Bản án 04/2023/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên toà, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Đậu Thị L nguyên là cán bộ Trung tâm văn hóa - thể thao thị xã B, tỉnh Quảng Bình, mặc dù L không có chức năng, thẩm quyền quyết định kết quả kỳ thi tuyển viên chức, công chức do UBND thị xã B và UBND tỉnh Quảng Bình tổ chức. Nhưng khi biết nhiều người có nhu cầu tìm việc làm, Đậu Thị L đã đưa ra thông tin gian dối rằng bản thân có khả năng lo cho những người đó thi đỗ và đưa ra các mức giá tiền cụ thể tương ứng với vị trí thi tuyển làm cho các bị hại tin tưởng đưa tiền và Đậu Thị L chiếm đoạt sử dụng cá nhân. Bằng thủ đoạn gian dối nêu trên, từ tháng 11 năm 2020 đến tháng 3 năm 2022, Đậu Thị L đã chiếm đoạt tài sản của 03 người bị hại với tổng số tiền là 1.160.000.000 đồng. Cụ thể:

1. Chiếm đoạt của ông Đỗ Đức H số tiền 250.000.000 đồng:

Ngày 16/11/2020, Đỗ Đức H sử dụng tài khoản Zalo “H Già” của H nhắn tin với Đậu Thị L qua tài khoản Zalo “Chị L Txbdon” với nội dung nhờ L giúp cho em họ của H là Phan H, sinh năm 1994, trú tại xã Q, huyện Q thi đậu vào kỳ thi tuyển Viên chức mầm non ngành giáo dục thị xã B. Đậu Thị L nhắn trả lời: “Được 21 suất, nhiều người xin quá không biết có giúp được không, mà 250 triệu đó em nà”. Ngày 20/11/2020 L nhắn cho H: “họ có đi nữa không em, nhiều người đang hỏi nhờ, nếu không đi thì để cho người khác”. Ngày 21/11/2020 H chuyển khoản cho Đậu Thị L số tiền 250.000.000 đồng từ tài khoản ngân hàng BIDV số 5100xxxxxxx vào số tài khoản ngân hàng BIDV 5321xxxxxxxxx của Đậu Thị L và L chiếm đoạt sử dụng cá nhân. Ngày 27/12/2020 Phan Thị Hoa H tham gia thi tuyển Viên chức mầm non ngành giáo dục thị xã B nhưng không trúng tuyển, Đỗ Đức H nhiều lần đòi lại tiền nhưng L không trả.

2. Chiếm đoạt của bà Nguyễn Thị N số tiền 460.000.000 đồng:

Bà Nguyễn Thị N có con gái là Nguyễn Thị Anh Ng, sinh năm 1998 vừa tốt nghiệp đại học nên đầu tháng 5/2021 bà N gọi điện nhờ Đậu Thị L xin việc làm cho Ng. Mặc dù thời điểm đó không có đợt thi tuyển nào nhưng Đậu Thị L nói dối với bà N: Đợt này Sở Nội vụ có thi tuyển đó, nhưng Công chức của tỉnh thì khó lắm, muốn chắc chắn thì đặt cọc tiền để giữ suất. Nghe vậy, bà N tin tưởng nhờ L giúp. Ngày 14/5/2021, Đậu Thị L nói với vợ chồng bà Nguyễn Thị N là L đảm bảo lo được việc cho Ng với số tiền là 500.000.000 đồng. Nghe vậy, vợ chồng bà N đồng ý và xin đặt cọc trước một nửa (tức là 250.000.000 đồng). Đến khoảng 17 giờ ngày 14/5/2021, vợ chồng bà N đến phòng trọ thuộc khu phố 6, phường B, thị xã B, đưa cho Đậu Thị L số tiền 250.000.000 đồng. L viết Giấy nhận tiền có nội dung: Lo việc cho bé Nguyễn Thị Anh Ng trong đợt thi tuyển công chức của Tỉnh năm 2021. Sau đó, vào các ngày 10/8/2021, 08/12/2021 và ngày 03/3/2022, Đậu Thị L đến tại nhà bà N yêu cầu đưa thêm tiền để lo việc cho bé Ng, số tiền bà N đưa thêm cho L lần lượt là 10.000.000 đồng và 100.000.000 đồng x 02 lần, tổng cộng L nhận thêm 03 lần với tổng số tiền 210.000.000 đồng. Các lần nhận tiền, L đều viết thêm vào tờ giấy nhận tiền đầu tiên (ngày 14/5/2021). Tổng cộng Đậu Thị L đã chiếm đoạt của bà Nguyễn Thị N số tiền 460.000.000 đồng.

