Bản án 04/2026/HNGĐ-ST — Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện; bản tự khai và các văn bản, tài liệu chứng cứ cung cấp cho Tòa án, nguyên đơn ông Võ Văn T trình bày:

Ông và bà Trương Thị Mỹ Th đã ly hôn theo quyết định số 06/2022/QĐCNTTLH ngày 27/6/2022 của Tòa án nhân dân huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An. Theo quyết định ly hôn của Tòa án thể hiện bà Trương Thị Mỹ Th là người trực tiếp nuôi hai con chung là Võ Ngọc Thảo V, sinh ngày 07/10/2017 và Võ Ngọc Tường V1, sinh ngày 04/5/2019, ông không có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con chung. Từ sau khi ly hôn thì hai con chung được giao cho bà Th trực tiếp nuôi dưỡng nhưng bà Th không trực tiếp chăm sóc mà giao cho chị của bà Th trực tiếp nuôi, còn bà Th đi bán vé số và nuôi mẹ của bà Th bệnh ở Bệnh viện Nguyễn Đình Chiểu.

Mỗi lần ông muốn thăm con thì phải chuyển tiền cho con thì bà Th mới cho ông gặp con. Ông thường đến thăm hai con, hai con chung của ông đều có đi học ở trường, sức khỏe tốt. Trước đây, bà Th ở nhà trọ, khi ông đến thăm con thì bà Th không cho vô phòng trọ để thăm con, lúc đó, ông ở xa đến phải thuê nhà trọ thì bà Th chỉ chở con đến nhà trọ của ông cho con ở cùng bà 1 hoặc 2 đêm rồi bà Th chở con về.

Sau này, khi mẹ bà Th chết thì bà Th về huyện Thạnh Phú sinh sống, ông có đến thăm con vào chiều ngày 20/11/2025, bạn trai của bà Th và ông xãy ra tranh chấp dẫn đến đánh nhau, có bà Th và chị của bà Th cùng vào đánh ông. Sự việc đánh nhau này ông không có báo đến công an xã để giải quyết, ông phải đi bệnh viện để điều trị.

Hiện tại ông là làm nghề xe cơ giới, cụ thể là xe cube (máy xúc đất) có thu nhập ổn định mỗi tháng khoảng từ 30.000.000 đến 50.000.000 đồng, đảm bảo điều kiện kinh tế để lo cho hai con. Nếu giao hai con cho ông trực tiếp nuôi thì ba mẹ của ông cũng phụ chăm sóc, ông đi làm chiều về chăm lo con hai con.

Tại phiên tòa, ông thay đổi một phần yêu cầu khởi kiện là yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con đối với con chung là Võ Ngọc Tường V1, sinh ngày 04/5/2019 từ bà Trương Thị Mỹ Th sang cho ông trực tiếp nuôi dưỡng, không yêu cầu bà Th cấp dưỡng nuôi con chung. Ông đồng ý để con chung là Võ Ngọc Thảo V, sinh ngày 07/10/2017 cho bà Th tiếp tục nuôi dưỡng.

*Theo bản tự khai, trong quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa, bị đơn bà Trương Thị Mỹ Th trình bày:

Bà và ông Võ Văn T đã ly hôn theo quyết định số 06/2022/QĐCNTTLH ngày 27/6/2022 của Tòa án nhân dân huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An, nguyên nhân ly hôn là do ông T bạo lực gia đình, thường xuyên đánh bà. Theo quyết định ly hôn của Tòa án thể hiện bà là người trực tiếp nuôi hai con chung là Võ Ngọc Thảo V, sinh ngày 07/10/2017 và Võ Ngọc Tường V1, sinh ngày 04/5/2019, ông T không cấp dưỡng nuôi con chung.

Hiện tại bà có công việc làm là buôn bán nước, làm móng tay, có thu nhập ổn định để nuôi con. Cháu Võ Ngọc Thảo V đang học lớp 3, cháu Võ Ngọc Tường V1 đang học lớp 1 ở trường tiểu học A tại xã T3, tỉnh Vĩnh Long. Bà là người đưa, đón con đi học.

Ông T đến thăm con vào buổi tối mà trong khi đã có uống rượu, gia đình bà chỉ có hai chị em nên gây ảnh hưởng đến cuộc sống của gia đình bà. Bà khẳng định là vẫn đồng ý cho ông T đến thăm hai con chung, chở con chung về nhà ông T để chơi 01 hoặc 02 ngày thậm chí là 01 tuần nhưng với điều kiện là ông T đến thăm con phải tỉnh táo, trong các ngày nghỉ của con. Tôi luôn tạo điều kiện cho ông T thăm con, chăm sóc con.

