Bản án 02/2025/HNGĐ-ST — Vụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

[1] Xác định quan hệ pháp luật tranh chấp và thẩm quyền của Tòa án: Nguyên đơn chị Đỗ Thị N khởi kiện bị đơn anh Đào Ngọc Q về ly hôn, tranh chấp về nuôi con khi ly hôn. Do bị đơn có nơi cư trú tại phường N, thành phố H, tỉnh Hà Giang; nay thuộc phường H, tỉnh Tuyên Quang nên căn cứ khoản 1 Điều 28, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự sửa đổi, bổ sung năm 2025; khoản 1 Điều 4 Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 ngày 27/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội thành lập Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực; quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực; các điều 5 và 6 Nghị quyết số 01/2025/NQ-HĐTP ngày 27/6/2025 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định về tiếp nhận nhiệm vụ, thực hiện thẩm quyền của các Tòa án nhân dân; tranh chấp thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 4 - Tuyên Quang.

[2] Việc xét xử vắng mặt bị đơn: Tòa án đã triệu tập hợp lệ lần thứ hai nhưng anh Đào Ngọc Q vẫn vắng mặt tại phiên tòa không có lý do. Do đó, căn cứ khoản 2 Điều 227, Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt bị đơn.

[3] Về quan hệ hôn nhân: Chị Đỗ Thị N và anh Đào Ngọc Q đăng ký kết hôn ngày 27/01/2013 tại Ủy ban nhân dân phường T, thành phố H, tỉnh Hà Giang (nay thuộc phường H, tỉnh Tuyên Quang); việc kết hôn đáp ứng các điều kiện kết hôn theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 nên quan hệ hôn nhân giữa chị N và anh Q là quan hệ hôn nhân hợp pháp.

[4] Quá trình giải quyết vụ án, anh Đào Ngọc Q xác nhận chị Đỗ Thị N đã dọn về nhà mẹ đẻ từ ngày 22/10/2024. Tại Biên bản làm việc ngày 02/7/2025, bà Lưu Thị T là mẹ đẻ của chị Đỗ Thị N cho biết: Vợ chồng chị N, anh Q hiện đã ly thân từ năm 2024, chị N và các cháu Đào Hà A, Đào Hà P, Đào Anh Đ đã chuyển về nhà bà T sinh sống. Anh Q mới đón 03 cháu Hà A, Hà P và Anh Đ về nhà anh Q từ khi các cháu nghỉ hè. Trong thời gian chị N và anh Q ly thân, anh Q vẫn thường xuyên xuống thăm nom con, tuy nhiên bà T nhận thấy chị N và anh Q không còn tình cảm, không còn quan tâm chăm sóc nhau nữa. Tại Biên bản làm việc ngày 02/7/2025, bà Nông Thị T là mẹ đẻ của anh Đào Ngọc Q cho biết: Ngày 20/10/2024, anh Q và chị N có phát sinh mâu thuẫn dẫn đến cãi vã, to tiếng, chị N cũng bỏ nhà từ thời điểm đó. Vào dịp Tết âm lịch, chị N vẫn về nhà để ăn tết khiến bà T tưởng vợ chồng đã hòa thuận; tuy nhiên hết dịp nghỉ lễ chị N lại bỏ về nhà mẹ đẻ, không thông báo cho Bà biết. Gia đình Bà đã nhiều lần hòa giải, khuyên nhủ vợ chồng đoàn tụ nhưng không thành. Tại Biên bản làm việc ngày 02/7/2025, bà Vi Thị L là tổ trưởng tổ x, phường N cũ (nay thuộc phường H), tỉnh Tuyên Quang cho biết: Bà không nắm được mâu thuẫn vợ chồng giữa anh Q và chị N, tuy nhiên được biết anh Q là người ham vui, thường xuyên đi sớm về khuya dẫn đến vợ chồng xảy ra nhiều mâu thuẫn.

[5] Tại Biên bản tham khảo ý kiến của cơ quan quản lý nhà nước về gia đình và trẻ em, đại diện Văn phòng Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân thành phố H, Phòng Văn hóa, Khoa học và Thông tin thành phố H đều đề nghị Tòa án giải quyết cho chị Đỗ Thị N được ly hôn với anh Đào Ngọc Q. Về con chung, chị N đồng ý cho anh Q được nuôi cả 03 con chung, anh Q không đề nghị chị N phải cấp dưỡng nuôi con chung, đề nghị Tòa án giải quyết bảo vệ quyền lợi của phụ nữ và trẻ em theo quy định của pháp luật.

