Bản án 04/2018/DS-ST — Tranh chấp về hụi, họ, biêu, phường

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện, bản tự khai và tại phiên tòa sơ nguyên đơn là bà Lê Thị U trình bày:

Bà và 22 người khác cùng tham gia 1 phường tiền do chị C làm trưởng phường. Phường gồm có 32 suất, mỗi suất nộp 1.000.000đồng/1tháng. Bắt đầu là ngày 16/7/2014, ngày kết thúc 16/01/2017 (ngày tháng đều tính theo ngày âm lịch). Đây là phường tiền mua, mỗi tháng họp một lần vào ngày 16, một người có thể tham gia một hoặc nhiều suất phường, bà tham gia 02 suất; số lần mua phường của một người bằng số suất mà người đó tham gia phường. Khi họp phường, mọi người nộp tiền phường cho chị C . Sau khi chị C thu đủ 32.000.000đồng của 32 suất thì lập danh sách, phát phiếu mua cho người đăng ký mua lần đó. Những người muốn mua ghi số tiền mình mua vào phiếu và nộp cho chị C. Chị C thu phiếu, kiểm tra xem ai trả giá cao nhất thì được mua phường lần đó. Số tiền mua phường (còn gọi là lãi quẩn) được chia đều cho số suất phường chưa mua. Người mua được phường trích 100.000đồng trả công cho chị C.

Trong quá trình hoạt động của phường, chị C cho rằng tại phiên họp phường tháng 3/2016 đã giao nhầm 01 suất phường 32.000.000đồng cho một thành viên trong phường là anh Bùi Đức T; chị C cam kết thu lại tiền từ anh T để trả phường nhưng không thu được. Tại phiên họp phường cuối cùng ngày 16/01/2017 (tức ngày 12/02/2017 Dương lịch), phường thỏa thuận không tổ chức mua mà chia đôi số tiền còn lại 32.000.000 cho bà 16.000.000 đồng, ông Ch 16.000.000 đồng, chị C đã nhận nợ lại bà 16.000.000đồng, nhận nợ ông Ch 16.000.000đồng nhưng chỉ trả khi đòi được tiền phường trả nhầm cho anh Th.

Do chị Ch vi phạm nghĩa vụ trả nợ nên bà khởi kiện yêu cầu chị C phải trả bà số tiền 17.760.000đồng gồm tiền phường 16.000.000đồng; Thiệt hại do từ suất phường thứ 22 đến suất phường cuối chia tăng thêm một suất là 1.070.000đồng; Tiền lãi trên số tiền chưa thanh toán với lãi suất là 5,4%/năm (0.45%/tháng), tính từ tháng 2/2017 đến tháng 10/2017 - 09 tháng là 690.000 đồng.

Tại bản tự khai, các đơn gửi Tòa án và tại phiên tòa bị đơn là chị Ngô Thị C trình bày: Về quan hệ phường bà U trình bày là đúng. Chị xác định việc thiếu tiền phường của bà U và ông Ch là do chị trả nhầm, cụ thể: Anh Bùi ĐứcT là người tham gia 3 suất phường, trước đó đã mua đủ 3 lần phường không còn quyền mua phường nữa nhưng vẫn đăng ký mua xuất phường thứ 4 vào ngày 16/3/2016, giá mua 2.750.000 đồng, mua qua điện thoại. Do sơ suất không kiểm tra sổ sách nên chị đồng ý cho anh T mua; sau đó chị đã thanh toán đủ tiền phường cho anh T (sau khi trừ khoản chi mua phường 2.750.000đồng và phí 100.000đồng) nhưng không ký sổ. Khi phát hiện ra sự nhầm lẫn này, chị đã yêu cầu anh T trả tiền lại cho chị nhưng không được. Chị thừa nhận đến ngày 16/1/2017, chị đã thu đủ tiền phường của tất cả các suất phường, nhưng chưa trả bà U, chưa trả ông Ch mỗi người ½ suất phường thành tiền là 16.000.000đồng/ người. Chị đồng ý trả số tiền còn nợ gốc, lãi cho bà U và ông Ch khi anh T hoàn trả tiền trả nhầm cho chị. Nay chị yêu cầu anh T tự giác nộp lại tiền để trả nốt cho bà U và ông Ch trong vụ án này, trường hợp anh T không trả chị sẽ khởi kiện anh T bằng một vụ án khác.