Trước đây, mẹ của bà bị bệnh nằm ở Bệnh viện Nguyễn Đình Chiểu nên bà phải đi chăm sóc cho mẹ, đó chỉ là khi mẹ của bà bệnh, không phải lúc nào bà cũng ở bệnh viện, sau đó thì mẹ của bà cũng đã chết. Bà vẫn chăm lo cho hai con ăn học, phát triển tốt. Do đó, bà không đồng ý đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn

Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 9 – Vĩnh Long tham gia phiên tòa: Về việc tuân theo pháp luật: những người tiến hành tố tụng, nguyên đơn và bị đơn tuân thủ đúng quy định pháp luật. Về nội dung: đề nghị không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, lời trình bày của các đương sự và kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Ông Võ Văn T khởi kiện bà Trương Thị Mỹ Th yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn nên xác định quan hệ tranh chấp trong vụ án là “tranh chấp thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn” theo quy định tại khoản 3 Điều 28 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Bà Trương Thị Mỹ Th là bị đơn cư trú tại xã T2, tỉnh Vĩnh Long nên vụ án này thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 9 - Vĩnh Long theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự, khoản 2 Điều 1 Luật sửa đổi bổ sung một số điều của bộ luật tố tụng dân sự, luật tố tụng hành chính, luật tư pháp người chưa thành niên, luật phá sản và luật hòa giải, đối thoại tại tòa án.

Xét thấy, ông Võ Văn T bà bà Trương Thị Mỹ Th đã ly hôn theo quyết định số 06/2022/QĐCNTTLH ngày 27/6/2022 của Tòa án nhân dân huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An. Theo quyết định ly hôn của Tòa án thể hiện bà Th là người trực tiếp nuôi hai con chung là Võ Ngọc Thảo V, sinh ngày 07/10/2017 và Võ Ngọc Tường V1, sinh ngày 04/5/2019, ông T không cấp dưỡng nuôi con chung. Từ sau khi ly hôn đến nay, hai con chung là Võ Ngọc Thảo V và Võ Ngọc Tường V1 vẫn sống chung với bà Trương Thị Mỹ Th. Hiện tại, cháu Thảo V và cháu Tường V1 đang học ở trường tiểu học An Thạnh tại xã Thạnh Phú, tỉnh Vĩnh Long có xác nhận của trường tiểu học An Thạnh vào ngày 27/11/2025. Hằng ngày, bà Th đưa đón hai cháu đi học, hai con chung là Võ Ngọc Thảo V và Võ Ngọc Tường V1 phát triển bình thường về mặt thể chất lẫn tin thần.

Bà Th đã cung cấp các chứng cứ như xác nhận về việc thu nhập kinh doanh hộ gia đình thể hiện bà Th đang kinh doanh nước giải khát, dịch vụ làm tóc, trang điểm có thu nhập ổn định, bà Th có cung cấp 02 sổ tiết kiệm có kỳ hạn 12 tháng tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam từ ngày 07/02/2025 đến ngày 07/02/2026 số tiền 300.000.000 đồng và từ ngày 24/11/2025 đến ngày 24/11/2026 số tiền 200.000.000 đồng, tại phiên tòa, bà Th cung cấp thêm 01 giấy chứng nhận bảo hiểm đứng tên người mua là Trương Thị Mỹ Th, người thụ hưởng là Trương Thị Mỹ Th, Võ Ngọc Thảo V và Võ Ngọc Tường V1. Trong quá trình giải quyết vụ án, cũng như tại phiên tòa, bà Th vẫn thể hiện ý chí là đồng ý tạo điều kiện cho ông T đến thăm nom, chăm sóc con chung.

Ông Võ Văn T cho rằng, bà Th không chăm lo cho các con, không cho ông T đến thăm con, cùng giáo dục con chung, bà Th không đảm bảo điều kiện tốt để lo cho các con. Hiện tại, ông làm nghề xe cơ giới, cụ thể là xe cube (máy xúc đất) có thu nhập ổn định mỗi tháng khoảng từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, đảm bảo điều kiện kinh tế để lo cho hai con. Nếu giao hai con cho ông trực tiếp nuôi thì ba mẹ của ông cũng phụ chăm sóc, ông đi làm chiều về chăm lo con hai con. Tuy nhiên, ông T không cung cấp tài liệu, chứng cứ nào thể hiện ông có điều kiện tốt về kinh tế để đảm bảo việc chăm lo cho con. Ông T đã được Tòa án thông báo yêu cầu ông T cung cấp tài liệu, chứng cứ thể hiện việc bà Th không thực hiện tốt việc chăm sóc, không nuôi con chung là Võ Ngọc Tường V1, Võ Ngọc Thảo V; cung cấp chứng cứ chứng minh ông T có điều kiện tốt để trực tiếp nuôi hai con chung và chứng cứ thể hiện việc bà Th không cho ông T đến thăm con chung nhưng đến hiện tại ông T không cung cấp đến Tòa án bất cứ tài liệu, chứng cứ nào để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của mình.

Theo công văn số 114/CAX-TH ngày 31 tháng 12 năm 2025 của Công an xã Thạnh Phú, tỉnh Vĩnh Long thể hiện, Công an xã không lập biên bản giải quyết tin báo liên quan đến việc bà Trương Thị Mỹ Th không có ông Võ Văn T đến thăm con chung tại xã An Thạnh (nay là xã Thạnh Phú, tỉnh Vĩnh Long).

