Bản án 03/2018/HSST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Vào khoảng tháng 02/2017, Đinh Văn E mang theo 01 cái rựa và 01 cái rìu một mình lên núi Tà Rang tại lô 138, khoảnh 1, tiểu khu 208 thuộc thôn C, xã S, huyện S, tỉnh Quảng Ngãi. Tại đây Đinh Văn E dùng rựa và rìu chặt phá rừng tự nhiên phòng hộ đầu nguồn với mục đích để lấy đất canh tác (trồng keo, mì). Cụ thể: E dùng rựa để phát luống, phát ranh giới và chặt những cây nhỏ có đường kính dưới 20cm, dùng rìu để đốn hạ những cây gỗ lớn có đường kính từ 21cm trở lên. Với cách thức đó, E đã thực hiện việc chặt phá rừng phòng hộ liên tiếp trong vòng 05 ngày thì thấy đã đủ đất để canh tác nên không phát nữa. Sau khi chặt phá rừng xong E chưa kịp canh tác trên diện tích rừng bị phá thì ngày 28/02/2017 đã bị Kiểm lâm phát hiện.

Qua xác minh, xác định vụ việc có dấu hiệu tội phạm nên ngày 11 tháng 07 năm 2017 Hạt Kiểm lâm huyện Sơn Hà ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội “Hủy hoại rừng” quy định tại khoản 3 Điều 189 Bộ luật Hình sự năm 1999, được sửa đổi, bổ sung năm 2009 và chuyển hồ sơ vụ án đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Sơn Hà để điều tra, xử lý theo thẩm quyền.

Tiếp nhận hồ sơ vụ việc, ngày 15/8/2017 cơ quan Cảnh sát điều tra – Công an huyện Sơn Hà tiến hành khám nghiệm hiện trường vụ phá rừng trái phép tại lô 138, khoảnh 1, tiểu khu 208 thuộc núi Tà Rang, thôn Chàm Rao, xã Sơn Nham, huyện Sơn Hà. Tổng diện tích rừng bị phá là 4.135m2 (trong tổng diện tích 21.400m2 rừng bị phá).

Theo kết luận giám định số 08/KLGĐ, ngày 13/9/2017 của Tổ giám định tư pháp thuộc Chi cục Kiểm lâm Quảng Ngãi thì:

Trạng thái rừng: là rừng gỗ tự nhiên đất lá rộng thường xanh nghèo;

Chức năng quy hoạch cho lâm nghiệp: là phòng hộ đầu nguồn;

Tổng trữ lượng rừng bị thiệt hại: 32,4643m3;

Tổng khối lượng gỗ bị thiệt hại là 17,8553m3.

Tại kết luận số 09/KL-HĐGĐ, ngày 26/10/2017 của Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự kết luận: Tổng giá trị thiệt hại trên diện tích rừng bị phá là 4.135m2 (tại lô 138, khoảnh 1, tiểu khu 208) có giá trị 41.496.000đồng.

Bản cáo trạng số: 03/CT-VKS ngày 26/3/2018 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Sơn Hà truy tố bị cáo Đinh Văn E về tội “Hủy hoại rừng” theo điểm c khoản 1 Điều 243 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Tại phiên toà, đại diện Viện kiểm sát giữ quyền công tố luận tội và tranh luận: Tại cơ quan điều tra cũng như tại phiên tòa bị cáo Đinh Văn E thừa nhận hành vi dùng rựa và rìu tự ý chặt phá rừng phòng hộ với diện tích rừng bị thiệt hại là 4.135m2 là có đủ yếu tố cấu thành tội “ Hủy hoại rừng”. Do đó, Viện kiểm sát giữ nguyên quyết định truy tố đối với Đinh Văn E về tội Hủy hoại rừng. Quá trình điều tra cũng như tại phiên tòa bị cáo thành khẩn khai báo, đã khắc phục một phần hậu quả cho nguyên đơn dân sự, bị cáo là người không biết chữ nên nhận thức pháp luật còn hạn chế và gia đình bị cáo thuộc vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn. Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 3 Điều 7 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017; Nghị quyết số 41/2017/QH14 ngày 20/6/2017; điểm c khoản 1 Điều 243; điểm b, s khoản 1, 2 Điều 51; Điều 54 và Điều 38 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017, xử phạt bị cáo: Đinh Văn E từ 03 tháng đến 06 tháng tù.

