Bản án 03/2021/HC-ST — Hành chính

[1] Tại phiên tòa, ngư i có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị Điệp T, bà Đoàn Thị V đã được triệu tập tham gia phiên tòa lần th hai nhưng vắng mặt không rõ lý do; ngư i đại diện theo ủy quyền của ngư i có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Mai Thị Hồng P và ông Huỳnh Minh Q vắng mặt, có văng bản đề nghị xét xử vắng mặt; Hội đồng xét xử căn c điểm b, c khoản 2 Điều 157 và khoản 3 Điều 158 của Luật tố tụng hành chính. Tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự và ngư i đại diện theo ủy quyền của đương sự nêu trên theo thủ tục chung.

[2] Về thẩm quyền giải quyết vụ án: Ngư i khởi kiện bà Trần Thị Thanh T yêu cầu hủy toàn bộ Giấy ch ng nhận quyền sử dụng đất số BA 482163 (số vào s cấp giấy ch ng nhận: CH 00009) do Ủy ban nhân dân huyện M đã cấp cho ông Huỳnh Minh Q và bà Mai Thị Hồng P vào ngày 18/01/2010 tại thửa đất số 952, t bản đồ số 02, diện tích 595m2, t a lạc tại ấp T, xã Đ , huyện M, tỉnh Sóc Trăng.

[3] Xét thấy, việc xem xét, giải quyết vụ án nêu trên thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân tỉnh Sóc Trăng theo quy định tại khoản 1 Điều 30 và khoản 4 Điều 32 của Luật tố tụng hành chính.

[4] Về th i hiệu khởi kiện: Ngày 18/01/2010, UBND huyện M cấp Giấy ch ng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền v i đất (sau đây viết tắt là Giấy ch ng nhận) số BA 482163 cho bà Mai Thị Hồng P và ông Huỳnh Minh Q đối v i thửa đất 952 nêu trên. Đến đầu tháng 5/2019 bà Trần Thị Thanh T m i biết được UBND huyện M đã cấp giấy ch ng nhận quyền sử dụng đất nêu trên cho bà Mai Thị Hồng P và ông Huỳnh Minh Q. Đến ngày 02/4/2020, bà T gửi đơn khởi kiện tại Tòa án yêu cầu hủy một phần Giấy ch ng nhận số BA 482163 nêu trên (qua đư ng bưu chính).

[5] Theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 116 của Luật tố tụng hành chính năm 2015 quy định: Th i hiệu khởi kiện là một năm kể t ngày nhận được hoặc biết được quyết định hành chính, hành vi hành chính. Như vậy, đối v i yêu cầu khởi kiện về việc hủy giấy ch ng nhận quyền sử dụng đất nêu trên là vẫn còn th i hiệu khởi kiện theo quy định của pháp luật.

[6] Trong quá tr nh giải quyết vụ án, ngư i có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Mai Thị Hồng P và ông Huỳnh Minh Q có đơn yêu cầu độc lập ngày 19/5/2020, yêu cầu hủy Giấy ch ng nhận quyền sử dụng đất số CQ 657748, do Sở Tài nguyên và Môi trư ng tỉnh Sóc Trăng cấp cho bà Trần Thị Thanh T vào ngày 09/01/2019, tại thửa đất 952 nêu trên. Đồng th i, ngày 06/6/2020 bà P, ông Q tiếp tục có đơn yêu cầu độc lập b sung, yêu cầu hủy Giấy ch ng nhận quyền sử dụng đất do UBND huyện M cấp cho ông Trần Văn Q vào ngày 12/6/2014, tại thửa đất số 952 như nêu trên.

[7] Xét về th i hiệu yêu cầu độc lập: Bà Mai Thị Hồng P và ông Huỳnh Minh Q biết được việc Sở Tài nguyên và Môi trư ng tỉnh Sóc Trăng cấp giấy ch ng nhận quyền sử dụng đất CQ 657748 cấp cho bà Trần Thị Thanh T vào th i điểm nhận được Thông báo thụ lý vụ án (ngày 28/4/2020), đến ngày 19/5/2020 có đơn yêu cầu độc lập. Do đó, theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 116 của Luật tố tụng hành chính năm 2015, th yêu cầu hủy giấy ch ng nhận quyền sử dụng đất nêu trên vẫn còn th i hiệu yêu cầu theo quy định của pháp luật.