[6] Chị N và anh Q đã ly thân từ tháng 10 năm 2024 đến nay, không còn cùng chung sống, vi phạm nghiêm trọng quyền và nghĩa vụ về tình nghĩa vợ chồng theo quy định tại Điều 19 Luật Hôn nhân và gia đình. Quá trình giải quyết vụ án tại Tòa án, Tòa án đã tiến hành hòa giải để vợ chồng quay về đoàn tụ nhưng chị N vẫn giữ nguyên yêu cầu được ly hôn với anh Q. Anh Q không nhất trí ly hôn, cho rằng mâu thuẫn vợ chồng chưa đến mức trầm trọng nhưng quá trình giải quyết vụ án không có biện pháp hàn gắn mâu thuẫn để vợ chồng quay về đoàn tụ mà vẫn tiếp tục sống ly thân. Xét thấy quan hệ hôn nhân giữa chị N và anh Q đã lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được. Căn cứ các điều 19 và 56 Luật Hôn nhân và gia đình; Điều 4 Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP ngày 16/5/2024 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật trong giải quyết vụ việc về hôn nhân và gia đình; cần chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn chị Đỗ Thị N, xử cho chị Đỗ Thị N được ly hôn với ông Đào Ngọc Q.

[7] Về con chung: Chị Đỗ Thị N và anh Đào Ngọc Q có 03 con chung là cháu Đào Hà A, sinh ngày 24/9/2013; cháu Đào Hà P, sinh ngày 23/01/2019 và cháu Đào Anh Đ, sinh ngày 01/10/2020. Quá trình giải quyết vụ án, chị N và anh Q thống nhất trong trường hợp Tòa án giải quyết cho chị N và anh Q ly hôn, anh Q là người trực tiếp nuôi cả 03 con chung là cháu Đào Hà A, Đào Hà P và Đào Anh Đ; chị N không phải cấp dưỡng nuôi con chung. Việc chị N nhất trí để cho anh Q được nuôi cả 03 con chung được coi là việc thay đổi yêu cầu khởi kiện của chị N; việc thay đổi yêu cầu khởi kiện này không vượt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện ban đầu nên Hội đồng xét xử chấp nhận việc thay đổi yêu cầu khởi kiện về nuôi con khi ly hôn của chị N. Anh Q nhất trí được nuôi cả 03 con chung, không yêu cầu chị N phải cấp dưỡng nuôi con trong trường hợp Tòa án giải quyết cho chị N và anh Q ly hôn. Xét thấy, chị N và anh Q đã thống nhất được về người trực tiếp nuôi con khi ly hôn; xem xét nguyện vọng của cháu Đào Hà A, căn cứ điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình, Điều 6 Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP ngày 16/5/2024 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật trong giải quyết vụ việc về hôn nhân và gia đình, cần chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn chị Đỗ Thị N, giao cho anh Đào Ngọc Q trực tiếp nuôi cả 03 con chung là cháu Đào Hà A, Đào Hà P và Đào Anh Đ. Về cấp dưỡng nuôi con chung, anh Q có quan điểm không yêu cầu chị N phải cấp dưỡng, yêu cầu này là hoàn toàn tự nguyện và chị N cũng nhất trí không đề nghị Tòa án giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét quyết định việc cấp dưỡng nuôi con chung.

[8] Về tài sản chung: Nguyên đơn chị Đỗ Thị N và bị đơn anh Đào Ngọc Q xác nhận không có tài sản chung, không đề nghị Tòa án giải quyết.

[9] Về án phí: Căn cứ Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự, Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; nguyên đơn chị Đỗ Thị N phải chịu án phí dân sự sơ thẩm đối với tranh chấp về hôn nhân và gia đình không có giá ngạch theo quy định.

[10] Về quyền kháng cáo: Các đương sự có quyền kháng cáo theo quy định tại các điều 271 và 273 Bộ luật Tố tụng dân sự.