Bản án 04/2020/HS-ST — Hình sự

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra, Điều tra viên, Viện kiểm sát, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo, người tham gia tố tụng không có ý kiến hoặc khiếu nại gì về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Tại phiên tòa, bị cáo Lê Văn N, Lê Văn V đã thừa nhận và khai nhận: Vào khoảng 13 giờ 00 phút ngày 06/10/2019, sau khi N nhờ V chở đến bến tàu ở xã Cảnh Dương để xin đi biển nhưng khi phát hiện không có người và trên tàu có bao lưới đánh cá nên N đã nảy sinh ý định lấy trộm tài sản. N rủ hẹn V cùng thực hiện hành vi trộm cắp tài sản là bao lưới đánh cá (lưới vi tính) trên tàu cá QB93290TS, sau đó mang đi bán cho bà Phạm Thị T lấy số tiền 800.000 đồng tiêu xài. Không dừng lại ở đó, hai bị cáo tiếp tục trộm cắp tài sản lần thứ hai là bao lưới đánh tôm trên tàu biển kiểm soát QB93507TS mang đến bán cho anh Võ Chí H lấy số tiền 660.000 đồng tiêu xài cá nhân. Tổng giá trị tài sản mà các bị cáo đã chiếm đoạt của bị hại ông Thiệu Ngọc T theo kết luận của Hội đồng định giá tài sản là 7.970.500 đồng. Xét lời khai nhận hành vi phạm tội của các bị cáo tại phiên tòa và trong giai đoạn điều tra, truy tố là hoàn toàn phù hợp, thống nhất với nhau, phù hợp với lời khai của bị hại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, người làm chứng; phù hợp với các tài liệu, chứng cứ đã thu thập được có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra, tranh tụng tại phiên tòa. Vì vậy, Hội đồng xét xử đã có đủ căn cứ kết luận, các bị cáo Lê Văn N, Lê Văn V đã phạm tội “Trộm cắp tài sản” theo quy định tại khoản 1 Điều 173 của Bộ luật Hình sự.

[3] Xét tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội mà các bị cáo đã thực hiện là nguy hại cho xã hội, đã trực tiếp xâm phạm đến quyền sở hữu về tài sản của người khác được pháp luật bảo vệ, gây thiệt hại về kinh tế, ảnh hưởng đến công việc, cuộc sống sinh hoạt của người bị hại; xâm phạm đến trật tự an toàn xã hội nói chung, gây tâm lý hoang mang, lo lắng, ảnh hưởng xấu đến cuộc sống bình yên của quần chúng nhân dân. Các bị cáo là những người đang trong độ tuổi lao động, có đầy đủ năng lực và khả năng nhận thức, điều khiển hành vi của mình, đáng lẽ ra phải chịu khó làm ăn, làm gương cho mọi người nhưng chỉ vì muốn nhanh chóng có tiền tiêu xài, thoả mãn nhu cầu cá nhân của mình mà các bị cáo đã trộm cắp tài sản của người khác mặc dù vẫn nhận thức được rõ hành vi của mình là vi phạm pháp luật và gây nguy hại cho xã hội. Do đó, cần quyết định một hình phạt tương xứng đối với tính chất của hành vi phạm tội, mức độ, hậu quả mà các bị cáo gây ra. Nhằm để răn đe, giáo dục các bị cáo có ý thức tuân thủ pháp luật và quy tắc của cuộc sống, đồng thời phòng ngừa và đấu tranh phòng chống tội phạm trong xã hội, giữ gìn trật tự công cộng.

[4] Xét tính đồng phạm, vị trí, vai trò của mỗi bị cáo thấy rằng: Vụ án có 02 bị cáo tham gia thực hiện hành vi phạm tội, tuy nhiên tính chất đồng phạm chỉ ở mức độ giản đơn, mang tính bột phát, không có sự tổ chức, cấu kết chặt chẽ hay phân công vai trò, vị trí cụ thể trước khi phạm tội. Trong 02 bị cáo thì Lê Văn N là người giữ vai trò khởi xướng, rủ hẹn bị cáo V và chủ động, trực tiếp thực hiện hành vi trộm cắp tài sản với vai trò tích cực nhất. Vì vậy, bị cáo phải chịu trách nhiệm chính trong vụ án với mức hình phạt cao hơn bị cáo V. Bị cáo Lê Văn V là đồng phạm với vai trò giúp sức, góp phần quan trọng cho hoàn thành tội phạm. Sau khi nghe N khởi xướng đã không ngần ngại hưởng ứng, đồng thuận ý chí tham gia thực hiện hành vi phạm tội. Quá trình phạm tội bị cáo cũng thể hiện sự tích cực, chủ động cao. Mặc dù không trực tiếp lên tàu để lấy trộm tài sản, nhưng bị cáo có vai trò giúp sức rất tích cực trong việc lấy trộm, đã dùng xe chở bị cáo N đem tài sản đi tiêu thụ lấy tiền cùng nhau tiêu xài. Vì vậy, cần thiết phải bị xử lý nghiêm với hình phạt tương xứng, phù hợp.

