Bản án 02/2023/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Trong tháng 9 năm 2021, bị cáo Mông Quang T đã 02 lần liên tục thực hiện hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản qua mạng, cụ thể: Lần 01 Mông Quang T dùng mạng xã hội có tài khoản Facebook „„Kiên Vũ” vào mạng xã hội tài khoản Facebook „„Hoàng Minh V” mua 01 đôi giày nhãn hiệu Jordan 1 Retro màu nâu xám đã qua sử dụng với giá 500.000 đồng, sau khi lấy được đôi giày T không trả tiền cho V theo như thỏa thuận. Được 5 ngày sau T sử dụng tài khoản Facebook „„Kiên Vũ” đăng bán đôi giày trên cho một người đàn ông không rõ địa chỉ với giá 400.000 đồng; Lần 02: Mông Quang T tiếp tục đăng nhập tài khoản Facebook „„Kiên Vũ” và vào tài khoản Facebook thấy một người đàn ông (không nhớ tên tuổi cụ thể) mua 01 đôi giày nhãn hiệu Nike có giá là 1.600.000 đồng và T không trả tiền như đã thỏa thuận. Tổng giá trị tài sản bị Mông Quang T 02 lần chiếm đoạt 2.100.000 đồng.

Trong quá trình nghiên cứu do có những vướng mắc, sau khi trao đổi:

- Ngày 06/6/2022 Viện kiểm sát nhân dân Huyện Tràng Định có Công Văn số 323/CV-VKS, ngày 06/6/2022 của Viện kiểm sát nhân dân Huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn về việc rút hồ sơ vụ án hình sự đối với bị cáo Mông Quang T về tội „„Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo khoản 1 Điều 174 Bộ luật Hình sự, đề nghị Tòa án nhân dân Huyện Tràng Định cho Viện kiểm sát nhân dân Huyện Tràng Định rút toàn bộ hồ sơ vụ án để tiếp tục bổ sung, củng cố tài liệu, chứng cứ làm căn cứ xử lý vụ án theo đúng quy định của pháp luật.

Ngày 10/8/2022 Tòa án nhân dân Huyện Tràng Định nhận hồ sơ và thụ lý vụ án số 40/2022/HSST đối với bị cáo Mông Quang T, bị Viện kiểm sát nhân dân Huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn, truy tố về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo 1 Điều 174 Bộ luật Hình sự.

Tại bản kết luận điều tra bổ sung vụ án hình sự số 01/KL-CQCSĐT ngày 12/7/2022 và Cáo trạng số 38/CT-VKS ngày 08/8/2022 của Viện kiểm sát nhân dân Huyện Tràng Định có nội dung:

Khoảng tháng 3 năm 2021, Mông Quang T, mua tài khoản Facebook mang tên “Kiên Vũ” (là tài khoản ảo, không đăng ký thông tin và địa chỉ của người sử dụng) trên mạng với một người đàn ông không biết tên tuổi địa chỉ với giá 200.000 (hai trăm nghìn) đồng với mục đích để đăng ký chơi game và đặt mua đồ trên mạng. Do tài khoản không có thông tin người sử dụng nên khi T đặt mua hàng trên mạng đã có ý định khi nhận được hàng T sẽ không trả tiền và chặn tài khoản của những người bán hàng để chiếm đoạt tài sản của họ, T đã liên tục thực hiện các hành vi gian dối để chiếm đoạt tài sản của người khác, cụ thể như sau:

Lần 1: Khoảng 11 giờ ngày 27 tháng 9 năm 2021, Mông Quang T sử dụng điện thoại của T nhãn hiệu Xiaomi, màu trắng đăng nhập tài khoản Facebook “Kiên Vũ” thì thấy tài khoản Facebook “Hoàng Minh V” của Hoàng Minh V (sinh năm 2008, trú tại Số nhà N, ngõ M, đường C, quận B, thành phố H) đăng thông báo bán đôi giày nhãn hiệu Jordan 1 Retro màu nâu, đen, trắng đã qua sử dụng với giá 500.000 (năm trăm nghìn) đồng,

Lần 2: Khoảng 20 giờ trong cùng ngày 27 tháng 9 năm 2021, T tiếp tục sử dụng điện thoại của T nhãn hiệu Xiaomi, màu trắng đăng nhập tài khoản Facebook “Kiên Vũ” vào mạng thấy tài khoản Facebook “Trần T” của Trần Đức T (sinh năm 2003, trú tại A, Nguyễn Văn L, phường V, quận L, thành phố H) đăng thông báo bán đôi giày nhãn hiệu Nike Air Jordan 3 Retro pure white, màu trắng đã qua sử dụng với giá 1.690.000 (một triệu sáu trăm chín mươi nghìn) đồng.

