Bản án 04/2025/QĐST-DS: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên…

Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo

Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự"
Tòa quyết gì? Luật phí và lệ phí số 97/2015/QH13 ngày 25/11/2015 của Quốc hội.
Căn cứ chính? Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự

TOÀ ÁN NHÂN DÂN
THÀNH PHỐ PHỦ LÝ
TỈNH HÀ NAM

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số: 04/2025/QĐST-DS.

Phủ Lý, ngày 20 tháng 5 năm 2025.

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v: Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TOÀ ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ PHỦ LÝ - TỈNH HÀ NAM

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Nguyễn Thị Xuyên.

Thư ký phiên họp: Bà Đỗ Thị Nhung - Thư ký Tòa án, Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam tham gia phiên họp: Ông Trương Hoàng Hiền - Kiểm sát viên.

Ngày 20 tháng 5 năm 2025, tại Trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 01/2025/TLST-DS ngày 11 tháng 02 năm 2025, về yêu cầu: Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự. Theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 03/2025/QĐST-DS ngày 05 tháng 5 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

* Người yêu cầu giải quyết việc dân sự:

- Ông Phạm Văn T, sinh năm 1966.

- Bà Phạm Thị H, sinh năm 1972.

Cùng địa chỉ: Tổ dân phố NGK, phường CS, thành phố PL, tỉnh Hà Nam.

(Phiên họp có mặt ông T, bà H).

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ

* Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự đề ngày 03/02/2025, bản tự khai và trong quá trình giải quyết việc dân sự, ông Phạm Văn T và bà Phạm Thị H trình bày:

Ngày 26/01/1998 ông Phạm Văn T và bà Phạm Thị H đăng ký kết hôn với nhau. Trong thời kỳ hôn nhân ông bà chỉ sinh được 01 người con chung là anh Phạm Anh T1, sinh ngày 17/6/2003.

Tuy nhiên từ khi sinh ra, anh T1 đã phát triển thể chất và tâm thần chậm hơn so với các bạn cùng trang lứa, cụ thể: anh T1 chậm biết đi, chậm biết nói, đến tuổi đi học thì anh T1 không nhận biết được mặt chữ và con số, không tiếp thu được kiến thức nên gia đình không cho anh T1 đi học. Gia đình đã đưa anh T1 đi khám và điều trị tại Bệnh viện tâm thần tỉnh Hà Nam nhưng bệnh tình không thuyên giảm. Họ hàng nội ngoại nhà ông bà trong phạm vi ba đời không có ai bị bệnh tâm thần. Hiện nay anh T1 vẫn không biết chữ nào, cơ thể anh T1 có phát triển nhưng chậm, phát triển mà vẫn như đứa trẻ, trí tuệ kém. Trong cuộc sống và sinh hoạt hàng ngày anh T1 không biết làm gì, mọi sinh hoạt cá nhân phải có bố mẹ trợ giúp, phục vụ, anh T1 nói năng ú ớ không thành câu, cảm xúc không ổn định. Anh T1 đã được khám và điều trị tại Bệnh viện tâm thần tỉnh Hà Nam và đã kết luận: anh T1 bị bệnh rối loạn tâm thần mạn tính/chậm phát triển tâm thần nặng. Hiện nay anh T1 đang được hưởng trợ cấp xã hội của Nhà nước về người khuyết tật nghe, nói, trí tuệ, mức độ khuyết tật nặng.

Vì vậy, để đảm bảo việc giải quyết các công việc gia đình sau này được thuận lợi, đúng pháp luật ông T, bà H đề nghị Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam xem xét: Tuyên bố anh Phạm Anh T1 là người mất năng lực hành vi dân sự và xác định ông, bà là người giám hộ đương nhiên của anh T1.

* Tại phiên họp:

- Ông Phạm Văn T và bà Phạm Thị H vẫn giữ nguyên quan điểm, yêu cầu của ông bà. Đề nghị Toà án tuyên bố con trai ông bà là anh Phạm Anh T1, sinh năm 2003 là người mất năng lực hành vi dân sự và đề nghị cử ông bà là người giám hộ cho anh Phạm Anh T1.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Phủ Lý phát biểu quan điểm: Thẩm phán đã thụ lý việc dân sự đúng thẩm quyền, đúng trình tự, thủ tục, tuân thủ theo đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Đề nghị Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp:

Áp dụng các Điều 27; 35; 39; 149; 361; 367; 370 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Áp dụng các Điều 22; 46; 47; 48; 49; 53; 57; 58; 59; 60; 136 của Bộ luật Dân sự năm 2015;

Áp dụng Luật phí và lệ phí số 97/2015/QH13 ngày 25 tháng 11 năm 2015 của Quốc hội và Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

+ Chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự của ông Phạm Văn T và bà Phạm Thị H về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”. Đề nghị tuyên bố anh Phạm Anh T1 là người mất năng lực hành vi dân sự.