[8] Trong quá tr nh thu thập tài liệu, ch ng c thấy rằng: Việc UBND huyện M cấp giấy ch ng nhận quyền sử dụng đất cho bà Mai Thị Hồng P và ông Huỳnh Minh Q là xuất phát t việc nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà P, ông Minh Q và bà Nguyễn Thị Điệp T. T đó, UBND huyện M tiến hành lập các thủ tục chuyển quyền sử dụng đất theo Giấy ch ng nhận số AB 190202, do UBND huyện M đã cấp cho bà Nguyễn Thị Điệp T vào ngày 18/01/2005, tại thửa 952, và sang tên bà Mai Thị Hồng P và ông Huỳnh Minh Q.

[9] Do đó, Hội đồng xét xử thấy rằng để giải quyết vụ án được triệt để, toàn diện và khách quan vụ án; đồng th i Giấy ch ng nhận quyền sử dụng đất số AB 190202 đã cấp cho bà Nguyễn Thị Điệp T ngày 18/01/2005 mặc d không có yêu cầu hủy. Nhưng xét thấy, có liên quan đến Giấy ch ng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho bà Mai Thị Hồng P và ông Huỳnh Minh Q. Cho nên, cần thiết Hội đồng xét xử phải xem xét tính hợp pháp của giấy ch ng nhận số AB 190202 nêu trên trong vụ án này, theo quy định tại khoản 1 Điều 6 của Luật tố tụng hành chính năm 2015.

[10] Xét yêu cầu khởi kiện của ngư i khởi kiện về việc yêu cầu hủy Giấy ch ng nhận số BA 482163, do Ủy ban nhân dân huyện M cấp cho ông Huỳnh Minh Q và bà Mai Thị Hồng P vào ngày 18/01/2010 tại thửa đất số 952, t bản đồ số 02, diện tích 595m2, t a lạc tại ấp T, xã Đ , huyện M, tỉnh Sóc Trăng.

[11] Ngày 04/9/2002, UBND huyện M cấp giấy ch ng nhận số U 822072 cho ông Trần Thanh T tại thửa đất số 952, t bản đồ số 02, diện tích 595m2, t a lạc tại ấp T, xã Đ , huyện M, tỉnh Sóc Trăng. (bút lục số 61); Ngày 13/9/2004 giữa ông Trần Thanh T và bà Nguyễn Thị Điệp T lập hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, nội dung về việc ông T chuyển nhượng quyền sử dụng đất thuộc thửa 952, t bản đồ số 02, diện tích 595m2, t a lạc tại ấp T, xã Đ , huyện M, tỉnh Sóc Trăng cho bà Nguyễn Thị Điệp T. Hợp đồng có xác nhận của UBND xã Đ, xác nhận kết quả thẩm tra của Phòng Nông nghiệp – Địa chính huyện M và của UBND huyện M (bút lục số 55-56). C ng ngày, bà T có đơn xin đăng ký quyền sử dụng đất tại thửa số 952 nêu trên và gửi đến UBND huyện M (bút lục số 53). Sau đó bà T thực hiện các nghĩa vụ về tài chính theo quy định. Đến ngày 18/01/2005, bà T được UBND huyện M cấp giấy ch ng nhận số AB 190202, tại thửa 952 nêu trên (bút lục số 62).

[12] Đến ngày 13/11/2009, bà Nguyễn Thị Điệp T và ông Huỳnh Minh Q, bà Mai Thị Hồng P lập Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, nội dung về việc bà T chuyển nhượng quyền sử dụng đất thuộc thửa 952 nêu trên cho ông Huỳnh Minh Q, bà Mai Thị Hồng P (bút lục số 138-139). C ng ngày, ông Minh Q và bà P có đơn xin cấp giấy ch ng nhận quyền sử dụng đất (bút lục số 136). Đến ngày 18/01/2010, UBND huyện M cấp giấy ch ng nhận số BA 482163 cho bà Mai Thị Hồng P và ông Huỳnh Minh Q tại thửa số 952 nêu trên.

