Bản án 04/2023/HNGĐ-ST — Vụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện và các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên toà nguyên đơn chị Chẻo Sì M trình bày:

Về quan hệ hôn nhân: Chị M kết hôn với Chẻo Yêu Ph trên cơ sở tình yêu tự nguyện, không bị ai lừa dối hay ép buộc, có đăng ký kết hôn vào ngày 15 tháng 7 năm 2015 tại Uỷ ban nhân dân thị trấn S H , huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu. Trong quá trình sinh sống với nhau đến ngày 15 tháng 4 năm 2013 thì phát sinh mâu thuẫn, nguyên nhân mâu thuẫn là do anh Ph không chịu khó làm ăn còn sa vào tệ nạn xã hội nghiện ma túy nên đã bất đồng quan điểm, không có tiếng nói chung, áp lực trong cuộc sống. D được anh, chị, em trong gia đình, động viên anh Ph đi cai nghiện nhưng anh Ph không chịu đi. Mâu thuẫn giữa anh Ph và chị M cũng đã được gia đình hai bên hòa giải nhưng không có kết quả, vợ chồng anh chị không nhờ chính quyền địa phương hòa giải vì cho rằng đó là việc riêng của hai vợ chồng. Đến tháng 11 năm 2013 thì anh Ph bị bắt về tội Mua bán trái phép chất ma túy, bị xử phạt 18 năm t , hiện nay đang chấp hành án tại đội 24, k2, trại giam Hồng Ca, xã Hưng Khánh, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái đến nay. Cũng từ đó chị M không còn tình cảm với anh Ph nữa. Mục đích hôn nhân không đạt được, vợ chồng anh Ph và chị M đã sống ly thân từ năm 2013, không có liên lạc gì với nhau cho đến nay. Hiện nay tình cảm vợ chồng giữa chị M và anh Ph không còn, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được nên chị Chẻo Sì M yêu cầu Tòa án giải quyết cho chị được ly hôn với anh Chẻo Yêu Ph .

Về con chung và ngh a vụ cấp dư ng: chị Chẻo Sì M và anh Chẻo Yêu Phù có 02 con chung là cháu là Chẻo Xuân Thìn, sinh ngày 29/02/2012 và cháu Chẻo Minh Hiếu, sinh ngày 09/4/2013. Hiện tại cả hai con chung đang sống cùng chị M tại bản D (S H D , thị trấn S h , huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu. Sau khi ly hôn chị M có nguyện vọng sẽ là người trực tiếp nuôi dư ng, chăm sóc giáo dục 02 cháu Chẻo Xuân Th và cháu Chẻo Minh H cho đến khi 02 cháu trưởng thành đủ 18 tuổi; Về cấp dư ng nuôi con chung: Chị M không yêu cầu anh Ph phải cấp dư ng nuôi con chung nên không yêu cầu Tòa án xem xét giải quyết.

Về tài sản chung và khoản nợ chung: Trong quá trình chung sống vợ chồng chị M và anh Ph không có tài sản chung và khoản nợ chung nào nên không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Theo đơn đề nghị giải quyết, xét xử vắng mặt đề ngày 06/02/2023 của anh Chẻo Yêu Ph , trình bày: Anh Ph đã nhận được thông báo thụ lý vụ án của Tòa án nhân dân huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu và đã được giải thích về quyền và ngh a vụ được tham gia phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai và Hòa giải, tham gia phiên tòa. Tuy nhiên hiện tại do anh Ph đang chấp hành án tại đội 24, K2 trại giam Hồng Ca đóng trên địa bàn xã Hưng Khánh, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái. Vì thế anh Ph không thể đến Tòa án nên anh Ph đề nghị Tòa án giải quyết, xét xử vắng mặt anh trong toàn bộ quá trình giải quyết tại Tòa án theo quy định của Pháp luật.

Theo bản tự khai vào ngày 14/02/2023 tại Trại giam Hồng Ca, thuộc xã Hưng Khánh, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái, bị đơn là anh Chẻo Yêu Ph trình bày:

Về quan hệ hôn nhân: anh Chẻo Yêu Ph kết hôn với Chẻo Sì M trên cơ sở tình yêu tự nguyện, không bị ai lừa dối hay ép buộc, có đăng ký kết hôn vào ngày 15 tháng 7 năm 2015 tại Uỷ ban nhân dân thị trấn S H , huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu. Sau khi đăng ký kết hôn anh Ph và chị M về chung sống với tại bản D , thị trấn S H , huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu. Thời gian đầu tình cảm vợ chồng hòa thuận. Đến đầu năm 2020 thì vợ chồng anh chị xẩy ra mâu thuẫn, nguyên nhân mâu thuẫn là do anh Ph đang đi chấp hành án tại trại giam Hồng Ca. Anh Ph đã gọi điện thoại cho chị Mẩy nhưng chị M không nghe điện thoại, không đồng ý. Đến nay anh Ph xét thấy tình cảm vợ chồng giữa anh Ph và chị M không còn, chị M làm đơn ly hôn nên anh Ph đồng ý.