Về phần dân sự: Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng điều 48 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017; các Điều 584, 585, 589 Bộ luật dân sự, buộc bị cáo Đinh Văn E phải bồi thường số tiền là 56.307.897đồng, trừ 1.000.000đồng bị cáo đã bồi thường trước đó, bị cáo E còn phải bồi thường số tiền 55.307.897đồng (khoản tiền thiệt hại gỗ rừng còn lại là 40.496.000đồng và bồi thường kinh phí đầu tư bảo vệ từ năm 2009 đến năm 2016 với số tiền 538.170đồng/0,4135ha; Kinh phí khắc phục hậu quả (trồng mới lại rừng) tổng cộng là 14.273.727đồng/0,4135ha) cho Ban quản lý rừng phòng hộ đầu nguồn Thạch Nham.

Về vật chứng: Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng Điều 47 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 và Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự, tuyên tịch thu, tiêu hủy 01 (một) cây rựa, dài 68 cm, có phần cán rựa làm bằng gỗ tròn dài 40 cm, phần lưỡi rựa làm bằng kim loại dài 28 cm và 01(một) cây rìu đã được tháo rời, phần cán rìu bằng gỗ tròn, dài 75 cm, phần búa rìu bằng kim loại và gỗ, dài 58 cm.

Ý kiến của Trợ giúp viên pháp lý bào chữa cho bị cáo: Hoàn toàn nhất trí với tội danh mà Viện kiểm sát truy tố đối với bị cáo Đinh Văn E. Trong quá trình điều tra, truy tố và xét xử bị cáo E đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, bị cáo là người dân tộc thiểu số, bị cáo không biết chữ nên nhận thức pháp luật có phần hạn chế, sinh sống ở vùng có điều kiện kinh tế khó khăn, bị cáo có nhân thân tốt, chưa có tiền án, tiền sự, đại diện nguyên đơn xin giảm nhẹ hình phạt, đã khắc phục một phần hậu quả. Nên đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51, Điều 54, Điều 65; khoản 3 Điều 7; điểm c khoản 1 Điều 243 BLHS năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017; Nghị quyết 41/2017/QH14 ngày 20/6/2017 của Quốc hội. Xử phạt Đinh Văn E từ 06 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.

Tại phiên tòa, bị cáo Đinh Văn E thống nhất với ý kiến của người bào chữa.

Tại phiên tòa, đại diện nguyên đơn dân sự yêu cầu bị cáo Đinh Văn E phải bồi thường số tiền là 56.307.897đồng, trừ số tiền bị cáo đã bồi thường 1.000.000đồng, bị cáo còn bồi thường số tiền 55.307.897đồng (trong đó khoản tiền thiệt hại gỗ rừng còn lại là 40.496.000đồng và kinh phí đầu tư bảo vệ từ năm 2009 đến năm 2016 với số tiền 538.170đồng/0,4135ha; Kinh phí khắc phục hậu quả (trồng mới lại rừng) tổng cộng là 14.273.727đồng/0,4135ha) cho Ban quản lý rừng phòng hộ đầu nguồn Thạch Nham.

Lời nói sau cùng của bị cáo E: Bị cáo thừa nhận hành vi của mình là vi phạm pháp luật, bị cáo xin Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Những lời nhận tội của bị cáo là phù hợp với biên bản khám nghiệm hiện trường, lời khai của nguyên đơn dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, các chứng cứ khác có tại hồ sơ và được thẩm tra tại phiên toà.