Do vậy, Mông Quang T đã dùng tài khoản trên mạng xã hội Facebook không có thông tin về người sử dụng với mục đích đặt mua đồ trên mạng rồi cung cấp địa chỉ, có hành vi gian dối thông tin người nhận sai sự thật để trong cùng ngày 27/9/2021, đặt mua đôi giày nhãn hiệu Jordan I Retro của anh Hoàng Minh V trị giá 500.000 đồng và đặt mua đôi giày nhãn hiệu Nike Air Jordan 3 Retro pure white, màu trắng (đã qua sử dụng) của anh Trần Đức T trị giá 1.600.000đồng. Sau khi nhận được giày của V và T1 gửi cho thì T không cHển tiền trả tiền như thỏa thuận mà lại chặn tài khoản của những người này rồi vứt sim điện thoại đã sử dụng rồi chiếm đoạt 02 (hai) đôi giày trên với tổng trị giá là 2.100.000 đồng. Hành vi của Mông Quang T được thực hiện một cách liên tục đã đủ yếu tố cấu thành tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản thuộc trường hợp ít nghiêm trọng. Hành vi trên của Mông Quang T đã đủ yếu tố cấu thành tội „„Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo quy định tại khoản 1 Điều 174 Bộ luật Hình sự năm 2015.

Ngày 30/8/2022 Tòa án nhân dân Huyện Tràng Định yêu cầu Viện kiểm sát bổ sung tài liệu, chứng cứ với nội dung sau:

Thu thập tài liệu, chứng cứ xác định trách nhiệm, quyền, nghĩa vụ giữa các bên (giữa người gửi hàng, bán hàng và Công ty nhận giao hàng, chuyển hàng), trong việc tiếp nhận hàng từ người bán, bảo quản vận chuyển và giao hàng cho người mua, cụ thể: Giữa Công ty cổ phần giao hàng nhanh Chi nhánh quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng, Công ty Cổ phần giao hàng nhanh Chi nhánh tại Huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn với người gửi, bán (Trần Đức T) thông qua phương thức mua, bán trực tuyến.

Thu thập tài liệu, chứng cứ xác định trách nhiệm, quyền, nghĩa vụ của người giao hàng, cụ thể là anh Trương Xuân H (là Shipper) với Công ty Cổ phần giao hàng nhanh Chi nhánh tại Huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn và người mua hàng.

Kết quả thu thập tài liệu sau khi Tòa án yêu cầu:

Tại Biên bản làm việc ngày 31/8/2022 ông Vũ Văn Vinh trưởng bưu cục Công ty Giao hàng nhanh cho biết: Bưu cục tổ 12 Kênh Dương, Quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng là Chi nhánh của Công ty cổ phần dịch vụ và giao hàng nhanh chuyên về cung cấp dịch vụ hàng hóa có quyền kiểm tra hàng hóa bảo đảm không phải hàng cấm và có nghĩa vụ giao hàng tới địa điểm khách hàng yêu cầu, đồng thời thu phí dịch vụ. Ngoài ra, nếu khách hàng yêu cầu thì thu hộ tiền giao hàng của người nhận để chuyển cho người gửi. Nếu để xảy ra hư hỏng, mất mát, thất lạc trong quá trình vận chuyển thì Công ty sẽ phải đền bù cho khách hàng đã gửi hàng theo thỏa thuận trước khi nhận vận chuyển.

Trong công ty ai có lỗi trong việc thực hiện hợp đồng vận chuyển với khách hàng sẽ phải bồi thường hợp đồng lao động đã ký với công ty.

Đối với mã đơn hàng GA9DVHBX được gửi tại kho của bưu cục ngày 29/9/2021 là một đôi giày gửi tới Kiên Vũ địa chỉ Thất Khê - Tràng Định. Đơn hàng này Công ty có quyền kiểm tra hàng và thu phí vận chuyển.