Về con chung và ngh a vụ cấp dư ng: anh Chẻo Yêu Ph và chị Chẻo Sì M có 02 con chung là cháu là Chẻo Xuân Th , sinh ngày 29/02/2012, cháu thứ hai tên là Chẻo Minh H , sinh ngày 09/4/2013. Sau khi ly hôn anh Ph nhất trí để chị M là người trực tiếp nuôi dư ng, chăm sóc giáo dục 02 cháu Chẻo Xuân Th và cháu Chẻo Minh H cho đến khi 02 cháu trưởng thành đủ 18 tuổi. Do anh Ph đang chấp hành án tại trại giam Hồng Ca chưa có điều kiện để về tinh thần và vật chất để nuôi dư ng, chăm sóc và giáo dục 02 cháu.

Về cấp dư ng nuôi con chung: Chị M không yêu cầu anh Ph phải cấp dư ng nuôi con chung. Anh Ph nhất trí nên không yêu cầu Tòa án xem xét giải quyết.

Về tài sản chung và khoản nợ chung: Trong quá trình chung sống vợ chồng anh Ph và chị M không có tài sản chung và khoản nợ chung nào nên không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Theo biên bản lấy ý kiến đối với 02 cháu Chẻo Xuân Th , sinh ngày 29/02/ 2012 và cháu Chẻo Minh H , sinh ngày 29/02/2013 có sự tham gia của chị Chẻo Sì M là người đại diện hợp pháp của hai cháu. Vào ngày 07/11/2022 tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu. Cháu Chẻo Xuân Th và cháu Chẻo Minh H cho biết: Hiện tại các cháu đang sống c ng với mẹ cháu ở Bản D Sìn Hồ Dao , thị trấn S h , huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu. Cháu Chẻo Minh H hiện đang học lớp 4A2 và cháu Chẻo Xuân Th đang học lớp 5A3 tại trường tiểu học th tr S H , huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu. Các cháu đều biết bố mẹ cháu xin ly hôn, nếu mẹ cháu và bố cháu ly hôn, nguyện vọng của các cháu là được ở với mẹ. Vì mẹ cháu quan tâm, chăm sóc và nuôi cháu ăn học.

Tại phiên tòa đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Sìn Hồ phát biểu ý kiến như sau:

1.Về thủ tục tố tụng: Qua kiểm sát việc giải quyết vụ án từ khi thụ lý đến trước khi Hội đồng xét xử nghị án thấy rằng Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký và nguyên đơn chị Chẻo Sì M đã thực hiện đúng quy định pháp luật. Đối với bị đơn Chẻo Yêu Ph đang chấp hành án tại đội 24, K2 trại giam Hồng Ca đóng trên địa bàn xã Hưng Khánh, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái, quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã tiến hành tống đạt các văn bản tố tụng cho chị Chẻo Sì M và anh Chẻo Yêu Ph đúng theo quy định tại Điều 177 Bộ luật luật Tố tụng Dân sự. Ngày 16/3/2023, vụ án được đưa ra xét xử, bị đơn là anh Chẻo Yêu Ph có đơn đề nghị giải quyết, xét xử vắng mặt trong toàn bộ quá trình giải quyết tại Tòa án nên Hội đồng xét xử vẫn tiến hành xét xử vụ án vắng mặt bị đơn theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 227 và khoản 3 Điều 228 Bộ luật tố tụng dân sự.

2. Về quan điểm giải quyết vụ án: Căn cứ khoản 1 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, điểm a khoản 1 Điều 40, khoản 4 Điều 147, Điều 227, 228, 271 và Điều 273 của Bộ luật tố tụng dân sự; khoản 1 Điều 51, khoản 1 Điều 53, khoản 1 Điều 56, Điều 57, Điều 58, Điều 59, Điều 82, Điều 83, Điều 84 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014; Điều 9 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp quản lý và sử dụng án phí lệ phí Toà án. Đề nghị Hội đồng xét xử tuyên xử:

Về quan hệ hôn nhân: Chấm dứt quan hệ hôn nhân giữa chị Chẻo Sì M và anh Chẻo Yêu Ph kể từ ngày bản án, quyết định ly hôn của Tòa án có hiệu lực pháp luật.