Tại bản tự khai, đơn gửi Tòa án và tại phiên tòa người có quyền lợi liên quan có yêu cầu độc lập là ông Bùi Đình Ch trình bày: Ông xác định về quan hệ phường bà Lê Thị U trình bày là đúng. Sau khi phường kết thúc, trưởng phường là chị Ch còn nợ ông 16.000.000đồng, nợ bà U 16.000.000đồng đều là tiền gốc phường. Ông yêu cầu bị đơn là chị Ch phải trả ông số tiền 17.333.000đồng gồm tiền phường 16.000.000đồng; Thiệt hại do từ suất phường thứ 22 đến suất phường cuối lãi chia tăng thêm một suất làm cho phần của ông được nhận bị giảm đi là 658.000đồng; số tiền lãi chậm thanh toán từ tháng 02/2017 đến tháng 10/2017 là 09 tháng, mức lãi suất 5,4%/năm, thành tiền là 675.000đồng;

Tại bản tự khai, các đơn gửi Tòa án và tại phiên tòa người có quyền lợi liên quan anh Bùi Đức T trình bày: Anh xác định về quan hệ phường nguyên đơn bà Lê Thị U trình bày là đúng. Tuy nhiên, anh xác định vợ chồng anh tham gia 3 suất phường, đã 3 lần được mua phường nhận đủ tiền gốc, lãi theo quy định. Anh không mua suất phường thứ 4, không có việc chị Ch trả nhầm tiền cho anh. Ông Ch, bà U khởi kiện đòi tiền phường còn thiếu thì chị Ch là trưởng phường đã thu đủ tiền của mọi người trong phường phải có trách nhiệm trả cho bà U và ông Ch.

Chị Bùi Thị N vợ anh Thiềng thống nhất lời trình bày của anh Bùi Đức T.

Những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là ông B, bà Ng, anh C1, ông H, ông S, anh D, anh G và những người tham gia phường khác đều trình bày với nội dung: Họ tham gia phường do chị C là trưởng phường, họ đều đã nộp đủ tiền phường cho chị và được C đã trả đủ tiền gốc và lãi đều không có ý kiến gì đối với chị C, bà U và ông Ch.

Tại phiên tòa, Kiểm sát viên phát biểu về việc tuân theo pháp luật tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án của Thẩm phán, của Hội đồng xét xử kể từ khi thụ lý vụ án đến trước thời điểm Hội đồng xét xử vào nghị án đều đúng pháp luật. Về nội dung vụ án, đại diện Viện kiểm sát đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng các Điều 275, 280, 353, 351, 357, 471, 466, 468 Bộ luật dân sự; Nghị định 144/2006/NĐ-CP ngày 27/11/2006 của Chính phủ quy định về họ, hụi, biêu, phường chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Ch, bà U; buộc chị Ngô Thị C phải trả cho ông Bùi Đình Ch và bà Lê Thị U mỗi người16 triệu đồng gốc, lãi mua phường được chia và lãi chậm thanh toán. Không xem xét giải quyết yêu cầu của chị C đối với anh T trong vụ án này, chị C có quyền khởi kiện vụ án riêng.

NHẬN ĐỊNH CỦA HỘI ĐỒNG XÉT XỬ:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1].Về tố tụng: Đây là vụ án tranh chấp về Tranh chấp về nợ phường thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định tại Khoản 3 Điều 26 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Tòa án nhân dân huyện Thái Thụy thụ lý giải quyết vụ án là đúng thẩm quyền quy định tại Khoản 1 Điều 35; Khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Khi Tòa án tiến hành hòa giải, các đương sự không thỏa thuận được nên vụ án được đưa ra xét xử theo thủ tục chung.

Bà U và ông Ch đều xác định chị C là trưởng phường đã thu đủ tiền của tất cả các suất phường nhưng còn thiếu mỗi người 16.000.000 đồng. Trong quá trình tố tụng, bị đơn công nhận các ý kiến của nguyên đơn, của người có quyền lợi liên quan có yêu cầu độc lập, chỉ đưa lý do chưa trả là do giao nhầm tiền cho người khác, khi đòi được sẽ trả. Theo quy định tại khoản 2 Điều 92 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015: “Một bên đương sự thừa nhận hoặc không phản đối những tình tiết, sự kiện, … mà bên đương sự kia đưa ra thì bên đương sự đó không phải chứng minh”. Ngoài ra, theo quy định tại Điều 15 Nghị định số 144/2006/NĐ-CP ngày 27/11/2006 của về họ, hụi, biêu, phường thì chủ họ (tức trưởng phường) phải có nghĩa vụ thu tiền của các thành viên tham gia phường, có nghĩa vụ giao cho các thành viên các phần được nhận. Bị đơn là trưởng phường, đã thu đủ tiền từ các thành viên tham gia, nhưng giao thiếu cho bà U, ông Ch mỗi người là 16.000.000đồng. Như vậy, chị C là bị đơn đã vi phạm nghĩa vụ trả nợ nên áp dụng các Điều 275, 280, 351, 471 Bộ luật Dân sự : Buộc chị C phải trả cho bà U số tiền nợ phường gốc 16.000.000 đồng; phải trả cho ông Ch số tiền nợ phường gốc 16.000.000 đồng.