[5] Xét về tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và nhân thân của các bị cáo thấy rằng: Các bị cáo đã 02 lần phạm tội trộm cắp tài sản nên phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại điểm g khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự. Tại thời điểm phạm tội, mặc dù các bị cáo không có tiền án, tiền sự, nhưng đều có nhân thân xấu. Bị cáo N, năm 2015 bị xử phạt hành chính về hành vi “Tàng trữ trái phép chất ma túy” và hiện đang bị khởi tố, tạm giam về một tội phạm khác; bị cáo V, năm 2017 bị Tòa án nhân dân huyện Quảng Trạch xử phạt 12 tháng cải tạo không giam giữ về tội “Trộm cắp tài sản”. Các bị cáo đã vi phạm pháp luật, đã bị xử lý những vẫn không lấy đó làm bài học cho bản thân mà vẫn tiếp tục phạm tội. Vì vậy, cần phải xử lý nghiêm mới đủ tác dụng cải tạo đối với các bị cáo và đảm bảo tính răn đe phòng ngừa chung.

[6] Không chấp nhận quan điểm của Kiểm sát viên tại phiên tòa đề nghị áp dụng điểm i khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự đối với bị cáo N, cũng như quan điểm đề xuất của người bào chữa áp dụng điểm h, i khoản 1 Điều 51; Điều 65 của Bộ luật Hình sự đối với bị cáo V. Bởi vì, hai bị cáo đã phạm tội 02 lần trở lên, bị truy cứu trách nhiệm hình sự trong cùng lần và bị xét xử trong cùng vụ án. Ngoài ra, bị cáo V đã bị Tòa án nhân dân huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình xử phạt 12 tháng cải tạo không giam giữ về tội “Trộm cắp tài sản” tại Bản án hình sự sơ thẩm số 16/2017/HSST ngày 11/5/2017. Mặc dù đã được xóa án tích nhưng không được coi là phạm tội lần đầu. Các bị cáo trộm cắp tài sản là công cụ, phương tiện kiếm sống hàng ngày của bị hại, do bị mất trộm nên đã làm gián đoạt công việc, gây thiệt hại về kinh tế, thu nhập, ảnh hưởng đến tinh thần bị hại và giá trị tài sản mà các bị cáo chiếm đoạt là 7.970.500 đồng nên không được xem là phạm tội gây thiệt hại không lớn. Đề xuất áp dụng hình phạt tù cho hưởng án treo đối với bị cáo V là chưa nghiêm, chưa phù hợp với quy định của pháp luật, không tương xứng tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội, nhân thân, vai trò của bị cáo V trong vụ án.

[7] Về trách nhiệm dân sự: Tài sản mà các bị cáo chiếm đoạt đã được thu giữ kịp thời giao trả cho bị hại theo quy định. Đối với anh Võ Chí H, bà Phạm Thị T là người mua tài sản do các bị cáo đem bán nhưng xác định trong quá trình mua bán anh H, bà T không biết tài sản đó là do phạm tội mà có nên không truy cứu trách nhiệm hình sự đối với anh Võ Chí H, bà Phạm Thị T. Các bị cáo đã bán tài sản trộm cắp được cho bà T lấy số tiền 800.000 đồng, bán cho anh H lấy số tiền 660.000 đồng nên các bị cáo phải có trách nhiệm hoàn trả cho bà T, anh H. Tuy nhiên, bà Phạm Thị T đã không yêu cầu các bị cáo phải hoàn trả số tiền trên; giữa anh H và các bị cáo đã thỏa thuận bồi thường, hoàn trả đầy đủ số tiền 660.000 đồng. Đến tại phiên tòa hôm nay bị hại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không có ý kiến, yêu cầu gì thêm về trách nhiệm bồi thường thiệt hại, nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[8] Về xử lý vật chứng: Vật chứng của vụ án đã được tạm giữ để điều tra và được xử lý trả lại cho chủ sở hữu, người quản lý hợp pháp theo quy định của pháp luật. Đến tại phiên tòa không ai có ý kiến, yêu cầu gì thêm, nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[9] Về án phí: Căn cứ khoản 2 Điều 136 Bộ luật Tố tụng hình sự; điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, buộc các bị cáo Lê Văn N và Lê Văn V phải chịu tiền án phí hình sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.