Bản án 04/2023/HNGĐ-ST — Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện và các bản tự khai tiếp theo tại Toà án, vụ án có nội dung như sau:

Chị Đỗ Thị Thu H và anh Trần Viết C đăng ký kết hôn vào năm 2007. Trong thời gian hôn nhân, anh chị đã sinh được một con chung là cháu Trần Thị Phương A, sinh ngày 12/02/2008. Quá trình sống chung, vợ chồng xẩy ra mâu thuẫn nên chị H đã làm đơn xin ly hôn anh C và đã được Tòa án nhân dân huyện Phúc Thọ giải quyết. Tại bản án số 19/2018/HNGĐ-ST ngày 13/6/2018, Tòa án nhân dân huyện Phúc Thọ đã xử cho chị H được ly hôn anh C, về con chung, Tòa án đã giao cháu Trần Thị Phương A cho anh C trực tiếp nuôi dưỡng.

Theo chị H khai thì đến cuối năm 2022, do anh C vi phạm pháp luật, bị Công an huyện Đan Phượng, Thành phố Hà Nội bắt tạm giam về hành vi trộm cắp tài sản nên cháu Phương A đang sống cùng với bà nội gần 70 tuổi, đã già yếu, không còn khả năng lao động và không chăm sóc được cháu. Hơn nữa, cháu Phương A là con gái đang tuổi lớn nên rất cần sự quan tâm chăm sóc của mẹ, vì vậy, chị H đã làm đơn đề nghị Tòa án giải quyết cho chị được nuôi cháu Phương A, chị không yêu cầu anh C cấp dưỡng nuôi con chung.

Tại bản tự khai ngày 11/01/2023 tại trại giam Thanh Lâm, anh C khai: Tại bản án số 19 ngày 13/6/2018, anh và chị H được Tòa án nhân dân huyện Phúc Thọ xét xử cho ly hôn. Về con chung, Tòa án giao cháu Trần Thị Phương A cho anh nuôi. Từ đó, cháu ở cùng anh tại xã T, huyện P. Hiện nay, anh đang đi chấp hành án phạt tù ở trại giam Thanh Lâm thì cháu Phương A ở cùng với mẹ anh là bà Nguyễn Thị T. Nay chị H yêu cầu Tòa án nhân dân huyện Phúc Thọ giải quyết về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con, anh không đồng ý vì anh sắp hết thời hạn chấp hành án.

- Tại phiên tòa, chị Đỗ Thị Thu H giữ nguyên yêu cầu được trực tiếp nuôi cháu Trần Thị Phương A, không yêu cầu anh C cấp dưỡng nuôi con chung và xin tự nguyện chịu án phí Hôn nhân gia đình sơ thẩm.

- Tại phiên tòa, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân huyện Phúc Thọ phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và của người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án kể từ khi thụ lý cho đến trước khi nghị án và phát biểu ý kiến về việc giải quyết vụ án: Việc Tòa án nhân dân huyện Phúc Thọ thụ lý giải quyết vụ án là đúng thẩm quyền. Việc xác định quan hệ pháp luật, xác định tư cách người tham gia tố tụng, việc thu thập chứng cứ, cấp tống đạt văn bản tố tụng, các thời hạn tố tụng đều đảm bảo đúng pháp luật. Thẩm phán, Thư ký, Hội đồng xét xử đã thực hiện đúng nhiệm vụ, thẩm quyền.

Về nội dung vụ án: Đề nghị HĐXX căn cứ các Điều 28, 35, 147 Bộ luật tố tụng dân sự, Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình, Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị H: Giao cho chị H trực tiếp nuôi dưỡng cháu Trần Thị Phương A, sinh ngày 12/02/2008, chị H không yêu cầu anh C cấp dưỡng nuôi con.