Do chị C xác định sai số suất tham gia phường nên từ các lần mua phường thứ 22 đến 32 tiền lãi mua phường chia tăng 1 suất nên số tiền được chia mỗi suất sẽ giảm đi, đã làm thiệt hại cho bà U 1.070.000 đồng, ông Ch 658.000 đồng. Bà U, ông Ch yêu cầu bồi thường thiệt hại này. Xét thấy sự thỏa thuận phường có lãi là phù hợp với quy định pháp luật về phường; Chị Ch công nhận và nhất trí bồi thường nên cần chấp nhận yêu cầu của bà U, ông Ch, buộc chị C phải bồi thường cho U 1.070.000 đồng, ông Ch 658.000 đồng lãi chia bị thiệt.

Tổng cộng bị đơn phải thanh toán cho bà U số tiền 17.760.000 đồng gồm tiền phường 16.000.000đồng; tiền bồi thường khoản tiền được chia còn thiếu 1.070.000 đồng, đồng; tiền lãi 690.000đồng. Bị đơn phải thanh toán cho ông Ch số tiền 17.333.000 đồng gồm tiền phường 16.000.000đồng; tiền bồi thường khoản tiền được chia còn thiếu 658.000đồng, tiền lãi 675.000đồng.

-Bà U yêu cầu bị đơn thanh toán số tiền 17.760.000đồng; ông Ch yêu cầu bị đơn thanh toán số tiền 17.333.000đồng được Tòa án chấp nhận toàn bộ nên theo quy định tại khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội; bị đơn phải chịu toàn bộ án phí dân sự là 1.754.000đồng (=5% của giá trị tranh chấp, đã làm tròn).

-Trả lại bà U số tiền 430.000 đồng tạm ứng án phí đã nộp tại biên lai số 0001209 ngày 27 tháng 10 năm 2017 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Thái Thụy.

-Trả lại ông Ch số tiền 430.000 đồng tạm ứng án phí đã nộp tại biên lai số 0001305 ngày 10 tháng 01 năm 2018 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Thái Thụy.

Vì các lẽ trên,

QuyÕt ®Þnh:

Căn cứ vào: Khoản 4 Điều 147; khoản 2 Điều 227; Điều 271; Điều 273 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Điều 275, 280, 353, 351, 357, 471, 466, 468, 688 Bộ luật dân sự; Nghị định 144/2006/NĐ-CP ngày 27/11/2006 của Chính phủ quy định về họ, hụi, biêu, phường; Điều 17 Luật phí và lệ phí; khoản 2 Điều 26 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp quản lý và sử dụng án phí và lệ phí:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Lê Thị U và ông Bùi Đình Ch.

- Buộc chị Ngô Thị C phải trả cho bà Lê Thị U số tiền 17.760.000đồng gồm tiền phường 16.000.000đồng; tiền bồi thường khoản tiền được chia còn thiếu 1.070.000 đồng, đồng; tiền lãi 690.000đồng.

- Buộc chị Ngô Thị C phải trả cho ông Bùi Đình Ch17.333.000đồng gồm tiền phường 16.000.000đồng; tiền bồi thường khoản tiền được chia còn thiếu 658.000đồng, tiền lãi 675.000đồng.

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong, tất cả các khoản tiền, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015.

2. Về án phí:

- Chị Ngô Thị C phải chịu án phí dân sự sơ thẩm đối với yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận là 888.000 đồng; chịu án phí sơ thẩm đối với yêu cầu của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan được chấp nhận là 866.000 đồng. Tổng số án phí chị Ngô Thị C phải chịu là 1.754.000 đồng.

-Trả lại bà U số tiền 430.000 đồng tạm ứng án phí đã nộp tại biên lai số 0001209 ngày 27 tháng 10 năm 2017 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện T

-Trả lại ông Ch số tiền 430.000 đồng tạm ứng án phí đã nộp tại biên lai số 0001305 ngày 10 tháng 01 năm 2018 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện T

3. QuyÒn kh¸ng c¸o:

Nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án; những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan khác vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận tống đạt hợp lệ bản án.

Trong trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, điều 9 Luật thi hành án dân sự; điều 7 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thi hành án dân sự, thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.