Hành vi của bị cáo Đinh Văn E thực hiện trước khi Bộ luật hình sự năm 2015 có hiệu lực nên đã vi phạm vào điểm b tiểu mục 3.6 mục 3 phần IV Thông tư liên tịch số 19 ngày 08/3/2007 của Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn – Bộ Công an – Bộ Tư pháp – Viện kiểm sát nhân dân tối cao – Tòa án nhân dân tối cao. Vì vậy, hành vi của bị cáo Đinh Văn E đã phạm tội “ Hủy hoại rừng” được qui định tại khoản 3 điều 189 Bộ luật hình sự năm 1999, sửa đổi, bổ sung năm 2009. Tuy nhiên, theo quy định của Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 thì hành vi của bị cáo E tự ý chặt phá rừng phòng hộ với diện tích 4.135m2, tổng giá trị thiệt hại là 41.496.000 đồng được quy định tại điểm c khoản 1 Điều 243 theo tinh thần Nghị quyết số 41/2017/QH14 ngày 20/6/2017 của Quốc hội và khoản 3 điều 7 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 về việc áp dụng những quy định có lợi cho người phạm tội. Do đó, Cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân huyện Sơn Hà truy tố bị cáo Đinh Văn E về tội “Hủy hoại rừng” theo điểm c khoản 1 Điều 243 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 là đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

Bị cáo Đinh Văn E là người có đầy đủ năng lực hành vi, nhận thức việc chặt phá rừng của Nhà nước là vi phạm pháp luật. Song, vì muốn có đất canh tác nên bị cáo đã có hành vi hủy hoại rừng với diện tích 4.135m2 rừng phòng hộ. Bị cáo đã xâm phạm trực tiếp đến chế độ quản lý rừng của Nhà nước, môi trường sinh thái, đối tượng mà bị cáo tác động trực tiếp là rừng phòng hộ nên cần xử lý nghiêm. Tuy nhiên, trong quá trình điều tra cũng như tại phiên tòa bị cáo đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; bị cáo đã tự nguyện khắc phục bồi thường số tiền 1.000.000đồng cho Ban quản lý rừng phòng hộ đầu nguồn Thạch Nham, gia đình bị cáo đang rất khó khăn, bị cáo là người dân tộc thiểu số thuộc vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, bị cáo không biết chữ nên nhận thức pháp luật có phần hạn chế, nguyên đơn dân sự xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo, đây là những tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự được quy định tại điểm b, s khoản 1, khoản 2 điều 51 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017. Do đó, Hội đồng xét xử cần xử phạt bị cáo một mức án tương xứng với tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội của bị cáo, cần thiết phải bắt bị cáo đi chấp hành hình phạt tù một thời gian để răn đe, giáo dục riêng và phòng ngừa chung.

Xét đề nghị của đại diện Viện Kiểm sát tại phiên tòa về việc áp dụng các điều luật và mức hình phạt là có căn cứ và phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên chấp nhận. Riêng đề nghị của người bào chữa cho bị cáo về mức hình phạt là nhẹ không có tác dụng răn đe đối với người phạm tội.

Theo khoản 4 điều 243 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 thì bị cáo còn có thể bị áp dụng hình phạt bổ sung, tuy nhiên thấy bị cáo có hoàn cảnh kinh tế khó khăn nên không áp dụng hình phạt bổ sung.

Đối với một số cán bộ Ban quản lý rừng phòng hộ đầu nguồn Thạch Nham và Hạt Kiểm lâm huyện Sơn Hà có trách nhiệm quản lý bảo vệ rừng phòng hộ nhưng đã để xảy ra rừng bị chặt phá là thiếu tinh thần trách nhiệm. Do đó, Hội đồng xét xử kiến nghị Ban quản lý rừng phòng hộ đầu nguồn Thạch Nham và Hạt Kiểm lâm huyện Sơn Hà tổ chức họp kiểm điểm đối với cán bộ của từng đơn vị phụ trách địa bàn nêu trên.