Về án phí: Chấp nhận sự tự nguyện của chị H về việc xin chịu án phí hôn nhân gia đình sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, Hội đồng xét xử nhận định:

Sau khi Tòa án thụ lý vụ án, xác định bị đơn là anh Trần Viết C đang chấp hành án phạt tù tại trại giam Thanh Lâm, huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa nên Tòa án đã ra quyết định ủy thác thu thập chứng cứ cho Tòa án nhân dân huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa, tiến hành biện pháp thu thập chứng cứ lấy lời khai và giao các văn bản tố tụng theo quy định của pháp luật cho anh Trần Viết C. Anh C đã có bản khai trình bày ý kiến và có đơn xin được giải quyết vắng mặt. Căn cứ đơn đề nghị xét xử vắng mặt của anh Trần Viết C, Hội đồng xét xử quyết định xét xử vắng mặt đối với anh Trần Viết C là đúng quy định tại khoản 1 Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự.

Hội đồng xét xử thấy rằng, để quyết định người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn cho ai cần phải xem xét quyền lợi về mọi mặt của trẻ để đảm bảo sự phát triển về thể chất và tinh thần đầy đủ cho trẻ.

Kết quả điều tra cho thấy: Tại bản án số 88/2022/HS-ST ngày 14/9/2022, Tòa án nhân dân huyện Đan Phượng, Thành phố Hà Nội đã quyết định xử phạt Trần Viết C 12 (Mười hai) tháng tù về tội “ Trộm cắp tài sản”, thời hạn chấp hành hình phạt tù tính từ ngày bắt tạm giữ, tạm giam là ngày 09/8/2022. Hiện nay, anh C đang chấp hành án phạt tù tại trại giam Thanh Lâm, huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa.

Tại bản tự khai của cháu Trần Thị Phương A ngày 13/01/2023, cháu khai như sau: Kể từ khi bố mẹ cháu ly hôn thì cháu ở với bố và bà nội, nhưng bố mải chơi, hay vắng nhà, còn bà nội thì tuổi cao, sức yếu, không có khả năng lao động, các cô chú trong gia đình đều bận công việc. Hiện nay cháu đang tuổi lớn nên việc sống chung cùng bên nội không phù hợp với lứa tuổi của cháu. Vì vậy, cháu mong muốn được về sống chung cùng mẹ càng sớm càng tốt để được mẹ chăm sóc.

Phía chị H chứng minh được thu nhập ổn định và hợp pháp tại Đơn xin xác nhận ngày 13/3/2023.

Từ những căn cứ trên cho thấy, hiện nay anh Trần Viết C không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con nên anh C đề nghị được tiếp tục nuôi con là không có căn cứ. Mặt khác, cháu Phương A là con gái đang ở độ tuổi dậy thì nên cần sự chăm sóc, giáo dục trực tiếp từ người mẹ để cháu đảm bảo sự phát triển cả về thể chất và tinh thần, bản thân cháu Phương A cũng mong muốn được sống chung cùng mẹ. Vì vậy, yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con của chị H là có căn cứ và phù hợp quy định của pháp luật. Xét quan điểm trình bày của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Phúc Thọ phù hợp với quan điểm của Hội đồng xét xử nên cần chấp nhận đơn khởi kiện của chị Đỗ Thị Thu H về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Áp dụng khoản 3 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35; Điều 147, Điều 227, 228 Bộ luật tố tụng dân sự; Khoản 1, điểm b khoản 2 Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc Hội, quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án .

Xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Đỗ Thị Thu H về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn.

Giao cháu Trần Thị Phương A, sinh ngày 12/02/2008 cho chị Đỗ Thị Thu H trực tiếp nuôi dưỡng đến khi cháu Phương A đủ 18 tuổi hoặc khi có quyết định thay đổi khác của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền. Chị H không yêu cầu anh C cấp dưỡng nuôi con chung nên tạm hoãn nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con chung đối với anh Trần Viết C cho đến khi có yêu cầu mới hoặc khi có quyết định khác của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền. Anh C có quyền, nghĩa vụ thăm nom con chung mà không ai được cản trở.

2. Về án phí: Chị Đỗ Thị Thu H tự nguyện chịu 300.000đ án phí hôn nhân gia đình sơ thẩm, được trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp tại Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Toà án số 0040298 ngày 18/10/2022 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Phúc Thọ, Thành phố Hà Nội.

3. Về quyền kháng cáo: Áp dụng Điều 271, Điều 273 của Bộ luật tố tụng dân sự: Chị Đỗ Thị Thu H có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án sơ thẩm. Anh Trần Viết C có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày được giao nhận bản án hoặc bản án được niêm yết.