Bản án 03/2026/QĐDS-ST — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 12 - Hà Nội nhận định:

Theo lời trình bày của bà Đ và những người có quyền, lợi ích liên quan cũng như theo xác nhận người làm chứng của chính quyền địa phương, thì:

Anh Nguyễn Văn V, là con đẻ của bà Nguyễn Thị Đ, khi còn nhỏ, anh V vẫn đi học và có sự phát triển bình thường về trí tuệ, phải đến những năm 2004, thì anh V mới có dấu hiệu bị tâm thần và đến năm 2007, thì phát triển nặng lên, lúc này gia đình cho anh V đến Bệnh viện Tâm thần trung ương I khám và lấy thuốc về theo dõi, điều trị ngoại trú, nhưng qua thời gian, bệnh tình của anh V tiến triển chậm, anh V vẫn có những hành vi mất kiểm soát như an, ngủ kém, hành hạ, chửi mắng ngược đãi đuổi đánh người thân, đe dọa gây nguy hiểm đến tính mạng, sức khỏe của người thân. Lo sợ trước bệnh tật của anh V, cũng như tính mạng sức khỏe của bản thân và những người xung quanh, từ năm 2018, bà Đ đã đưa anh V lên Trung tâm điều dưỡng và chăm sóc sức khỏe tâm thần số II, Hà Nội suốt từ đó đến nay. Anh V được hưởng trợ cấp xã hội 525.000 đồng/tháng.

Theo Trung tâm điều dưỡng và chăm sóc sức khỏe tâm thần số II, Hà Nội cung cấp: Anh V được gia đình đưa lên Trung tâm đang chăm sóc, điều dưỡng từ tháng 7/2018 kèm theo bệnh sử của Bệnh viện Tâm thần trung ương với chẩn đoán: Tâm thần phân liệt thể “Rối loạn loại phân liệt F21”. Trong thời gian được chăm sóc, sức khỏe anh V ổn định, tự phục vụ sinh hoạt cá nhân theo hướng dẫn của cán bộ.

Tại văn bản ghi nhận quá trình giám định pháp y tâm thần theo Trưng cầu số 26/BBGNQTGĐ ngày 09/2/2026 của Viện Pháp y tâm thần Trung ương, kết luận: “Tại thời điểm giám định (hiện tại), anh Nguyễn văn V bị bệnh “Rối loạn loại phân liệt: theo Phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10 năm 1992 (ICD 10), có mã bệnh là: F21.

Tại thời điểm đã nêu, anh Nguyễn Văn V là người có khó khăn trong nhận thức làm chủ hành vi”.

Như vậy, có đủ căn cứ để áp dụng các điều 23 BLDS để tuyên bố anh Nguyễn Văn V là người có có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

Xuất phát từ việc anh V là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, nên đương nhiên yêu cầu của bà Đ đề nghị được chỉ định người giám hộ cần được xem xét và theo quy định của pháp luật dân sự. Trong gia đình anh V, thì ông B là bổ đẻ đã mất từ năm 2021, trong khi phía bà Đ và các con là Nguyễn Thị H, chị Nguyễn Thị M và chị Nguyễn Thị Q đều nhất trí cử bà Đ là người giám hộ cho V. Xét sự tự nguyện của họ là phù hợp và có căn cứ pháp luật. Tòa chấp nhận.

Các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ được thực hiện theo quy định của các điều 46, 47, 48, 49, 57, 58, 59, 62, 63 và điều 136 BLDS

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ: Khoản 4 Điều 27; khoản 2 Điều 35; điểm b khoản 2 Điều 39; Điều 48, Điều 367, Khoản 4 điều 143, Điều 366, Điều 370, Điều 371, Điều 376, Điều 378, Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Các Điều 23, Điều 46, Điều 47, Điều 48, Điều 49, Điều 57, Điều 58, Điều 59, Điều 62, Điều 63 và Điều 136 của Bộ luật dân sự năm 2015; khoản 1 Điều 37; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Đ

Tuyên bố anh Nguyễn Văn V, sinh năm 1986; Có địa chỉ thường trú tại: Thôn Khai T, xã Đại X, thành phố Hà Nội, là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

2. Chỉ định bà Nguyễn Thị Đ, sinh năm 1961; Địa chỉ thường trú tại: Thôn Khai T, xã Đại X, thành phố Hà Nội là người giám hộ của anh Nguyễn Văn V. Quyền và nghĩa vụ của người giám hộ được thực hiện theo các quy định tại các Điều 58, Điều 59, Điều 62, Điều 63 BLDS

3. Về lệ phí : Bà Nguyễn Thị Đ không phải chịu Lệ phí giải quyết việc dân sự

4. Về quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu, người có quyền, lợi ích liên quan được quyền kháng cáo trong hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 – Hà Nội, có quyền kháng nghị trong hạn 10 ngày, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội có quyền kháng nghị trong hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.