Bản án 02/2023/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Vào khoảng 22 giờ ngày 22/10/2020, tại nhà số E tổ E, ấp P, xã P, huyện L, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, Nguyễn Hữu T sau khi uống rượu và do cảm thấy buồn chuyện gia đình nên T nảy sinh ý định đốt nhà. Để thực hiện ý định, T lấy quần áo và chăn màn cũ chất lên 1 chiếc nệm cũ ở trên tầng lầu, chất quần áo cũ lên 1 bộ ghế sô pha ở dưới tầng trệt và xếp lên bộ B2 ở căn nhà cấp 4 liền kề rồi sau đó T cúp cầu dao điện trong nhà và dùng bật lửa đốt tại ba vị trí mà T đã chất đồ. Khi lửa bắt đầu cháy, T đi ra bên ngoài dùng ổ khóa khóa cửa bên ngoài nhà lại rồi bỏ đi. Đến khoảng 1 giờ ngày 23/10/2020, người dân phát hiện vụ cháy nên đã trình báo Công an.

Đến khoảng 09 giờ ngày 23/10/2020, Công an xã P, huyện L mời T về làm việc. Qua làm việc, nhận thấy T có biểu hiện về bệnh tâm thần nên không thể làm việc được. Công an xã P đã thông báo cho gia đình đến đưa T đi Bệnh viện Tâm thần tỉnh B để điều trị. Theo chuẩn đoán ban đầu của Bệnh viện T2 bị rối loạn tâm thần loại phân liệt. Ngày 18/12/2020, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện L ra Quyết định trưng cầu giám định pháp y về tâm thần đối với Nguyễn Hữu T1

Tại Bản kết luận giám định pháp y tâm thần số 2097/KLGĐ ngày 26/01/2021 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Thành phố H kết luận như sau:

1. Về y học: Trước, trong sau khi và cho đến hiện tại đối tượng có rối loạn tâm thần và hành vi do sử dụng nhiều loại ma túy, giai đoạn rối loạn loạn thần, có hoang tưởng chiếm ưu thế (F19.51-ICD10).

2. Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Trước, trong sau khi và cho đến hiện tại, đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Ngày 09/4/2021, Viện kiểm sát nhân dân huyện Long Điền ra Quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh số 01/QĐ-VKS đối với Nguyễn Hữu T1 Ngày 16/4/2021, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện L bàn giao Nguyễn Hữu T cho Viện Pháp y Tâm thần Trung ương B1 tiếp nhận điều trị.

Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần sau thời gian điều trị bắt buộc số 444/KLBB-VPYTW ngày 25/7/2022 của Viện Pháp y tâm thần Trung ương B1 kết luận:

* Bị bệnh: Rối loạn tâm thần và hành vi do sử dụng nhiều loại ma túy, giai đoạn rối loạn loạn thần, có hoang tưởng chiếm ưu thế (F19.51-ICD.10).

* Hiện tại bệnh đã ổn định, không cần thiết điều trị bắt buộc nữa. Đương sự có đủ khả năng nhận thức và điều khiển hành vi để làm việc với cơ quan pháp luật.

Ngày 03/8/2022, Viện kiểm sát nhân dân huyện Long Điền ra Quyết định số 01/QĐ-VKSLĐ đình chỉ thi hành biện pháp bắt buộc chữa bệnh đối với Nguyễn Hữu T1 Ngày 05/8/2022, Viện Pháp y tâm thần Trung ương B1 đã bàn giao Nguyễn Hữu T cho Công an huyện L.

Qua điều tra, xác định căn nhà E và căn nhà cấp 4 liền kề mà T đốt là của bà Nguyễn Thị Kiều B (là em ruột của T), bà B để cho T và bà Trần Thị Q1 (là mẹ ruột của T và B) ở. Tại thời điểm mà T châm lửa đốt, trong nhà không có ai nên không gây thiệt hại về người. Tuy nhiên về tài sản bị thiệt hại gồm:

- 02 bộ cửa được làm bằng vật liệu nhôm và kính trơn 5ly, kích thước 2,8m x 2,8m;

- 01 bộ cửa được làm bằng vật liệu nhôm và kính trơn 5 ly, có khung bảo vệ bằng nhôm, kích thước 1m x 1,2m;

- 01 bộ cửa được làm bằng vật liệu nhôm và kính trơn 5 ly, có khung bảo vệ bằng sắt, kích thước 1m x 1,2m;

- 02 bộ rèm cửa làm bằng chất liệu vải, kích thước 2,8m x 2,8m;