Về con chung và cấp dư ng nuôi con: Do anh Ph đang phải chấp hành án tại đội 24, K2 trại giam Hồng Ca đóng trên địa bàn xã Hưng Khánh, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái. Quá trình chung sống cho đến nay anh Ph không quan tâm, thăm nom, chăm sóc con cái cả về vật chất lẫn tinh thần. Việc nuôi dư ng, chăm sóc con cái đều do chị Chẻo Sì M đảm nhiệm. Để đảm bảo đúng quyền lợi chính đáng cho các con, đề nghị Hội đồng xét xử tuyên: Giao cháu Chẻo Xuân Th , sinh ngày 29/02/2012 và cháu Chẻo Minh H , sinh ngày 29/02/2013 cho chị Chẻo Sì Mẩy là người trực tiếp nuôi dư ng, chăm sóc, giáo dục cho đến khi 02 cháu trưởng thành đủ 18 tuổi và có khả năng lao động. Anh Ph được quyền đi lại, thăm nom con chung nhưng không được lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, giáo dục con. Chị M không yêu cầu anh Ph phải cấp dư ng nuôi con chung nên không đề cập giải quyết.

Trong trường hợp vì quyền lợi chính đáng của con chưa thành niên, các bên đều có quyền làm đơn yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi dư ng con chung hoặc mức cấp dư ng nuôi con chung theo quy định.

Về tài sản và khoản nợ chung: Không xem xét, giải quyết.

Về án phí: Căn cứ khoản 4 Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 9 Nghị quyết số 326/2016/UBNTVH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án. Đề nghị, Hội đồng xét xử tuyên nguyên đơn Chẻo Sì M chịu 300.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm đối với vụ án Hôn nhân và gia đình theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

Xét đơn khởi kiện của chị Chẻo Sì Mẩy xác định đây là vụ án ly hôn theo quy định tại Điều 51, 56 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014. Thời chị Chẻo Sì M nộp đơn khởi kiện Mẩy và anh Phù có đăng ký hộ khẩu thường trú tại bản Dao, thị trấn Sìn Hồ, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án nhân dân huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu, theo quy định tại khoản 1 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Quá trình giải quyết vụ án,Tòa án đã tiến hành tống đạt các văn bản tố tụng cho chị Chẻo Sì M và anh Chẻo Yêu Ph đúng theo quy định của pháp luật, tại khoản 2, khoản 5 Điều 177 và Điều 179 của Bộ luật luật Tố tụng dân sự. Ngày 15/3/2023, vụ án được đưa ra xét xử, mặc d đã được Tòa án triệu tập hợp lệ nhưng anh Chẻo Yêu Ph vắng mặt tại phiên tòa với lý do anh Ph đang phải chấp hành án tại đội 24, K2 trại giam Hồng Ca đóng trên địa bàn xã Hưng Khánh, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái. Tuy nhiên anh Phù có đơn đề nghị giải quyết, xét xử vắng mặt trong toàn bộ quá trình giải quyết tại Tòa án nên Hội đồng xét xử vẫn tiến hành xét xử vụ án vắng mặt bị đơn theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 227 và khoản 3 Điều 228 Bộ luật tố tụng Dân sự.

Toà án đã tiến hành xác minh tình trạng hôn nhân của vợ chồng chị Chẻo Sì M và anh Chẻo Yêu Ph . Xét thấy trong quá trình giải quyết vụ án, do anh Ph đang phải chấp hành án tại đội 24, k2, trại giam Hồng Ca, xã Hưng Khánh, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái. Mặc dù anh Ph rất có thiện chí hợp tác, nhưng không có yêu cầu phản tố, không đưa ra được các chứng cứ, biện pháp gì để cải thiện đời sống chung của vợ chồng. Anh Ph đã có đơn đề nghị Tòa án giải quyết, xét xử vắng mặt trong toàn bộ quá trình giải quyết tại Tòa án nên Hội đồng xét xử vẫn tiến hành xét xử vụ án vắng mặt theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 227 và khoản 3 Điều 228 Bộ luật tố tụng Dân sự. Hiện nay vợ chồng chị M và anh Ph vẫn sống ly thân, không liên lạc và không quan tâm đến nhau nữa. Điều đó chứng tỏ vợ, chồng anh Ph và chị M chung sống với nhau không có hạnh phúc, cuộc sống hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được. Vì vậy Hội đồng xét xử cần căn cứ vào khoản 1 Điều 51, Khoản 1 Điều 56 Luật hôn nhân gia đình 2014 chấp nhận yêu cầu xin ly hôn của chị Chẻo Sì Mẩy, cho chị Chẻo Sì M được ly hôn với anh Chẻo Yêu Ph .