+ Ông Phạm Văn T và bà Phạm Thị H làm người giám hộ cho anh Phạm Anh T1. Mọi giao dịch dân sự của anh Phạm Anh T1 do ông Phạm Văn T và bà Phạm Thị H xác lập, thực hiện.

+ Lệ phí: Người yêu cầu phải nộp theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam nhận định:

Về thẩm quyền: Ông Phạm Văn T và bà Phạm Thị H yêu cầu tuyên bố anh Phạm Anh T1, sinh năm 2003; địa chỉ: Tổ dân phố Ngô Gia Khảm, phường Châu Sơn, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam mất năng lực hành vi dân sự. Căn cứ khoản 1 Điều 27; khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự thì việc dân sự trên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam theo trình tự sơ thẩm.

Về nội dung:

* Xét yêu cầu của ông Phạm Văn T và bà Phạm Thị H về việc: Yêu cầu tuyên bố anh Phạm Anh T1 là người mất năng lực hành vi dân sự, Tòa án nhận thấy:

Trong quá trình giải quyết việc dân sự, qua xác minh, thu thập chứng cứ thông qua đại diện chính quyền tổ dân phố Ngô Gia Khảm, phường Châu Sơn nơi anh T1 sinh sống cùng những người hàng xóm của anh T1 đều xác nhận: Khi sinh ra anh T1 phát triển thể chất và tâm thần chậm hơn so với các trẻ cùng trang lứa, anh T1 chậm biết đi, chậm biết nói, đến tuổi đi học thì không nhận biết được mặt chữ và con số, không tiếp thu được kiến thức nên gia đình không cho đi học. Gia đình anh T1 đã đưa anh T1 đi khám và điều trị nhưng bệnh tình không thuyên giảm. Hiện nay anh T1 vẫn không biết chữ nào, cơ thể anh T1 chậm phát triển, đến nay vẫn như đứa trẻ nhỏ, trí tuệ kém, không nói rõ, ú ớ. Trong cuộc sống và sinh hoạt hàng ngày anh T1 không biết làm gì, mọi sinh hoạt cá nhận phải có bố mẹ anh T1 thay nhau trợ giúp, cảm xúc không ổn định. Hiện nay anh T1 hiện đang được hưởng trợ cấp xã hội của Nhà nước về người khuyết tật nghe, nói, trí tuệ, mức độ khuyết tật nặng.

Tại bản “Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu” số 126/KLGĐ ngày 24/4/2025 của Viện pháp y Tâm thần Trung ương, kết luận: “Tại thời điểm giám định đối tượng Phạm Anh T1 bị bệnh Chậm phát triển tâm thần nặng. Theo phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F72. Đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.

Như vậy, kết luận giám định sức khỏe tâm thần của anh Phạm Anh T1 phù hợp với nội dung các ý kiến xác nhận của đại diện chính quyền địa phương và những người hàng xóm nơi anh Phạm Anh T1 sinh sống về tình trạng bệnh lý hiện tại của anh T1. Do đó, yêu cầu của ông Phạm Văn T và bà Phạm Thị H được chấp nhận và việc xác định anh Phạm Anh T1 là người mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ theo quy định của pháp luật.

* Về xác định người giám hộ của anh Phạm Anh T1: Bố mẹ đẻ anh T1 là ông Phạm Văn T và bà Phạm Thị H nên theo quy định tại khoản 3 Điều 53 của Bộ luật Dân sự thì ông Phạm Văn T và bà Phạm Thị H là người giám hộ đương nhiên cho anh Phạm Anh T1.

Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Ông Phạm Văn T và bà Phạm Thị H phải nộp theo quy định của pháp luật.

Về quyền kháng cáo: Người yêu cầu thực hiện quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ:

- Các Điều 22; 46; 47; 48; 49; 53; 57; 58; 59; 60; 136 của Bộ luật dân sự.

- Khoản 1 Điều 27; khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39; Các Điều 149; 361; 367; 369; 370; 371; 372; 376; 377; 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

- Luật phí và lệ phí số 97/2015/QH13 ngày 25/11/2015 của Quốc hội.

- Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của ông Phạm Văn T và bà Phạm Thị H. Tuyên bố anh Phạm Anh T1 là người mất năng lực hành vi dân sự.

2. Ông Phạm Văn T và bà Phạm Thị H làm người giám hộ cho anh Phạm Anh T1. Ông Phạm Văn T và bà Phạm Thị H có quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự.

3. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Ông Phạm Văn T và bà Phạm Thị H phải nộp 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng). Ông T và bà H được đối trừ với số tiền 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) đã nộp tạm ứng theo biên lai số 0002126 ngày 11/02/2025 tại Chi cục thi hành án dân sự thành phố Phủ Lý. Ông T, bà H đã nộp đủ.

4. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Ông Phạm Văn T và bà Phạm Thị H được quyền kháng cáo Quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Toà án ra quyết định. Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực T có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.