòa hôm nay bị cáo đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình; Ngoài lần phạm tội này, bị cáo chưa phạm tội lần nào khác, bị cáo phạm tội thuộc trường hợp ít nghiêm trọng; Bị cáo đã bồi thường thiệt hại cho Người đại diện hợp pháp của người bị hại. Đây là các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm b, i, s khoản 1 Điều 51 BLHS được áp dụng cho bị cáo.

[4.4] Về hình phạt: Xét tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, nhân thân của bị cáo, cân nhắc các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự thì HĐXX thấy bị cáo Rcăm N là người có nhân thân tốt, từ trước đến nay chưa có vi phạm pháp luật gì, bị cáo có nơi cư trú rõ ràng, chấp hành đúng chính sách pháp luật và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ công dân tại địa phương (được chính quyền địa phương xác nhận). Bị cáo là lao động chính trong gia đình, vợ bị cáo mới sinh con nhỏ vào ngày 12/01/2020. Hội đồng xét xử xét thấy có đủ điều kiện để xử bị cáo N hình phạt tù nhưng cho hưởng án treo có thời gian thử thách theo quy định tại Điều 65 của Bộ luật Hình sự, Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15/5/2018 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 65 của Bộ luật Hình sự về án treo mà không cần phải cách ly bị cáo ra khỏi đời sống cộng đồng xã hội, để bị cáo được cải tạo, giáo dục tại nơi cư trú, dưới sự giám sát của chính quyền địa phương, vừa đảm bảo tính giáo dục, cải tạo trừng trị nói riêng đối với bị cáo, vừa đảm bảo tính răn đe phòng ngừa chung cho xã hội, đồng thời thể hiện tính nhân đạo xã hội chủ nghĩa trong chính sách hình sự của Nhà nước ta.

[5] Về vấn đề có liên quan khác: Quá trình điều tra, truy tố và xét xử xác định, người bị hại anh Rcăm Kr chung sống như vợ chồng, không đăng ký kết hôn với chị Ksor H’N và có một con tên Ksor Si T, sinh ngày 03/03/2017. Tuy nhiên, chị Ksor H’N đã đi xuất khẩu lao động từ tháng 9/2018 đến nay, chị H’N đi đâu, làm gì gia đình và chính quyền địa phương không biết. Khi đi chị đã để lại con là Ksor Si T cho ông bà ngoại là ông Rcom B và bà Ksor H’É trực tiếp trông nom, chăm sóc, giáo dục và nuôi dưỡng. Căn cứ các Điều 14, 15, 104 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, các Điều 47, 52, 55, 58, 136 Bộ luật Dân sự năm 2015, cháu Ksor Si T không đủ điều kiện để đại diện cho cha, để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho cháu Ksor Si T, Tòa án đã đưa cháu tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi , nghĩa vụ liên quan đến vụ án, đưa ông bà ngoại là ông Rcom B, bà Ksor H’É và bà nội là bà Rcăm H’L (ông nội cháu Ksor Si T đã chết) là người đại diện hợp pháp cho cháu Ksor Si T là phù hợp với quy định của pháp luật. Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử đã giải thích cho những người đại diện hợp pháp cho cháu Si T biết về quyền yêu cầu cấp dưỡng nhưng họ không yêu cầu nên Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.

[6] Về trách nhiệm dân sự: Trong quá trình giải quyết vụ án bị cáo đã bồi thường thiệt hại cho người đại diện hợp pháp của người bị hại với số tiền tổng cộng là 20.000.000 đồng và 02 con bò cái, tại phiên tòa giữa bị cáo và người đại diện hợp pháp của người bị hại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án, người đại diện hợp pháp của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án không bên nào có yêu cầu hay tranh chấp gì về phần dân sự nên HĐXX không đề cập đến.

[7] Về vật chứng gồm: Cơ quan điều tra đã tạm giữ 01 (một) cân bàn loại 100kg, màu trắng - xanh, đây là tài sản thuộc sở hữu của bà Rcăm H’L, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Krông Pa, tỉnh Gia Lai đã trả lại cho bà Rcăm H’L là đúng với quy định của pháp luật nên HĐXX không xem xét.

[8] Về án phí: Bị cáo Rcăm Nóc phải chịu án phí hình sự sơ thẩm là 200.000 đồng theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự và Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án;