Bản án 03/2021/DS-ST — Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về tài sản

[1] Về thủ tục tố tụng: Tại phiên tòa, bị đơn ông Nguyễn Thành Cương vắng mặt, mặc dù được Tòa án triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai. Căn cứ Điều 227, Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt bị đơn.

[2] Ông Bùi Văn Lớn yêu cầu ông Nguyễn Thành Cương phải bồi thường thiệt hại vì cho rằng ông Cương đốn cây trồng của ông. Nên xác định quan hệ pháp luật là “Tranh chấp yêu cầu bồi thường thiệt hại do tài sản bị xâm phạm”.

[3] Đối với yêu cầu bồi thường thiệt hại cây trồng của ông Lớn thấy rằng:

[3.1] Tại Biên bản xác minh ngày 05/11/2020 thì hiện trạng đối với những cây trồng mà nguyên đơn yêu cầu là không còn. Trong suốt quá trình giải quyết vụ án nguyên đơn là ông Lớn không chứng minh được thiệt hại thực tế về số lượng cây trồng của ông là bao nhiêu. Do thời điểm ông Lớn cho rằng ông Cương đốn cây của ông, không có một biên bản nào của chính quyền địa phương ghi nhận về số lượng mai mà ông Lớn bị thiệt hại là bao nhiêu.

[3.2] Theo hợp đồng trồng mai ngày 14/12/2015 giữa ông Lớn và ông Cương thì không thể hiện số lượng mai trồng là bao nhiêu cây cũng như tổng số tiền của việc mua cây giống. Tại Biên bản lấy lời khai ngày 25/12/2020, ông Nguyễn Văn Út là Trưởng ấp Phú Bình trình bày là biết số lượng mai giống mà ông Lớn mua là 2000 cây, tuy nhiên ông Út là em vợ của ông Lớn. Do đó Tòa án không thể căn cứ vào lời khai của ông Út để làm căn cứ giải quyết vụ án.

[3.3] Nội dung lời khai của những người làm chứng là anh Lê Văn Út Mười (người bán mai cho ông Bùi Văn Lớn) và ông Nguyễn Văn Bảy, anh Nguyễn Văn Chí Công (những người ở gần phần đất trồng mai) thấy rằng: Thứ nhất, anh Lê Văn Út Mười có trình bày là bán 2000 cây mai cho ông Lớn nhưng không thể khẳng định rằng ông Lớn có đem hết 2000 cây mai để trồng trên đất của ông Cương. Giữa ông Lớn và anh Út Mười không có giấy tờ gì để chứng minh cho việc mua bán giữa hai bên. Thứ hai, thời điểm ông Cương phát hoang cải tạo lại vườn không thể khẳng định số lượng mai còn nguyên như lúc mới trồng. Chính ông Lớn cũng trình bày là thực tế có hao hụt và còn lại khoảng 70%. Còn lời khai của ông Bảy, anh Công là những người ở xóm chỉ nghe nói lại nên không thể khẳng định số lượng mai thực tế bị thiệt hại là bao nhiêu. Do đó không có căn cứ để chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

[3.4] Nội dung hợp đồng trồng mai ngày 14/12/2015 không thể hiện số lượng mai là bao nhiêu cây, kích cở ra làm sao, vị trí, diện tích đất được trồng, thời gian bắt đầu trồng và thời hạn khi nào thì kết thúc hợp đồng. Quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa, nguyên đơn không yêu cầu giải quyết đối với hợp đồng trồng mai. Tại biên bản lấy lời khai ngày 21/01/2021 ông Nguyễn Thành Cương cũng không yêu cầu gì đối với hợp đồng trồng mai mặc dù được Tòa án giải thích rõ về quyền và nghĩa vụ liên quan đối với hợp đồng này. Nguyên đơn chỉ yêu cầu bồi thường thiệt hại về tài sản. Bị đơn không thừa nhận về hợp đồng trồng mai mà cho rằng giữa các bên ký với nhau hợp đồng trồng mai và cam. Bị đơn thừa nhận có đốn 200 cây mai giống nhưng không đồng ý bồi thường. Do đó, Tòa án không xem xét đối với hợp đồng trồng mai ngày 14/12/2015 trong vụ án này mà chỉ giải quyết mối quan hệ tranh chấp bồi thường thiệt hại về tài sản. Khi nào các đương sự có tranh chấp và khởi kiện về hợp đồng trồng mai sẽ giải quyết thành vụ án khác.

[4] Bị đơn không đồng ý bồi thường thiệt hại cho nguyên đơn. Tuy nhiên, nội dung lời khai của ông Nguyễn Thành Cương thể hiện rằng thời điểm ông Cương đốn mai thì số lượng mai là 200 cây nhưng không phát triển. Sở dĩ ông phát hoang không thông báo cho ông Lớn là do ông Lớn không chăm sóc mai, để cỏ mọc um tùm. Do đó ông đốn mai mà không cần thông báo cho ông Lớn. Xét thấy, trường hợp nếu ông Lớn không chăm sóc cây thì ông Cương phải gặp trực tiếp và bàn bạc với ông Lớn hoặc chấm dứt hợp đồng hợp tác trồng mai giữa hai bên và thỏa thuận để giải quyết cây trồng còn lại trên đất. Nhưng ông Cương không chọn cách giải quyết cho hài hòa lợi ích giữa hai bên mà ngang nhiên chặt đốn số mai còn lại do ông Lớn trồng. Hành vi đốn cây của ông Cương đã ảnh hưởng đến quyền lợi của ông Lớn, làm thiệt hại về tài sản của ông Lớn. Về nguyên tắc bồi thường thiệt hại là có thiệt hại xảy ra, phải có hành vi trái pháp luật, phải có mối quan hệ nhân quả giữa thiệt hại xảy ra và hành vi trái pháp luật. Do ông Cương gây thiệt hại và có lỗi là không thông báo cho ông Lớn biết nên ông Cương phải bồi thường theo số lượng mai mà ông Cương đã thừa nhận tại thời điểm ông Cương đã đốn. Ông Cương cho rằng đã đốn 200 cây mai và thời điểm đốn mai thì mai không phát triển, kích cỡ mai như lúc mới trồng. Căn cứ vào lời thừa nhận của ông Cương và đối chiếu Kết luận định giá số 26/2020/KLĐGTS-DS ngày 03/12/2020 của Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Châu Thành thì giá mai giống là 20.000 đồng/cây, 200 cây có giá là 4.000.000 đồng. Do đó, buộc ông Cương phải bồi thường cho ông Lớn số tiền 4.000.000 đồng là phù hợp.

[5] Về chi phí định giá: Nguyên đơn, bị đơn mỗi bên phải chịu 200.000 đồng.

[6] Về án phí dân sự sơ thẩm: Ông Bùi Văn Lớn phải chịu là 9.800.000 đồng. Ông Nguyễn Thành Cương phải chịu là 300.000 đồng. Tuy nhiên ông Lớn và ông Cương thuộc diện người cao tuổi và đều có đơn xin miễn nộp tiền tạm ứng án phí, án phí Tòa án theo quy định tại Điều 12 và Điều 14 của Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Do đó ông Lớn và ông Cương được miễn toàn bộ tiền án phí dân sự sơ thẩm.