Tại biên bản làm việc với ông Triệu Huy Hoàng - Là Trưởng bưu cục tại Huyện Tràng Định cho biết: Ngoài các quyền, nghĩa vụ như trưởng bưu cục tại Hải Phòng, ông cho biết thêm: Đối với đơn hàng có mã GA9DVHBX bưu cục nhận được ngày 30/9/2022. Đơn hàng này ban đầu khách hàng không yêu cầu thu tiền khi giao hàng, Công ty chỉ thu 45.000 đồng tiền phí dịch vụ vận cển. Sau khi giao hàng cho Trương Xuân H là nhân viên Công ty để đi giao hàng cho người nhận thì người gửi hàng thay đổi yêu cầu trên hệ thống là thu 1.600.000 đồng khi giao hàng. Nhân viên công ty đã không tuân thủ quy trình giao hàng của Công ty nên đã không phát hiện người gửi hàng thay đổi yêu cầu khi giao hàng. Vì vậy, H đã phải bồi thường cho Công ty 1.600.000 đồng cho người gửi.

Tại Bản tường trình và biên bản ghi lời khai với anh Trương Xuân H – nhân viên giao hàng. Anh H cho biết: Anh thừa nhận ngày 30/9/2022 đã giao hàng cho Kiên Vũ và thu phí 45.000 đồng. Theo quy định của Công ty, sau khi giao hàng phải chốt giao hàng thành công tại chỗ nhưng do trời mưa anh về nhà mới chốt, nhưng khi đấy người gửi đã sửa tiền phải thu là 1.645.000 đồng. Khi gọi cho Kiên Vũ thì không liên lạc được.

Anh H cho biết thêm: Khi giao hàng mà mất hàng, mất mát, hư hỏng thì anh phải chịu trách nhiệm và bồi thường cho Công ty để công ty theo giá trị đơn hàng đã thỏa thuận với người gửi. Ngoài ra, khi giao hàng anh phải cập nhật trên hệ thống phần mềm quản lý của Công ty là đã giao hàng. Sau đó anh có liên lạc với Kiên Vũ nhưng Kiên Vũ lấy nhiều lý do để từ chối trả tiền cho anh và không liên lạc được. Do không tuân thủ quy trình làm việc theo quy định của Công ty nên anh đã phải bồi thường cho Công ty 1.600.000 đồng.

Với nội dung sự việc trên, tại bản Cáo trạng số 38/CT-VKSTĐ ngày 08/8/2022 của Viện kiểm sát nhân dân Huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn đã truy tố bị cáo Mông Quang T phạm tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo khoản 1 Điều 174 Bộ luật Hình sự.

Trong quá trình điều tra ban đầu bị cáo Mông Quang T khai không đúng sự thật về hành vi phạm tội, gây khó khăn cho hoạt động điều tra trong điều kiện dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, giãn cách xã hội, dẫn tới việc kéo dài thời gian giải quyết vụ án. Tuy nhiên, sau khi được giải thích rõ về quy định của pháp luật thì bị cáo đã thành khẩn khai nhận hành vi phạm tội của bản thân, phù hợp với các tài liệu chứng cứ dữ liệu điện tử, người bị hại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan mà cơ quan điều tra đã thu thập được. Ngày 15/3/2022, bà Lương Thu H (là mẹ bị cáo) đã nộp thay cho bị cáo 2.100.000 (hai triệu một trăm nghìn) đồng tại Chi cục Thi hành án dân sự Huyện Tràng Định để bồi thường khắc phục hậu quả.

Người bị hại anh Hoàng Minh V, yêu cầu bị cáo trả cho anh 500.000 đồng; anh Trần Đức T không yêu cầu gì vì anh T1 đã được anh Trương Xuân H trả cho anh 1.600.000 đồng; anh Trương Xuân H yêu cầu bị cáo trả cho anh số tiền 1.600.000 đồng.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Huyện Tràng Định trong phần tranh luận, vẫn giữ nguyên quan điểm đã truy tố và đề nghị Hội đồng xét xử tuyên bố bị cáo Mông Quang T phạm tội „„Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, đề nghị áp dụng khoản 1 Điều 174; Điều 38; Điều 50; điểm b, s khoản 1, 2 Điều 51; Điều 54 Bộ luật Hình sự, xử phạt bị cáo Mông Quang T 03 (ba) tháng 07 (bẩy) ngày tù (bằng thời gian tạm giam từ ngày 25/02/2022 đến 01/6/2022); về xử lý vật chứng: Áp dụng Điều 47 Bộ luật sự Hình sự và Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự. Trả cho bị cáo 01 (một) đôi giày màu đỏ đen, nhãn hiệu Nike đựng trong hộp cát tông; tịch thu hóa giá nộp ngân sách Nhà nước 01 (một) điện thoại di động Xiaoni màu trắng đã qua sử dụng,