3. Chiếm đoạt của ông Phạm Văn T số tiền 450.000.000 đồng:

Ông Phạm Văn T có con trai là Phạm Văn Tr, sinh năm 1997 (tốt nghiệp Khoa luật - Đại học Huế), tháng 8/2021 ông T gọi điện thoại nhờ Đậu Thị L xin việc làm cho Tr. L nói: Cuối năm nay sẽ có đợt thi tuyển công chức và hứa sẽ giúp cho con trai ông T chắc chắn thi đậu vào công chức nhà nước và sẽ vào làm việc tại Phòng tư pháp thuộc UBND thị xã B. Ông T tin tưởng nên nhờ L giúp. Đến tháng 11/2021, Đậu Thị L nói với vợ chồng ông T và con trai Phạm Văn Tr là L đảm bảo thi đậu công chức cho Tr với số tiền 500.000.000 đồng, gia đình ông T đồng ý. Khoảng 18 giờ ngày 29/12/2021, vợ chồng ông T cùng con trai đến gặp Đậu Thị L tại phòng trọ thuộc khu phố 6, phường B, thị xã B và đưa cho L số tiền 450.000.000 đồng và nói: “số tiền 50.000.000 đồng còn lại khi nào xin được việc làm cho cháu Tr sẽ đưa nốt”. L nhận tiền rồi viết một tờ Giấy thỏa thuận có nội dung “Để lo việc thi công chức tỉnh (vị trí phòng tư pháp thị xã B) cho em Phạm Văn Tr trong đợt thi tuyển công chức tỉnh năm Nội vụ tỉnh Quảng Bình làm 2021”. Sau khi nhận tiền, Đậu Thị L đến Sở Nội vụ tỉnh Quảng Bình làm thủ tục thi tuyển cho Phạm Văn Tr và đưa 01 biên lai thu lệ phí và 01 giấy biên nhận phiếu đăng ký thi tuyển công chức năm 2021 cho ông T. Ngày 28/3/2022, Phạm Văn Tr tham gia thi tuyển công chức nhưng không trúng tuyển.

Tại bản Kết luận giám định số: 1064/KL-KTHS ngày 30/9/2022 của Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Quảng Bình kết luận: chữ viết trên các mẫu cần giám định ký hiệu Al, A2 (Giấy nhận tiền và Giấy thỏa thuận - bút lục 18, 21) so với chữ viết của Đậu Thị L trên các tài liệu mẫu so sánh ký hiệu M1, M2, M3 là do cùng một người viết ra; chữ ký ghi tên Đậu Thị L trên các mẫu cần giám định ký hiệu A1, A2 so với ghữ ký của Đậu Thị L trên các mẫu so sánh ký hiệu MI, M2, M3 là do cùng một người ký ra.

Tại bản Kết luận giám định số: 1157/KL-KTHS ngày 12/10/2022 của Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Quảng Bình giám định dữ liệu điện tử trên điện thoại di động thu tại Đỗ Đức H đã trích xuất nhiều nội dung tin nhắn giữa tài khoản Zalo “H Già” với tài khoản Zalo “Chi L Txbdon” có nội dung trao đổi việc lo thi công chức mầm non cho Phan Thị Hoa H và thông tin cá nhân của tài khoản Zalo “Chi L Txbdon” được xác định: giới tính: nữ, ngày sinh 15/8/1978, số điện thoại 0919023795” (Đây là số điện thoại của Đậu Thị L đăng ký và sử dụng).

* Vật chứng vụ án: Cơ quan điều tra đã thu giữ

- 01 (một) Giấy nhận tiền thu tại bà Nguyễn Thị N; 01(một) giấy thỏa thuận thu tại ông Phạm Văn T (bút lục 18, 21) và các tài liệu có liên quan (BL 159-164, 167 - 170), hiện được lưu giữ theo hồ sơ vụ án.

- 01 (một) điện thoại di động nhãn hiệu MOTOROLA màu xanh, màn hình cảm ứng, số IMEI: 359527090403824/44 đã qua sử dụng của Đỗ Đức H, cơ quan điều tra đã xử lý trả lại cho H (BL 155-157).

* Trách nhiệm dân sự: Bị cáo Đậu Thị L chưa hoàn trả số tiền đã chiếm đoạt cho các bị hại.

Tại bản Cáo trạng số: 91/CT - VKSQB - P3 ngày 23/11/2022 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Bình đã truy tố bị cáo Đậu Thị L về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo điểm a khoản 4 Điều 174 Bộ luật hình sự 2015.