Hội đồng xét xử, xét thấy: Do anh Chẻo Yêu Ph đang phải chấp hành án phạt 18 năm t , về tội “Mua bán trái phép chất ma túy” tại đội 24, K2 trại giam Hồng Ca đóng trên địa bàn xã Hưng Khánh, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái. Từ khi đi chấp hành án phạt tù và ly thân cho đến nay anh Ph không có điều kiện để quan tâm, trông nom, chăm sóc, nuôi dư ng và giáo dục 02 con chung là cháu Chẻo Xuân Th và cháu Chẻo Minh H cả về vật chất lẫn tinh thần. Việc trông nôm, nuôi dư ng, giáo dục và chăm sóc con cái đều do một mình chị M đảm nhiệm. Để đảm bảo quyền, lợi chính đáng cho các con chung của vợ chồng anh Ph và chị M . Sau khi ly hôn được phát triển bình thường về mọi mặt và xét theo nguyện vọng của chị M và sự nhất trí của anh Ph cũng như theo nguyện vọng và mong muốn của các cháu Chẻo Xuân Th và cháu Chẻo Minh H là được mẹ các cháu, là chị Chẻo Sì M là người trông nôm, nuôi dư ng, chăm sóc và giáo dục 02 cháu Chẻo Xuân Th và cháu Chẻo Minh H cho đến khi 02 cháu trưởng thành đủ 18 tuổi và có khả năng lao động. Vì vậy, Hội đồng xét xử: Giao cháu Chẻo Xuân Th , sinh ngày 29/02/2012, và cháu Chẻo Minh H , sinh ngày 09/4/2013 cho chị Chẻo Sì M là người trực tiếp nuôi dư ng, chăm sóc, giáo dục 02 con chung là cháu Chẻo Xuân Th và cháu cháu Chẻo Minh H cho đến khi 02 cháu trưởng thành đủ 18 tuổi và có khả năng lao động. Anh Ph được quyền đi lại, thăm nom con chung nhưng không được lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, giáo dục con. Chị M không yêu cầu anh Ph phải cấp dư ng nuôi con chung, do anh Ph đang chấp hành án phạt 18 năm t , về tội “Mua bán trái phép chất ma túy” tại đội 24, K2 trại giam Hồng Ca đóng trên địa bàn xã Hưng Khánh, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái.

Trong trường hợp vì quyền lợi chính đáng của con chưa thành niên, các bên đều có quyền làm đơn yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi dưỡng con chung hoặc mức cấp dưỡng nuôi con chung theo quy định.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, điểm a khoản 1 Điều 40, Điều 147, Điều 227, 228, 271 và Điều 273 của Bộ luật tố tụng dân sự; khoản 1 Điều 51, khoản 1 Điều 53, khoản 1 Điều 56, Điều 57, Điều 58, khoản 3 Điều 81, Điều 82, Điều 83, Điều 84 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014; điểm đ khoản 1 Điều 12, Điều 15 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp quản lý và sử dụng án phí lệ phí Toà án.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là chị Chẻo Sì M.

- Về quan hệ hôn nhân: Chấm dứt quan hệ hôn nhân giữa chị Chẻo Sì M và anh Chẻo Yêu Ph theo giấy chứng nhận kết hôn số 15, Quyển số 01, ngày 15 tháng 7 năm 2015 do Uỷ ban nhân dân th tr S H , huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu cấp. Quan hệ hôn nhân giữa chị Chẻo Sì M và anh Chẻo Yêu Ph chấm dứt kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật.

- Về con chung và nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con: Giao cháu Chẻo Xuân Th , sinh ngày 29/02/2012, và cháu Chẻo Minh H , sinh ngày 09/4/2013 cho chị Chẻo Sì M là người trực tiếp nuôi dư ng, chăm sóc, giáo dục 02 con chung là cháu Chẻo Xuân Th và cháu cháu Chẻo Minh H cho đến khi 02 cháu trưởng thành đủ 18 tuổi và có khả năng lao động. Anh Ph được quyền đi lại, thăm nom con chung nhưng không được lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, giáo dục con. Chị M không yêu cầu anh Ph phải cấp dư ng nuôi con chung nên Hội đồng xét xử không xem xét.

Trong trường hợp vì quyền lợi chính đáng của con chưa thành niên, các bên đều có quyền làm đơn yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi dư ng con chung hoặc mức cấp dư ng nuôi con chung theo quy định.

- Về tài sản, khoản nợ chung: chị Chẻo Sì M và anh Chẻo Yêu Ph không có tài sản và khoản nợ chung nên không yêu cầu Tòa án xem xét, giải quyết.

2. Án phí: chị Chẻo Sì M được miễn nộp tiền án phí hôn nhân gia đình sơ thẩm.

3. Quyền kháng cáo: Nguyên đơn chị Chẻo Sì M có mặt tại phiên tòa được quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án sơ thẩm 15/ 3/2023; bị đơn chị Chẻo Yêu Ph vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết.