Bản án 03/2023/KDTM-ST — Tranh chấp về phân phối

[1] Về quan hệ pháp luật tranh chấp và thẩm quyền giải quyết: Nguyên đơn Công ty Cổ phần P khởi kiện yêu cầu Công ty Cổ phần Đ có nghĩa vụ thanh toán tiền nợ từ hợp đồng ủy quyền phân phối sản phẩm và cả hai công ty đều có đăng ký kinh doanh, thực hiện hợp đồng vì mục đích lợi nhuận nên quan hệ tranh chấp được xác định là tranh chấp hợp đồng dịch vụ phân phối sản phẩm thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định tại khoản 1 Điều 30 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Bị đơn Công ty Đ có trụ sở tại huyện T, tình Bình Định nên theo điểm b khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự, vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định.

[2] Về thủ tục tố tụng: Bị đơn Công ty Cổ phần Đ đã được Tòa án triệu tập hợp lệ đến phiên tòa lần thứ hai nhưng người đại diện hợp pháp của bị đơn Công ty Cổ phần Đ vẫn vắng mặt không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan. Do đó, căn cứ quy định tại điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Hội đồng xét xử vẫn tiến hành xét xử vụ án vắng mặt bị đơn.

[3] Về nội dung vụ án: Hợp đồng tiếp thị và phân phối độc quyền dự án khu dân cư V số 2091/2018/HĐTT&PPĐQ-ĐXNT ngày 29 tháng 01 năm 2018 mà Công Ty Cổ Phần P xuất trình có chữ ký của ông Lê Văn B là Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Đ là người đại diện theo pháp luật của Công ty Cổ phần Đ và con dấu của Công ty Cổ phần Đ. Nội dung hợp đồng không thể hiện phân phối đất nền số lượng cụ thể bao nhiêu và đơn giá hàng hóa như thế nào mà được viện dẫn theo các phụ lục hợp đồng kèm theo. Theo đó có tất cả 03 phục lục; phụ lục thứ nhất phân phối 100 lô đất nền, phục lục thứ 02 điều chỉnh đơn giá bán 01 số lô của phụ lục thứ nhất và phụ lục thứ 03 bổ sung thêm 33 lô đất. Theo nội dung hợp đồng phân phối, nếu bên bán bán được đất thì được hưởng 05% giá trị sản phẩm. Trong quá trình thực hiện hợp đồng, giữa công ty P và Công ty Cổ phần Đ có tổng cộng 06 lần đối chiếu phí dịch vụ (công nợ), trong đó bao gồm: Tháng 5 năm 2018, Công Ty Cổ Phần P bán được 51 lô đất nền và Công ty Cổ phần Đ phải trả số tiền phí môi giới là 3.165.615.736 đồng; trong tháng 6 năm 2018, Công Ty Cổ Phần P bán được 22 lô đất nền và Công ty Cổ phần Đ phải trả phí môi giới là 1.252.439.071 đồng; trong tháng 8 năm 2018, Công Ty Cổ Phần P bán được 13 lô đất nền và Công ty Cổ phần Đ phải trả phí môi giới là 876.069.027 đồng; trong tháng 9 năm 2018, Công Ty Cổ Phần P bán được 03 lô đất nền và Công ty Cổ phần Đ phải trả phí môi giới là 161.538.023 đồng; trong tháng 10 năm 2018, Công Ty Cổ Phần P bán được 12 lô đất nền và Công ty Cổ phần Đ phải trả phí môi giới là 1.488.086.290 đồng; trong tháng 11 năm 2018, Công Ty Cổ Phần P bán được 01 lô đất nền và Công ty Cổ phần Đ phải trả phí môi giới là 58.255.000 đồng. Như vậy tổng giá trị Công ty Cổ phần Đ đã tiến hành đối chiếu và xác nhận phải thanh toán cho Công Ty Cổ Phần P là 7.002.003.147 đồng.

[4] Đối với 16 lô đất nền còn lại, giữa Công Ty Cổ Phần P và Công ty Cổ phần Đ chưa tiến hành đối chiếu phí dịch vụ. Tại phiên tòa, Công Ty Cổ Phần P rút yêu cầu thanh toán phí dịch vụ đối với việc bán 02 lô đất cho ông Lê Hồng C1. Đối với 14 lô đất còn lại giữa hai công ty không tiến hành đối chiếu phí nhưng thông qua các giấy ủy nhiệm chi mà Công Ty Cổ Phần P xuất trình tại phiên tòa thể hiện Công Ty Cổ Phần P chuyển vào tài khoản chung của hai công ty số tiền khách hàng đã mua đất của Công ty Cổ phần Đ. Đối chiếu với phụ lục hợp đồng đây là những lô đất mà Công ty Cổ phần Đ yêu cầu Công Ty Cổ Phần P thực hiện dịch vụ chuyển nhượng. Do đó, theo quy định tại Hợp đồng, Công ty Cổ phần Đ phải thanh toán phí môi giới cho Công Ty Cổ Phần P theo nội dung các bên đã thỏa thuận là 05% giá trị lô đất, tương đương tổng số tiền 1.030.654.963 đồng.

[5] Như vậy, số tiền phí dịch vụ mà Công ty Cổ phần Đ phải trả cho Công Ty Cổ Phần P đã qua đối chiếu và chưa đối chiếu là 8.032.658.110 đồng. Tại phiên tòa, người đại diện hợp pháp của Công Ty Cổ Phần P1 yêu cầu thành toán số tiền 2.076.996.280 đồng và tiền lãi phát sinh là 488.833.878 đồng. Theo các giấy báo có, tổng số tiền Công ty Cổ phần Đ đã thanh toán là 5.955.661.830 đồng và được thanh toán 05 đợt. Như vậy nghĩa vụ còn lại là 2.076.996.280 đồng. Khi đã xác định nghĩa vụ của mình, lẽ ra nếu đã thanh toán cho Công Ty Cổ Phần P thì Công ty Cổ phần Đ có nghĩa vụ cung cấp chứng từ đã thanh toán. Tuy nhiên, Tòa án đã tiến hành tống đạt thông báo hợp lệ các Văn bản tố tụng để Công ty Cổ phần Đ biết và có ý kiến đối với yêu cầu của Công Ty Cổ Phần P nhưng Công ty Cổ phần Đ không có bất kỳ văn bản nào trình bày ý kiến cũng như chứng cứ chứng minh đã thực hiện nghĩa vụ đã thanh toán. Do đó, H xét xử xét thấy căn cứ các tài liệu, chứng cứ đã thu thập có căn cứ chứng minh Công ty Cổ phần Đ còn nợ của Công Ty Cổ Phần P số tiền phí dịch vụ chưa thanh toán 2.076.996.280 đồng. Căn cứ các điều 85, 87 của Luật thương mại; các điều 515, 519 của Bộ luật Dân sự, buộc Công ty Cổ phần Đ phải có nghĩa vụ thanh toán cho Công Ty Cổ Phần P số tiền 2.076.996.280 đồng.

[6] Đối với yêu cầu thanh toán lãi chậm trả phí dịch vụ, Hội đồng xét xử xét thấy, theo nội dung hợp đồng, khi chậm thực hiện nghĩa vụ thì các bên chịu lãi suất 1,5 lần mức lãi suất huy động tiền gửi Việt Nam đồng kỳ hạn 01 năm của Ngân hàng TMCP N tại thời điểm đối với số tiền chậm thanh toán. Qua đối chiếu, lãi suất của Ngân hàng TMCP N được xác định là 4,6%/năm, tương đương lãi chậm trả các bên phải chịu là 6,9%/năm. Công ty Cổ phần Đ thanh toán số tiền phí dịch vụ lần cuối ngày 30 tháng 01 năm 2019. Như vậy nghĩa vụ chậm thanh toán tính từ ngày 01 tháng 2 năm 2019. Nếu tính đến ngày 01 tháng 02 năm 2023 là 04 năm tương ứng số tiền 2.076.996.280 đồng x 6,9%/năm = 573.250.973 đồng. Tuy nhiên, Công Ty Cổ Phần P1 yêu cầu trả số tiền lãi 488.833.878 đồng là thấp hơn nghĩa vụ Công ty Cổ phần Đ phải thực hiện nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[7] Về án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm: Căn cứ khoản 1 Điều 147 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Điều 26 của Nghị Quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí lệ phí Tòa án, bị đơn Công ty Cổ phần Đ phải chịu án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm có giá ngạch đối với số tiền phải thanh toán cho Công Ty Cổ Phần P là [72.000.000 đồng + (565.830.158 đồng x 2%)] = 83.317.000 đồng để sung vào công quỹ nhà nước.

[8] Luận cứ của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn là phù hợp với nhận định trên của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.

[9] Kiểm sát viên phát biểu ý kiến về việc giải quyết vụ án là phù hợp với nhận định trên của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.