[13] Về tr nh tự, thủ tục và thẩm quyền cấp các Giấy ch ng nhận số AB 190202 và giấy ch ng nhận số BA 482163 nêu trên là ph hợp theo quy định tại các Điều 52, 127 của Luật Đất đai năm 2003 và Điều 148 của Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về việc thi hành luật đất đai.

[14] Tuy nhiên, tại Trích lục khai tử số 269/TLKT-BS ngày 05/3/2020 của UBND Phư ng H, đã thể hiện: Ông Trần Thanh T đã chết vào ngày 22/6/2004 (bút lục số 07), nhưng theo Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại thửa số 952 nêu trên, giữa ngư i chuyển nhượng ông Trần Thanh T và bên nhận chuyển nhượng bà Nguyễn Thị Điệp T, được lập vào ngày 13/9/2004. Có nghĩa là ông T đã chết trư c khi tiến hành các thủ tục chuyển nhượng 03 tháng. Cho thấy rằng, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất nêu trên chưa đúng v i thực tế, v tại th i điểm xác lập hợp đồng ngày 13/9/2004 th ông T đã chết.

[15] Trong quá tr nh giải quyết vụ án, ngư i đại diện theo ủy quyền của ngư i có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Huỳnh Minh Q và bà Mai Thị Hồng P đã có đơn yêu cầu Tòa án trưng cầu giám định chữ ký, chữ viết h và tên của ông Trần Thanh T trong Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất nêu trên tại Phòng Kỹ thuật h nh sự - Công an tỉnh Sóc Trăng.

[16] Tòa án đã tiến hành trưng cầu giám định theo quy định. Ngày 11/01/2021, Phòng Kỹ thuật h nh sự - Công an tỉnh Sóc Trăng ban hành văn bản số 11/PC09-GĐ về việc trả l i không đủ điều kiện giám định, nên không thực hiện việc giám định (bút lục số 280). Tòa án cũng đã thông báo kết quả trả l i nêu trên của Phòng Kỹ thuật h nh sự - Công an tỉnh Sóc Trăng, cho các đương sự và hết th i hạn thông báo, các đương sự cũng không có yêu cầu tiếp tục trưng cầu giám định chữ ký, chữ viết h và tên của ông Trần Thanh T trong Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất nêu trên.

[17] Mặt khác, tại Văn bản số 492/UBND-VP ngày 30/6/2020 của UBND huyện M, gửi Sở Tài nguyên và Môi trư ng tỉnh Sóc Trăng, có nội dung như sau: “Qua quá trình diễn biến việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nêu trên thì thấy rằng việc một thửa đất (tại thửa đất số 952, tờ bản đồ số 02, tọa lạc ấp T, xã Đ, huyện M) mà lại cấp 02 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (hiện 02 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đang lưu hành và có giá trị pháp lý như nhau) là không đúng theo quy định của pháp luật đất đai.

[18] T những phân tích nêu trên xác định: Việc xác lập hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Trần Thanh T và bà Nguyễn Thị Điệp T là chưa ph hợp theo quy định của pháp luật. Do đó, dẫn đến việc UBND huyện M căn c vào Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất nêu trên để cấp giấy ch ng nhận số AB 190202 cho bà Nguyễn Thị Điệp T, tại thửa số 952 là không ph hợp theo quy định của pháp luật.

[19] T đó, dẫn đến bà T tiếp tục ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng tại thửa 952 nêu trên cho bà Mai Thị Hồng P và ông Huỳnh Minh Q. Sau đó, ông Minh Q và bà P cũng được cấp giấy ch ng nhận số BA 482163 nêu trên cũng chưa ph hợp theo quy định của pháp luật. Do đó, ngư i khởi kiện yêu cầu hủy giấy ch ng nhận số BA 482163 nêu trên đã cấp cho bà Mai Thị Hồng P và ông Huỳnh Minh Q là có cơ sở chấp nhận và đồng th i cần thiết phải hủy giấy ch ng nhận số AB 190202 đã cấp cho bà Nguyễn Thị Điệp T m i ph hợp và đúng theo quy định của luật đất đai.