- Tại phiên tòa sơ thẩm:

+ Đại diện Viện kiểm sát đề nghị Hội đồng xét xử tuyên bố bị cáo Đậu Thị L phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”; áp dụng điểm a khoản 4 Điều 174; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51; điểm g, h khoản 1 Điều 52; Điều 56 Bộ luật hình sự, xử phạt bị cáo Đậu Thị L mức án từ 13 đến 14 năm tù và tổng hợp hình phạt 04 năm tù của bản án trước, buộc bị cáo phải chấp hành hình phạt chung của hai bản án từ 17 đến 18 năm tù. Về trách nhiệm dân sự, buộc bị cáo phải bồi thường lại toàn bộ số tiền mà bị cáo đã chiếm đoạt của người bị hại. Buộc bị cáo phải chịu án phí theo quy định. Về xử lý vật chứng, xét thấy các tài liệu, vật chứng được thu giữ đã được lưu giữ và đánh số bút lục trong hồ sơ vụ án, nên tiếp tục lưu giữ trong hồ sơ vụ án. 01 điện thoại di động đã trả cho anh Đỗ Đức H nên không xem xét.

+ Bị cáo Đậu Thị L khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình đúng như nội dung mà Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Bình đã truy tố, bị cáo đề nghị Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.

+ Luật sư Giã Văn P bào chữa cho bị cáo Đậu Thị L trình bày: Nhất trí về tội danh và điều luật áp dụng như bản Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Bình. Đề nghị Hội đồng xét xử xem xét điều kiện gia đình của bị cáo, cả bố, mẹ và chồng đều đã chết, con còn nhỏ, nên cần áp dụng tình tiết giảm nhẹ theo điểm s khoản 1 và khoản 2 Điều 51 để giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.

+ Những người bị hại đều đề nghị Tòa án xử phạt mức án đúng quy định của pháp luật và buộc bị cáo phải trả lại số tiền mà bị cáo đã chiếm đoạt của các bị hại.

NHẬN ĐỊNH CỦA TOÀ ÁN:

Tại phiên tòa vắng mặt 02 người làm chứng, tuy nhiên sự vắng mặt của những người này không ảnh hưởng đến việc xét xử, do đó Tòa án tiến hành xét xử vụ án theo quy định.

Tình tiết giảm nhẹ: Quá trình điều tra cũng như tại phiên tòa bị cáo đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; bị cáo có hoàn cảnh gia đình khó khăn (chồng đã chết, con còn nhỏ); bố và mẹ bị cáo được Nhà nước tặng huân, huy chương kháng chiến hạng Nhất nên bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

1. Về tội danh: Tuyên bố bị cáo Đậu Thị L phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

2. Về hình phạt: Áp dụng điểm a khoản 4 Điều 174, điểm s khoản 1 khoản 2 Điều 51; điểm g, h khoản 1 Điều 52; Điều 56 của Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017. Xử phạt bị cáo Đậu Thị L 13 (mười ba) năm tù.

Tổng hợp hình phạt 04 năm tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” tại Bản án số: 05/2022/HS-PT ngày 18/01/2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình. Buộc bị cáo Đậu Thị L phải chấp hành hình phạt chung của hai bản án là 17 (mười bảy) năm tù. Thời hạn tù tính từ ngày bị cáo Đậu Thị L bị bắt thi hành án ngày 06/4/2022.

3. Về trách nhiệm dân sự: Áp dụng điểm b khoản 1 Điều 46, khoản 1 Điều 48 của Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017. Buộc bị cáo Đậu Thị L phải trả lại số tiền 1.160.000.000 đồng (Một tỷ một trăm sáu mươi triệu đồng) đã chiếm đoạt của các bị hại. Cụ thể:

- Trả cho ông Đỗ Đức H số tiền 250.000.000 (Hai trăm năm mươi triệu) đồng.

- Trả cho bà Nguyễn Thị N số tiền 460.000.000 (Bốn trăm sáu mươi triệu) đồng.

- Trả cho ông Phạm Văn T số tiền 450.000.000 (Bốn trăm năm mươi triệu) đồng.

Kể từ ngày người được thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành xong, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu thêm khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của BLDS năm 2015.

“Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự, thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự”.

4. Về án phí: Áp dụng điểm a, c khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/ UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý, sử dụng án phí và lệ phí Toà án: Buộc bị cáo Đậu Thị L phải chịu 200.000 đồng án phí hình sự sơ thẩm, và phải chịu 46.800.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm.

5. Quyền kháng cáo: Bị cáo, bị hại đều có mặt tại phiên tòa nên có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án sơ thẩm (14/02/2023).