Về trách nhiệm dân sự: Buộc bị cáo phải trả cho anh Hoàng Minh V 500.000 đồng, trả cho anh Trương Xuân H 1.600.000 đồng.

Xác nhận ngày 15/3/2022, bà Lương Thu H (là mẹ bị cáo) đã nộp thay cho bị cáo 2.100.000 (hai triệu một trăm nghìn) đồng tại Chi cục Thi hành án dân sự Huyện Tràng Định để bồi thường khắc phục hậu quả.

Trong phần tranh luận:

Luật sư bào chữa cho bị cáo trình bày bản luận cứ bào chữa: Nhất trí quan điểm của Viện kiểm sát đề nghị, tuy nhiên đề nghị Hội đồng xét xử cho bị cáo được hưởng thêm tình tiết giảm nhẹ theo điểm h khoản 1 Điều 51 BLHS và cho bị cáo được hưởng án treo.

Trong phần tranh luận, đại diện Viện kiểm sát bác bỏ quan điểm của luật sư; bị cáo không có ý kiến tranh luận với đại diện Viện kiểm sát, không có có ý kiến bổ sung bản luận cứ của luật sư; lời nói sau cùng bị cáo thấy việc làm của mình là vi phạm pháp luật, ăn năn hối cải và xin được giảm nhẹ hình phạt, xử cho bị cáo mức án thấp nhất.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 174; Điều 38; điểm a khoản 1 Điều 47; Điều 50; điểm b, s khoản 1, 2 Điều 51; Điều 54 của Bộ luật Hình sự; điểm a khoản 2, điểm a khoản 3 Điều 106; khoản 2 Điều 135; khoản 2 Điều 136; Điều 331; Điều 332; Điều 333 Bộ luật Tố tụng hình sự;

Căn cứ điểm a, g khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án.

1. Về tội danh: Tuyên bố bị cáo Mông Quang T phạm tội „„Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

2. Về hình phạt: Xử phạt bị cáo Mông Quang T 03 (ba) tháng 07 (bẩy) ngày tù (bằng thời gian tạm giam từ ngày 25/02/2022 đến 01/6/2022).

3.Về hình phạt bổ sung: Không áp dụng.

4. Xử lý vật chứng: Tịch thu hóa giá nộp ngân sách Nhà nước 01 (một) điện thoại di động Xiaoni màu trắng đã qua sử dụng, của Mông Quang T; Trả Mông Quang T 01 (một) đôi giày màu đỏ đen, nhãn hiệu Nike đựng trong hộp cát tông.

(Chi tiết vật chứng trên theo Biên bản giao nhận vật chứng giữa Chi cục Thi hành án dân sự và Cơ quan điều tra Công an Huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn ngày 06/5/2022).

5. Về trách nhiệm dân sự: Buộc Mông Quang T phải trả cho anh Hoàng Minh V 500.000 (năm trăm nghìn) đồng, trả cho anh Trương Xuân H 1.600.000 (một triệu sáu trăm nghìn) đồng. Xác nhận ngày 15/3/2022, bà Lương Thu H (là mẹ Mông Quang T) đã nộp thay cho T 2.100.000 (hai triệu một trăm nghìn) đồng tại Chi cục Thi hành án dân sự Huyện Tràng Định để bồi thường khắc phục hậu quả (theo biên lai thu tiền số: AA/2021/0006591 ngày 15/3/2022 Tại Chi cục Thi hành án dân sự Huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn).

6. Về án phí: Buộc bị cáo Mông Quang T phải chịu 200.000 (hai trăm nghìn) đồng án phí hình sự sơ thẩm nộp Ngân sách Nhà nước;

7. Về quyền kháng cáo: Bị cáo có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án; bị hại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết công khai theo quy định của pháp luật.