Đối với NLQ2 đã ký hợp đồng nhận chăm sóc, bảo vệ rừng tại lô 138, khoảnh 1, tiểu khu 208 nhưng đã để xảy ra rừng bị chặt phá. Mặc dù, NLQ2 phát hiện kịp thời báo cáo Ban quản lý rừng phòng hộ đầu nguồn Thạch Nham nhưng cũng cần phê phán hành vi thiếu tinh thần trách nhiệm đối với NLQ2.

Đối với phần diện tích rừng 17.265m2 rừng phòng hộ bị xâm hại còn lại trong tổng diện tích 21.400m2, tại lô 138, khoảnh 1, tiểu khu 208 thuộc thôn Chàm Rao, xã Sơn Nham, huyện Sơn Hà, tỉnh Quảng Ngãi, hiện chưa xác định được đối tượng phá rừng, Cơ quan Cảnh sát điều tra – Công an huyện Sơn Hà tiếp tục điều tra và xử lý theo quy định của pháp luật, Hội đồng xét xử thấy có căn cứ nên không xem xét.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào điểm b khoản 3 Điều 189 BLHS năm 1999; Nghị quyết số 41/2017/QH14 ngày 20/6/2017 của Quốc hội; khoản 3 Điều 7; điểm c khoản 1 Điều 243; điểm b, s khoản 1, 2 Điều 51; Điều 38; Điều 47; Điều 48 và Điều 54 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017; các Điều 584, 585 và Điều 589 Bộ luật dân sự năm 2015; khoản 2 Điều 106 và Điều 135 Bộ luật tố tụng hình sự; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án;

1. Tuyên bố bị cáo Đinh Văn E phạm tội “Hủy hoại rừng”,

- Xử phạt: Bị cáo Đinh Văn E 03 (ba) tháng tù, thời hạn tù tính từ ngày bị cáo chấp hành án. Tiếp tục cấm đi khỏi nơi cư trú đến khi có Quyết định thi hành án.

2. Về trách nhiệm dân sự: Buộc bị cáo Đinh Văn E bồi thường số tiền 56.307.897 đồng, trừ số tiền bị cáo đã bồi thường 1.000.000đồng, bị cáo còn bồi thường số tiền 55.307.897đồng (trong đó khoản tiền thiệt hại gỗ rừng còn lại là 40.496.000đồng và kinh phí đầu tư bảo vệ từ năm 2009 đến năm 2016 với số tiền 538.170đồng/0,4135ha; Kinh phí khắc phục hậu quả (trồng mới lại rừng) tổng cộng là 14.273.727đồng/0,4135ha) cho Ban quản lý rừng phòng hộ đầu nguồn Thạch Nham.

3. Về xử lý vật chứng: Tịch thu, tiêu hủy 01 (một) cây rựa, dài 68 cm, có phần cán rựa làm bằng gỗ tròn dài 40 cm, phần lưỡi rựa làm bằng kim loại dài 28 cm và 01(một) cây rìu đã được tháo rời, phần cán rìu bằng gỗ tròn, dài 75 cm, phần búa rìu bằng kim loại và gỗ, dài 58 cm (Phản ảnh tại biên bản giao, nhận vật chứng ngày 20/4/2018 giữa Công an huyện Sơn Hà và Chi cục Thi hành án dân sự huyện Sơn Hà).

4. Về án phí: Miễn toàn bộ tiền án phí hình sự sơ thẩm và án phí dân sự sơ thẩm đối với bị cáo Đinh Văn E.

5. Quyền kháng cáo: Bị cáo, nguyên đơn dân sự, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án.

Kể từ ngày người được thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án cho đến khi thi hành xong số tiền trên, nếu người phải thi hành án chậm thi hành án, thì hàng tháng người phải thi hành án còn phải trả cho người được thi hành án khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất được quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015; đối với diện tích đất 4.135m2 rừng, nếu người phải thi hành án không thi hành thì sẽ bị cưỡng chế theo quy định của pháp luật.

Bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự sửa đổi, bổ sung năm 2014 thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a và Điều 9 Luật Thi hành án dân sự đã được sửa đổi, bổ sung; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự đã được sửa đổi, bổ sung năm 2014.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM