Bản án 03/2019/KDTM-PT — Tranh chấp hợp đồng tín dụng

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo Bản án sơ thẩm:

Người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn trình bày:

Năm 2016, Doanh nghiệp X (sau đây gọi là Doanh nghiệp X) do ông Nguyễn Ngọc M vay vốn tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng chi nhánh Bến Thành (sau đây gọi là Ngân hàng) theo hợp đồng tín dụng số SME/BEN/16/0075/HĐTD, ngày 06/6/2016 với khế ước nhận nợ số tiền vay là 453.750.000 đồng, thời hạn vay 60 tháng với mục đích thanh toán tiền mua ô tô tải Trường Giang, lãi suất 7,5% cho năm đầu tiên, năm kế tiếp lãi suất cho vay thông thường; hình thức trả nợ là thanh toán gốc và lãi theo từng tháng. Tài sản bảo đảm cho khoản vay là 01 chiếc xe ô tô tải hiệu Trường Giang, biển số 86C-072.51, giấy chứng nhận đăng ký xe ô tô số 007499 do Công an Bình Thuận cấp ngày 02/6/2016 thuộc quyền sử dụng của Doanh nghiệp tư nhân Ngọc Thái. Ngoài ra, ông Đặng Ngọc M và vợ là bà Nguyễn Thị Kim H còn bảo lãnh đối với khoản vay trên của Doanh nghiệp Xvới phạm vi bảo lãnh vô điều kiện và không hủy ngang bằng toàn bộ tài sản cá nhân của ông Đặng Ngọc M và bà Nguyễn Thị Kim H theo các hợp đồng bảo lãnh đã ký với ngân hàng.

Trong quá trình thực hiện hợp đồng Doanh nghiệp X không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi như cam kết trong hợp đồng tín dụng; mặc dù ngân hàng đã nhiều lần liên hệ để giải quyết nhưng Doanh nghiệp X vẫn không hợp tác, cố tình trốn tránh nghĩa vụ trả tiền đã vay cho ngân hàng. Dư nợ gốc tính đến ngày 29/11/2018 là 164.288.645 đồng và tổng lãi tạm tính đến ngày 29/11/2018 là 22.803.572 đồng. Do đó, ngân hàng khởi kiện yêu cầu Doanh nghiệp X trả ngay một lần số tiền nợ gốc 164.288.645 đồng và tiền lãi quá hạn phát sinh trên nợ gốc theo mức lãi suất hai bên đã thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng. Trường hợp Doanh nghiệp X không thanh toán số nợ trên, Ngân hàng có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền phát mãi tài sản thế chấp để thu hồi nợ là 01 chiếc xe ô tô tải tự đổ, nhãn hiệu Trường Giang, số loại DFM YC7TF4x4/TD2, biển số 86C-072.51 thuộc quyền sở hữu/sử dụng của Doanh nghiệp X theo Giấy chứng nhận đăng ký xe ô tô số 007499 do Phòng cảnh sát Giao thông Công an tỉnh Bình Thuận cấp ngày 02/6/2016. Trường hợp tài sản bảo đảm không đủ để thực hiện nghĩa vụ trả nợ, thì Ngân hàng có quyền yêu cầu ông Đặng Ngọc M, bà Nguyễn Thị Kim H tiếp tục liên đới thanh toán số nợ trên.

Ngân hàng cung cấp các tài liệu, chứng cứ: Văn bản ủy quyền, hợp đồng tín dụng, khế ước nhận nợ, hợp đồng bảo lãnh, hợp đồng thế chấp xe ô tô, giấy chứng nhận đăng ký giao dịch bảo đảm, đơn yêu cầu đăng ký giao dịch bảo đảm, giấy chứng nhận đăng ký xe ôtô, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, công ty cổ phần, văn bản ủy quyền, quyết định kiêm nhiệm chức danh nhân sự, điều lệ ngân hàng và bản tự khai.