[20] Đối v i yêu cầu độc lập của ngư i có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Huỳnh Minh Q và bà Mai Thị Hồng P về việc yêu cầu hủy Giấy ch ng nhận số CQ 657748, do Sở Tài nguyên và Môi trư ng tỉnh Sóc Trăng cấp cho bà Trần Thị Thanh T vào ngày 09/01/2019, tại thửa đất số 952 nêu trên và hủy Giấy ch ng nhận số BR 163398, do UBND huyện M cấp cho ông Trần Văn Q, tại thửa 952 nêu trên. Th thấy rằng:

[21] Cũng như phân tích tại các phần nêu trên, thấy rằng: Vào ngày 04/9/2002, UBND huyện M cấp giấy ch ng nhận quyền sử dụng đất số U 822072 cho ông Trần Thanh T tại thửa đất số 952, t bản đồ số 02, diện tích 595m2, t a lạc tại ấp T, xã Đ , huyện M, tỉnh Sóc Trăng. Tuy nhiên, vào ngày 22/6/2004 ông Trần Thanh T chết, cho nên những ngư i đồng th a kế của ông T tiến hành h p gia tộc lại để phân chia th a kế phần di sản của ông T để lại là quyền sử dụng đất tại thửa số 952 nêu trên. Tại biên bản h p gia đ nh ngày 07/4/2014 (bút lục số 43), nội dung như sau: Những ngư i đồng th a kế của ông T đều thống nhất như ng quyền hưởng di sản th a kế nêu trên cho ông Trần Văn Q; Đến ngày 10/4/2014, ông Trần Văn Q có đơn xin đăng ký biến động quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền v i đất và Đơn xin cấp giấy ch ng nhận (bút lục số 36-37). Đến ngày 12/6/2014, UBND huyện M cấp giấy ch ng nhận số BR 163398 cho ông Trần Văn Q, tại thửa 952 nêu trên.

[22] Bên cạnh đó, c ng ngày 12/6/2014, UBND huyện M đã ban hành Quyết định số 94/QĐ-UBND về việc hủy giấy ch ng nhận quyền sử dụng đất số 0414/U822072, ngày 04/9/2002, do ông Trần Thanh T đ ng tên tại thửa số 952 nêu trên; lý do: Lập thủ tục cấp lại giấy ch ng nhận quyền sử dụng đất bị thất lạc (bút lục số 52); Theo t c thất lạc giấy ch ng nhận quyền sử dụng đất của ông Trần Văn Q lập ngày 28/11/2013 (bút lục số 50).

[23] Xét về tr nh tự, thủ tục và thẩm quyền cấp Giấy ch ng nhận số BR 163398 cho ông Trần Văn Q nêu trên là ph hợp theo quy định tại các Điều 52, 129 của Luật Đất đai năm 2003 và Điều 151 của Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về việc thi hành luật đất đai.

[24] Đến ngày 30/11/2018, ông Trần Văn Q và bà Trần Thị Thanh T lập Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền v i đất, đã được UBND xã Đ ch ng thực theo quy định, về việc ông Trần Văn Q cho con là bà Trần Thị Thanh T quyền sử dụng đất tại thửa 952 nêu trên (bút lục số 65-66). Đến ngày 29/11/2018, bà Trần Thị Thanh T có đơn xin đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền v i đất (bút lục số 64). Đến ngày 09/01/2019, Sở Tài nguyên và Môi trư ng tỉnh Sóc Trăng cấp giấy ch ng nhận số CQ 657748 cho bà Trần Thị Thanh T, tại thửa 952 nêu trên.

[25] Xét về tr nh tự, thủ tục và thẩm quyền cấp giấy ch ng nhận số CQ 657748 nêu trên là ph hợp theo quy định tại điểm a khoản 4 Điều 95; Điểm c khoản 1 Điều 99; khoản 3 Điều 105 của Luật đất đai năm 2013 và Điều 79 của Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính Phủ, quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật đất đai.

[26] Tuy nhiên, như phân tích tại các mục nêu trên, thửa đất số 952 đã được UBND huyện M cấp giấy ch ng nhận số AB 190202 cho bà Nguyễn Thị Điệp T vào ngày 18/01/2005 và sau đó tiếp tục cấp giấy ch ng nhận số BA 482163 cho bà Mai Thị Hồng P và ông Huỳnh Minh Q vào ngày 18/01/2010. Nhưng đến ngày 12/6/2014, UBND huyện M lại tiếp tục cấp giấy ch ng nhận số BR 163398 cho ông Trần Văn Q cũng tại thửa 952 và sau đó ngày 09/01/2019, Sở Tài nguyên và Môi trư ng tỉnh Sóc Trăng tiếp tục cấp giấy ch ng nhận số CQ 657748 cho bà Trần Thị Thanh T tại thửa 952 nêu trên.

[27] Trong quá tr nh giải quyết vụ án, Tòa án đã tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ đối v i phần đất thuộc thửa 952 nêu trên, đã thể hiện ngư i khởi kiện và ngư i có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Huỳnh Minh Q, bà Mai Thị Hồng P và ông Trần Văn Q đều thống nhất chỉ ranh phần đất thửa số 952, như sau: Hư ng đông – nam: giáp thửa số 319, có số đo 30,1m (có trụ đá); hư ng tây – bắc: Giáp thửa số 318 (953), có số đo 31,08m (có trụ đá); hư ng tây – nam: giáp thửa số 318, có số đo 17m; hư ng đông – bắc: Giáp lề lộ đal, có số đo 17,25m (có trụ đá); diện tích 515,8m2.

[28] Như vậy, có căn c xác định: Việc cơ quan có thẩm quyền là UBND huyện M và Sở Tài nguyên và Môi trư ng tỉnh Sóc Trăng đã cấp các giấy ch ng nhận quyền sử dụng đất nêu trên cho các đương sự c ng số thửa và c ng vị trí đất. Cũng như văn bản số 492/UBND-VP ngày 30/6/2020 của UBND huyện M, đã chỉ ra: “hiện 02 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đang lưu hành và có giá trị pháp lý như nhau) là không đúng theo quy định của pháp luật đất đai.”. Do đó, cần thiết phải hủy giấy ch ng nhận số BR 163398 đã cấp cho ông Trần Văn Q và giấy ch ng nhận số CQ 657748 đã cấp cho bà Trần Thị Thanh T, tại thửa 952 nêu trên. Để cơ quan có thẩm quyền quản lý về đất đai xem xét, thẩm tra lại ai có quyền sử dụng đất hợp pháp đối v i thửa 952 nêu trên và tiến hành cấp lại giấy ch ng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai.

[29] T những phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử thấy rằng đối v i yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị Thanh T và yêu cầu độc lập của ông Huỳnh Minh Q và bà Mai Thị Hồng P về việc yêu cầu hủy các giấy ch ng nhận quyền sử dụng đất như đã nêu trên đều có cơ sở chấp nhận.

[30] Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sóc Trăng đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị Thanh T và yêu cầu độc lập của ông Huỳnh Minh Q và bà Mai Thị Hồng P là có căn c nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[31] Về án phí sơ thẩm: Do yêu cầu khởi kiện và yêu cầu độc lập được chấp nhận, cho nên bà Trần Thị Thanh T, ông Huỳnh Minh Q và bà Mai Thị Hồng P không phải chịu án phí sơ thẩm. UBND huyện M và Sở Tài nguyên và Môi trư ng tỉnh Sóc Trăng phải chịu án phí sơ thẩm theo quy định tại khoản 1 Điều 348 của Luật tố tụng hành chính và khoản 2 Điều 32 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thư ng vụ Quốc hội quy định về m c thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

[32] Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ: UBND huyện M và Sở Tài nguyên và Môi trư ng tỉnh Sóc Trăng phải chịu chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ theo quy định tại khoản 1 Điều 358 của Luật tố tụng hành chính.

[33] Qua vụ án này, kiến nghị Ủy ban nhân dân các cấp khi xem xét cấp giấy ch ng nhận quyền sử dụng đất cho các các nhân, t ch c; cơ quan tham mưu cho ủy ban nhân dân các cấp cần phải nghiêm túc rút kinh nghiệm, tuân đúng theo tr nh tự, thủ tục theo quy định của pháp luật về đất đai, cũng như các văn bản hư ng dẫn thi hành luật đất đai, nhằm tránh sai sót một thửa đất lại cấp cho hai đối tượng khác nhau dẫn đến tranh chấp khiếu kiện như vụ án này.