Theo khoản 3 Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014: “Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phải xem xét nguyện vọng của con từ đủ 07 tuổi trở lên”. Thời điểm hiện tại, con chung là Võ Ngọc Tường V1, sinh ngày 04/5/2019 chưa đủ 7 tuổi nên không đặt vấn đề xem xét nguyện vọng của con chung Võ Ngọc Tường V1; Tòa án đã tiến hành lấy ý kiến, nguyện vọng của con chung là Võ Ngọc Thảo V, sinh ngày 07/10/2017, theo đó, con chung là Võ Ngọc Thảo V trình bày là hiện tại đang cháu Thảo V và em đang học ở trường tiểu học An Thạnh, hằng ngày, mẹ là người trực tiếp đưa đón đi học và cháu Thảo V có nguyện vọng được tiếp tục sống với mẹ là Trương Thị Mỹ Th.

Khoản 2 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định: “2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con”.

Khoản 1 Điều 6 Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP ngày 16/5/2024 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao quy định “1. Khi xem xét “quyền lợi về mọi mặt của con” quy định tại khoản 2 Điều 81 của Luật Hôn nhân và gia đình phải đánh giá khách quan, toàn diện các tiêu chí sau đây: a) Điều kiện, khả năng của cha, mẹ trong việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con, bao gồm cả khả năng bảo vệ con khỏi bị xâm hại, bóc lột; b) Quyền của con được sống chung với người trực tiếp nuôi, được duy trì mối quan hệ với người cha, mẹ không trực tiếp nuôi; c) Sự gắn bó, thân thiết của con với cha, mẹ; d) Sự quan tâm của cha, mẹ đối với con; đ) Bảo đảm sự ổn định, hạn chế sự xáo trộn môi trường sống, giáo dục của con; e) Nguyện vọng của con được ở cùng với anh, chị, em (nếu có) để bảo đảm ổn định tâm lý và tình cảm của con; g) Nguyện vọng của con được sống chung với cha hoặc mẹ”.

Khoản 2 Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định: “2. Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con được giải quyết khi có một trong các căn cứ sau đây: a) Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con; b) Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con”.

Trong quá trình giải quyết vụ án, cũng như tại phiên tòa, ông T và bà Th không có sự thỏa thuận về việc thay đổi nguời trực tiếp nuôi con. Như vậy, theo các quy định nêu trên, ông T có yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con nên phải có nghĩa vụ chứng minh người đang trực tiếp nuôi con là bà Th không có đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con để đề nghị Tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi con. Xét thấy, ông T không chứng minh được bà Th không có đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục con chung là Võ Ngọc Tường V1. Hiện tại, con chung là Võ Ngọc Tường V1 vẫn đang đi học và sống chung với bà Th tại xã Thạnh Phú, tỉnh Vĩnh Long và đang phát triển tốt về thể chất lẫn tin thần. Bên cạnh đó, để đảm bảo sự ổn định, hạn chế sự xáo trộn môi trường sống, giáo dục của con con chung Võ Ngọc Tường V1 nên cần giữ nguyên người trực tiếp nuôi con như hiện nay. Do đó, Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, tiếp tục giao con chung Võ Ngọc Tường V1, sinh ngày 04/5/2019 cho bà Trương Thị Mỹ Th trực tiếp nuôi dưỡng như ông T và bà Th đã thỏa thuận tại Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và thỏa thuận của các bên tham gia hòa giải tại Tòa án số 06/2022/QĐCNTTLH ngày 27/6/2022 của Tòa án nhân dân huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 3 Điều 28; điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39; các điều 147, 244, 271, 273 Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 2 Điều 1 Luật sửa đổi bổ sung một số điều của bộ luật tố tụng dân sự, luật tố tụng hành chính, luật tư pháp người chưa thành niên, luật phá sản và luật hòa giải, đối thoại tại tòa án;

Áp dụng các điều 58, 81, 82, 83 và Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình;

Áp dụng Điều 26 Nghị quyết số 326/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án,

Tuyên xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Võ Văn T về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con chung Võ Ngọc Tường V1, sinh ngày 04/5/2019 từ bà Trương Thị Mỹ Th sang ông Võ Văn T.

Ông Võ Văn T có quyền, nghĩa vụ đến thăm nom, chăm sóc và giáo dục con chung, không ai được ngăn cản. Vì lợi ích của con khi cần thiết một hoặc hai bên có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con cũng như mức cấp dưỡng nuôi con.

2. Đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của ông Võ Văn T về việc ông Võ Văn T yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con đối với con chung là Võ Ngọc Thảo V, sinh ngày 07/10/2017 từ bà Trương Thị Mỹ Th sang cho ông Võ Văn T.

3. Về án phí: án phí dân sự sơ thẩm là 300.000 (ba trăm nghìn) đồng, ông Võ Văn T phải nộp nhưng được khấu trừ vào số tiền 300.000 (ba trăm nghìn) đồng theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí số 0005685 ngày 14 tháng 10 năm 2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Vĩnh Long.

4. Về quyền kháng cáo: ông Võ Văn T và bà Trương Thị Mỹ Th được quyền kháng cáo trong thời hạn 15 (mười lăm) ngày kể từ ngày tuyên án.