Quá trình xác minh thu thập chứng cứ để giải quyết vụ án thể hiện: Doanh nghiệp Xhiện nay vẫn còn hoạt động; người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp là ông Đặng Ngọc M, sinh năm 1978, có hộ khẩu thường trú và sinh sống tại Thôn 1, xã Đ2, huyện L; mặc dù đã được thông báo về việc Tòa án thụ lý vụ án tranh chấp hợp đồng tín dụng theo đơn khởi kiện của Ngân hàng và Tòa án đã tiến hành niêm yết các văn bản tố tụng nhưng ông Đặng Ngọc M vẫn không đến Tòa án để trình bày ý kiến, tham gia tố tụng giải quyết vụ án theo quy định.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị Kim H trình bày:

Thời điểm năm 2016, bà với ông Đặng Ngọc M là vợ chồng. Tháng 7/2018 bà đã được Tòa án nhân dân huyện L giải quyết ly hôn với ông M theo bản án số 40/2018/HNGĐ-ST, ngày 19/7/2018. Năm 2016, bà và ông M có mua chiếc xe ôtô tải ben do Doanh nghiệp X đứng tên; khi mua xe trả góp tiền qua Ngân hàng nên bà H mới cùng ông M ký các hợp đồng tín dụng và hợp đồng bảo lãnh với ngân hàng, còn việc trả tiền và sử dụng xe như thế nào thì do ông M thực hiện, bà không biết, cũng không liên quan trong khoản nợ mà Ngân hàng khởi kiện. Bà H không cung cấp tài liệu, chứng cứ gì.

Sau khi hòa giải không thành, Tòa án nhân dân huyện L đưa vụ án ra xét xử tại Bản án số 03/2018/KDTM-ST ngày 29 tháng 11 năm 2018, quyết định:

Căn cứ:

- Khoản 1 Điều 30; khoản 1 Điều 35; các Điều 146, 147, 203 và điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228 Bộ luật tố tụng dân sự;

- Các Điều 342, 350, 471 và 474 Bộ luật dân sự 2005;

- Các Điều 183, 185 Luật Doanh nghiệp năm 2014;

- Nghị quyết 326/2016 về án phí, lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

- Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng A. Buộc ông Đặng Ngọc M và bà Nguyễn Thị Kim H phải có nghĩa vụ liên đới trả cho VPBank số tiền 187.092.217 đồng; trong đó nợ gốc 164.288.645 đồng và tiền lãi tính đến ngày 29/11/2018 là 22.803.572 đồng. Chia phần ông M và bà H mỗi người phải trả cho VPBank số tiền 93.546.108 đồng.

Kể từ ngày xét xử (29/11/2018) cho đến khi thi hành xong các khoản tiền, bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan phải chịu lãi suất trên nợ gốc theo thỏa thuận giữa hai bên trong hợp đồng tín dụng.

- Buộc VPBank phải hoàn trả cho Doanh nghiệp X giấy chứng nhận đăng ký xe ô tô số 007499, ngày 02/6/2016 đã nhận thế chấp.

- Về án phí:

+ Buộc ông Đặng Ngọc M và bà Nguyễn Thị Kim H phải liên đới nộp 9.354.610 đồng án phí Kinh doanh thương mại sơ thẩm. Chia phần, ông M và bà H mỗi người phải nộp 4.677.305 đồng án phí Kinh doanh thương mại sơ thẩm.

+ Hoàn lại cho VPBank số tiền 9.056.000đ tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai số N. 0012859, ngày 21/9/2018 của Chi cục Thi hành án Dân sự huyện L.

Ngoài ra Bản án sơ thẩm còn tuyên quyền kháng cáo, quyền, nghĩa vụ thi hành án theo quy định của pháp luật.

Ngày 12/12/2018, Tòa án nhân dân huyện L ban hành Quyết định sửa chữa, bổ sung bản án sơ thẩm số 03/2018/QĐ-SCBSBA với nội dung sửa chữa, bổ sung Bản án như sau: Tại dòng thứ 9 đến thứ 10, từ trên xuống, trang số 5 của bản án đã ghi: “Vào ngày 6/6/2016 Doanh nghiệp X do ông Nguyễn Ngọc M vay vốn tại VPBank với số tiền 453.750.000 đồng…”. Nay sửa chữa, bổ sung như sau: Vào ngày 6/6/2016 Doanh nghiệp Xdo ông Đặng Ngọc M vay vốn tại VPBank với số tiền 453.750.000 đồng…”. Tại dòng thứ 8 đến thứ 12, từ trên xuống, trang số 6 của bản án đã ghi: “Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng A. Buộc ông Đặng Ngọc M và bà Nguyễn Thị Kim H phải có nghĩa vụ liên đới trả cho VPBank số tiền 187.092.217 đồng, trong đó nợ gốc 164.288.645 đồng và tiền lãi tính đến ngày 29/11/2018 là 22.803.572 đồng. Chia phần ông M và bà H mỗi người phải trả cho VPBank số tiền 93.546.108 đồng”. Nay sửa chữa bổ sung như sau: “Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng A. Buộc Doanh nghiệp X do ông Đặng Ngọc M là chủ doanh nghiệp phải có nghĩa vụ liên đới cùng bà Nguyễn Thị Kim H trả cho VPBank số tiền 187.092.217 đồng, trong đó nợ gốc 164.288.645 đồng và tiền lãi tính đến ngày 29/11/2018 là 22.803.572 đồng”.

Ngày 13/12/2018, Ngân hàng A kháng cáo Bản án sơ thẩm với nội dung:

- Đơn khởi kiện của Ngân hàng yêu cầu ông Đặng Ngọc M – Chủ Doanh nghiệp X phải trả cho Ngân hàng tổng số tiền 187.092.217đ. Tuy nhiên Tòa án cấp sơ thẩm lại tuyên buộc ông M và bà Nguyễn Thị Kim H phải liên đới trả nợ và chia phần mỗi người phải trả nợ cho Ngân hàng 93.546.108 đồng là không đúng.

- Tòa án tuyên buộc Ngân hàng phải trả lại giấy chứng nhận đăng ký xe ôtô số 007499, ngày 02/6/2016 đã thế chấp là không đúng. Ngân hàng chỉ trả lại giấy chứng nhận đăng ký ôtô khi bị đơn và bà Nguyễn Thị Kim H đã thực hiện xong nghĩa vụ trả nợ cho Ngân hàng.

- Bản án sơ thẩm không tuyên Ngân hàng quyền được yêu cầu cơ quan có thẩm quyền phát mãi tài sản thế chấp, gây khó khăn cho việc thi hành án và không đảm bảo quyền lợi của Ngân hàng.

Do đó Ngân hàng yêu cầu tuyên buộc Doanh nghiệp X phải trả 01 lần cho Ngân hàng số tiền gốc quá hạn và nợ lãi quá hạn là 187.092.217 đồng. Trường hợp Doanh nghiệp X không thanh toán thì Ngân hàng có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền phát mãi tài sản thế chấp. Trường hợp tài sản đảm bảo không đủ trả nợ thì buộc ông Đặng Ngọc M và bà Nguyễn Thị Kim H tiếp tục thanh toán khoản nợ vay theo hợp đồng tín dụng đã ký kết.

Tại Quyết định kháng nghị phúc thẩm số 422/QĐKNPT-VKS-KDTM ngày 26 tháng 12 năm 2018 Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Thuận đã kháng nghị Bản án với nội dung:

- Đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm tuyên buộc Doanh nghiệp X do ông Đặng Ngọc M là người đại diện theo pháp luật trả cho Ngân hàng số tiền 187.092.217 đồng gồm nợ gốc và lãi vay phát sinh theo hợp đồng tín dụng và Khế ước nhận nợ lập ngày 06/6/2016. Kể từ ngày 30/11/2018, tiền lãi của số nợ gốc chưa thanh toán theo mức lãi suất các bên thỏa thuận trong hợp đồng cho đến khi trả hết nợ.

- Nếu Doanh nghiệp X không thực hiện hoặc thực hiện không đủ nghĩa vụ thì Ngân hàng có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án phát mãi tài sản thế chấp theo hợp đồng thế chấp ôtô số SME/BEN/16/0075/HĐTD, ngày 06/6/2016 để thực hiện nghĩa vụ.

- Về án phí sơ thẩm: Buộc Doanh nghiệp X do ông Đặng Ngọc M là người đại diện theo pháp luật phải nộp 9.354.610 đồng tiền án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm. Bà Nguyễn Thị Kim H không phải chịu án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm.

- Hủy Quyết định sửa chữa, bổ sung bản án sơ thẩm số 03/2018/QĐST-SCBSBA ngày 12/12/2018 của Tòa án nhân dân huyện L.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

- Ngân hàng vẫn giữ nguyên kháng cáo và cung cấp tài liệu mới là uỷ nhiệm chi của Doanh nghiệp X chuyển tiền vào Công ty trách nhiệm hữu hạn Hải Hoàng và tài liệu đăng ký thế chấp tài sản là xe ô tô của Doanh nghiệp X cho ngân hàng.

Đại diện viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Thuận vẫn giữ nguyên kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Thuận.

Doanh nghiệp X do ông Đặng Ngọc M đại diện và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị Kim H không kháng cáo và vắng mặt tại phiên toà.

Đại diện viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Thuận phát biểu kiểm sát tuân theo pháp luật trong vụ án, Thư ký, Thẩm phán, Hội đồng xét xử tiến hành tố tụng đúng quy định; Người tham gia tố tụng chấp hành pháp luật; Đề nghị chấp nhận kháng cáo của Ngân hàng và kháng nghị của Viện kiểm sát, sửa bản án sơ thẩm theo hướng như nội dung Kháng nghị và hủy Quyết định sửa chữa, bổ sung bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân huyện L.

Căn cứ tài liệu, chứng cứ có tại hồ sơ đã được thẩm tra, xem xét tại phiên tòa, căn cứ kết quả tranh tụng và đề nghị của đại diện Viện kiểm sát;

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ: Khoản 2 Điều 308, khoản 1 Điều 309 Bộ luật tố tụng dân sự;

Chấp nhận kháng cáo của Ngân hàng A và kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Thuận; Sửa bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 03/2018/KDTM-ST, ngày 29/11/2018 của Tòa án nhân dân huyện L:

Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn:

1.1. Buộc ông Đặng Ngọc M chủ Doanh nghiệp X trả cho Ngân hàng A số tiền 187.092.217 đồng (Một trăm tám mươi bảy triệu không trăm chín mươi hai nghìn hai trăm mười bảy đồng), gồm nợ gốc 164.288.645 đồng và 22.803.572 đồng lãi vay phát sinh theo Hợp đồng tín dụng và Khế ước nhận nợ lập ngày 06/6/2016.

1.2. Kể từ ngày 30/11/2018, ông Đặng Ngọc M phải tiếp tục trả tiền lãi cho Ngân hàng A theo lãi suất đã thỏa thuận tại Hợp đồng tín dụng số SME/BEN/16/0075/HDTD ngày 06/6/2016 tương ứng với thời gian chậm trả trên số tiền nợ gốc 164.288.645 đồng.

1.3. Trường hợp ông Đặng Ngọc M chủ Doanh nghiệp X không thi hành hoặc thi hành không đầy đủ nghĩa vụ tại mục 1.1 và 1.2 nêu trên thì Ngân hàng A có quyền yêu cầu Cơ quan thi hành án xử lý tài sản thế chấp là xe ô tô tải tự đổ 02 cẩu nhãn hiệu Trường Giang biển số 86C-072.51 đứng tên chủ xe là Doanh nhiệp tư nhân dịch vụ Vận tải và Xây dựng Ngọc Thái, theo Hợp đồng thế chấp số SME/BEN/16/0075/HĐTC ngày 04/6/2016 để thu hồi nợ.

1.4. Trường hợp tài sản bảo đảm nêu tại mục 1.3 không đủ để thực hiện nghĩa vụ trả nợ cho Ngân hàng A thì buộc ông Đặng Ngọc M và bà Nguyễn Thị Kim H phải tiếp tục liên đới trả số nợ còn lại cho Ngân hàng A.

2. Hủy quyết định sửa chữa bổ sung bản án sơ thẩm số 03/2018/QĐ-SCBSBA, ngày 12/12/2018 của Tòa án nhân dân huyện L.

3. Về án phí:

- Buộc ông Đặng Ngọc M chủ Doanh nghiệp X phải nộp 9.354.610 đồng án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm.

Bà Nguyễn Thị Kim H không phải chịu án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm.

- Hoàn trả cho Ngân hàng A số tiền 9.056.000đ tạm ứng án phí đã nộp, theo biên lai số N. 0012859 ngày 21/9/2018 của Chi cục Thi hành án Dân sự huyện L.

- Hoàn trả cho Ngân hàng A tiền tạm ứng án phí kinh doanh thương mại phúc thẩm đã nộp là 2.000.000 đồng, theo biên lai số 0013037 ngày 24/12/2018 của Chi cục thi hành án dân sự huyện L.

Trường hợp Bản án thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự đã sửa đổi, bổ sung, thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật thi hành án dân sự đã sửa đổi, bổ sung; Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự đã sửa đổi, bổ sung.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án 16/9/2019.