Bản án 02/2026/QĐDS-ST — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 12 - Hà Nội nhận định:

Bà Nguyễn Thị Q và chồng là ông Lê Văn N có 03 người con là chị Lê Thị Ngọc M, anh Lê Văn T, chị Lê Thị 1. Trong 03 người này, chỉ có chị 1 là người bị khuyết tật và có dấu hiệu bị tâm thần từ nhỏ, thông qua các dấu hiệu như: Chậm biết đi, chậm nói, nói ngọng, không tựu ăn uống vệ sinhg cá nhân hoặc đi lạc nếu không có người trông nom, chăm sóc, phục vụ vv…., nên đến năm 2023, thì chị 1 được chính quyền địa phương cho hưởng chế độ trợ cấp xã H người khuyết tật bằng việc cấp giấy xác nhận khuyết tật (Dạng khuyết tật: Trí tuệ, số hiệu 10297000174 do UBND xã Văn Hoàng (cũ), huyện Phú Xuyên, TP Hà Nội cấp ngày 11/12/2023) với mức 1.000.000 đồng/tháng và người trực tiếp chăm sóc 750.000đồng/tháng.

Xác minh tại chính quyền địa phương, y tế cơ sở và những người hàng xóm sinh sống ở gần nhà chị 1 đều xác nhận chị 1 có các dấu hiệu của người mắc bệnh tâm thần, mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi là đúng.

Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần số 31/KLGĐ ngày 09/02/2026 của Trung tâm pháp y tâm thần Trung ương đối với chị Lê Thị 1, kết luận: “Tại thời điểm giám định (hiện tại) chị Lê Thị 1 bị bệnh: Chậm phát triển tâm thần nặng; theo phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10 năm 1992 (ICD 10), có mã bệnh là F72.Tại thời điểm giám định (hiện tại) chị Lê Thị 1 mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.

Như vậy, đề nghị của bà Nguyễn Thị Q về việc yêu cầu tuyên bố chị Lê Thị 1 mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ, cần áp dụng điều 22 BLDS và các quy định của điều 376, 378 BLTTDS để tuyên bố chị Lê Thị 1 mất năng lực hành vi dân sự.

Các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ được thực hiện theo quy định của các điều 46, 47, 48, 49, 57, 58, 59, 62, 63 và điều 136 BLDS

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Áp dụng khoản 1 Điều 27; khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39; Điều 149, Điều 367, Điều 369, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22, 47, 48, 49, 51, 57, 58, 59, 62, 63 của Bộ luật dân sự; khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc H quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị Q:

Tuyên bố chị Lê Thị 1, sinh năm 1975; Có địa chỉ thường trú và nơi cư trú: Thôn H, xã Phượng Dực, thành phố Hà Nội là người bị mất năng lực hành vi dân sự.

2. Chỉ định bà Nguyễn Thị Q, sinh năm 1953; có địa chỉ thường trú: Thôn H, xã Phượng Dực, thành phố Hà Nội, là người giám hộ hợp pháp của chị Lê Thị 1. Quyền và nghĩa vụ của người giám hộ được thực hiện theo các quy định tại các Điều 57, Điều 58, Điều 59, Điều 62, Điều 63 BLDS

3. Về lệ phí: Bà Nguyễn Thị Q được miễn lệ phí việc dân sự sơ thẩm.

4. Về quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan được quyền kháng cáo trong hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 - Hà Nội có quyền kháng nghị trong hạn 10 ngày, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội có quyền kháng nghị trong hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.