- 05 bộ rèm cửa được làm bằng chất liệu vải, kích thước 1m x 1,2m;

- 03 dàn máy lạnh hiệu Tosiba, loại 1.5HP;

- 01 tivi hiệu Samsung, loại 43in;

- 01 dàn máy Karaoke hiêu JBC (gồm 01 đầu âm ly, 01 đầu lọc âm thanh và 02 loa đứng);

- 05 quạt máy đứng hiệu Senko;

- 01 máy quạt hơi nước hiệu Kangaroo;

- 01 bộ bàn ghế (bàn kính 02 tầng và 06 ghế được bọc vải da màu xanh);

- 01 bộ đèn chùm treo trần nhà;

- 01 bộ bàn ghế sô pha được bọc vải da màu cam;

- 01 bộ bàn ghế sô pha được bọc vải da màu xám;

- 100m2 la phong trần nhà được làm bằng vật liệu nhựa và khung nhôm;

- 75m2 tường nhà bị hư hỏng do cháy;

- 04m2 trần nhà bị hư hỏng và 900m2 trần và tường nhà bị cháy gây ám khói.

Tại Bản kết luận định giá tài sản số 09/KL-HĐĐGTS ngày 04/02/2021 của Hội đồng định giá tài sản UBND huyện L kết luận tổng giá trị tài sản bị hủy hoại và hư hỏng là 202.800.000đ.

Tại Báo cáo thuyết minh, giải trình về việc xác định giá trị tài sản định giá ngày 04/02/2021 của Hội đồng định giá tài sản UBND huyện L, báo cáo như sau: Đối với 1 bộ đèn chùm treo trần nhà, 1 bộ bàn ghế sô pha được bọc vải da màu cam và 1 bộ bàn ghế sô pha được bọc vải da màu xám. Hiện các tài sản trên bị cháy, hư hỏng hoàn toàn, đã bị biến dạng không thể xác định được hiện trạng ban đầu. Hội đồng định giá đã yêu cầu bị hại và Công an huyện L cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến tài sản trên nhưng kết quả không cung cấp được. Vì vậy Hội đồng định giá không có căn cứ để xác định giá trị của các tài sản trên.

Tại Bản kết luận giám định số 5604/C09B ngày 25/11/2020 của Phân viện KHHS tại Thành phố Hồ Chí Minh kết luận: Mẫu vật gửi đến giám định không đủ cơ sở để xác định điểm xuất phát cháy đầu tiên và nguyên nhân cháy. Tàn than tro trong các mẫu ký hiệu “Mẫu 01”, “Mẫu 02”, “Mẫu 03” được niêm phong gửi đến giám định có tìm thấy thành phần xăng.

Tại Cơ quan điều tra và tại phiên tòa, Nguyễn Hữu T đã khai nhận toàn bộ hành vi như đã nêu trên.

Vật chứng thu giữ: Không có.

Về phần dân sự: Tại Công an huyện L bà Nguyễn Thị Kiều B chưa có ý kiến về việc có yêu cầu T bồi thường thiệt hai hay không. Tại phiên tòa bà K vắng mặt.

1. Tại Cáo trạng số 135/CT-VKSLĐ ngày 20/10/2022 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Long Điền đã truy tố Nguyễn Hữu T tội “Hủy hoại tài sản” theo quy định tại Khoản 3 Điều 178 Bộ luật Hình sự.

Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Long Điền giữ nguyên quan điểm truy tố đối với Nguyễn Hữu T đúng theo nội dung Cáo trạng số 135/CT-VKSLĐ ngày 20/10/2022. Sau khi phân tích, đánh giá tính chất, mức độ nguy hiểm, hậu quả do hành vi phạm tội của T gây ra, nêu ra nhân thân và tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của T đã đề nghị Hội đồng xét xử:

- Tuyên bố: Nguyễn Hữu T phạm tội “Hủy hoại tài sản”;

- Áp dụng: Khoản 3 Điều 178; điểm s Khoản 1 Điều 51; Điều 38 Bộ luật Hình sự. Xử phạt: Nguyễn Hữu T từ 5 năm đến 6 năm tù.

2. Phần tranh luận: T đồng ý với tội danh, điều luật và tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự được áp dụng mà Đại diện Viện kiểm sát truy tố và luận tội. T không bào chữa cho hành vi phạm tội của mình và xin giảm nhẹ hình phạt.

3. Lời nói sau cùng của T: Mong Hội đồng xét xử giảm nhẹ hình phạt.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các chứng cứ, tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Xét lời khai nhận tội của T tại phiên tòa phù hợp với lời khai của T tại Cơ quan điều tra, lời khai của bị hại và người làm chứng, phù hợp với các tài liệu chứng cứ khác trong hồ sơ vụ án. Hành vi của T là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm đến khách thể được luật hình sự bảo vệ là quyền sở hữu tài sản của công dân.

Căn cứ Kết luận giám định pháp y tâm thần số 2097/KLGĐ ngày 26/01/2021 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Thành phố H thì Nguyễn Hữu T mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi khi thực hiện hành vi đốt nhà. Tuy nhiên, căn cứ Điều 13 Bộ luật Hình sự thì T vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi đốt nhà của mình (T mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi là do sử dụng nhiều loại ma túy).

Hội đồng xét xử có đủ cơ sở xác định hành vi của T đã phạm tội “Hủy hoại tài sản” theo quy định tại Khoản 3 Điều 178 Bộ luật Hình sự. Như vậy, cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân huyện Long Điền truy tố đối với T là đúng người, đúng tội, phù hợp với quy định của pháp luật.

Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa, T thành khẩn khai báo; T mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi khi thực hiện hành vi đốt nhà. Do đó, T được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm s, q Khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự.

Về nhân thân: T là người có nhân thân rất xấu (được liệt kê tại phần lý lịch của bị cáo).

Tại Công an huyện L:

- Nguyễn Thị Kiều B xác định không có ý kiến gì khác đối với kết luận định giá tài sản và cũng không thắc mắc gì đối với việc Hội đồng định giá không xác định được giá trị của 1 bộ đèn chùm treo trần nhà và 2 bộ bàn ghế sô pha.

- Nguyễn Thị Kiều B đề nghị xử lý T theo đúng quy định pháp luật nhưng chưa có ý kiến về việc có yêu cầu T bồi thường thiệt hai hay không? Nếu có thì yêu cầu bồi thường bao nhiêu?

Sau đó Công an huyện L tiếp tục triệu tập bà B đến làm việc nhưng không tống đạt được Giấy triệu tập và ra Thông báo số 242/ĐTTH ngày 28/8/2022 về việc thông báo bị hại đến làm việc nhưng vẫn không có kết quả. Theo Biên bản xác minh ngày 09/8/2022 thì Công an xã H, thành phố B cung cấp như sau: bà Nguyễn Thị Kiều B, sinh năm 1980 có Hộ khẩu thường trú tại tổ C, ấp T, xã H, thành phố B nhưng bà B đã bỏ địa phương đi đâu và làm gì không rõ từ năm 2018. Theo Biên bản xác minh ngày 26/8/2022 thì bà Trần Thị Q1 (là mẹ ruột của bà B) cung cấp như sau: Hiện nay B không còn sinh sống tại địa phương, B đã bỏ đi cách đây khoảng hơn 1 năm, B đi đâu, làm gì thì gia đình không biết (nội dung xác minh này có xác nhận của Công an xã P, huyện L).

Tòa án nhân dân huyện Long Điền đã tiến hành niêm yết Quyết định đưa vụ án ra xét xử và Giấy triệu tập cho bà Nguyễn Thị Kiều B theo đúng quy định pháp luật để bà B tham gia phiên tòa nhưng bà B vắng mặt. Xét thấy sự vắng mặt của bà B thật sự trở ngại cho việc giải quyết phần dân sự nên Hội đồng xét xử “Tách phần dân sự để giải quyết bằng vụ án dân sự theo thủ tục tố tụng dân sự, khi có yêu cầu” (căn cứ Công văn số 121/2003/KHXX-TANDTC ngày 19/9/2003 của Tòa án nhân dân tối cao về việc giải quyết các vấn đề liên quan đến tài sản, bồi thường thiệt hai trong vụ án hình sự).

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Tuyên bố: Nguyễn Hữu T phạm tội: “Hủy hoại tài sản”.

- Áp dụng: Khoản 3 Điều 178; điểm s, q Khoản 1 Điều 51 và Điều 38 Bộ luật Hình sự.

Xử phạt: Nguyễn Hữu T 5 (năm) năm tù. Thời hạn tù tính từ ngày 05/8/2022.

- Về phần dân sự: Tách phần dân sự để giải quyết bằng vụ án dân sự theo thủ tục tố tụng dân sự, khi có yêu cầu.

- Về án phí hình sự sơ thẩm:

Áp dụng: Nghị quyết 326/2016/UBTVQH-14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội. Buộc Nguyễn Hữu T nộp 200.000 đồng.

- Về quyền kháng cáo: Bị cáo có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án (ngày 04/01/2023); Bị hại có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết công khai.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM