Bản án 02/2022/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng rừng và đất rừng

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo đơn khởi kiện, trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, nguyên đơn ông Thào A S, bà Giàng Thị S và người đại diện theo ủy quyền của ông S và bà S trình bày:

Gia đình ông, bà có khai hoang được một thửa đất từ khoảng năm 1995 đến năm 1997, có diện tích 5.347,6m2. Sau đó, năm 1999, thửa đất khai hoang đã được UBND huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (mang tên thửa số 52, tờ bản đồ số 302576-8-d). Năm 2016, ông Thào A S làm mất Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tháng 11/2020, sau khi Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Vân Hồ và Địa chính xã yêu cầu, ông S đã làm thủ tục để các cơ quan xác minh, đo đạc, chứng nhận quyền sử dụng và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Thào A S (Trích lục bản đồ của thửa đất số 52, tờ bản đồ số 302576-8-d, ghi rõ giáp các thửa đất nhà các ông Sồng A P, Sồng A C, Mùa A L). Ngày 28/02/2021, ông Thào A S biết được mảnh đất của gia đình đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lại bị ông Giàng A T (đã chết từ năm 2002) ở cùng bản đã chuyển nhượng lại cho ông Đặng Văn Q từ năm 2001 (Có giấy chuyển nhượng viết tay của các bên). Ông Thào A S cho rằng, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất có sự nhầm lẫn giữa thửa đất nhà ông Giàng A T và ông Thào A S nên khởi kiện yêu cầu Tòa án nhân dân huyện Vân Hồ giải quyết. Yêu cầu ông Đặng Văn Q trả lại cho ông, bà thửa đất số 52, tờ bản đồ số 302576-8-d, tại bản Bó Nhàng 1, xã Vân Hồ, huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La.

Theo các lời khai, đơn đề nghị trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa sơ thẩm, bị đơn ông Đặng Văn Q trình bày:

Năm 2000 gia đình ông di cư từ huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên lên định cư tại bản Bó N, xã V, huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La cho đến nay. Năm 2000 ông có nhận chuyển nhượng thửa đất nói trên của vợ chồng ông Giàng A T và bà Sồng Thị S với giá là 2.700.000 đồng. Ông Giàng A T cho biết thửa đất trên là do bố mẹ ông T khai hoang từ năm 1961, năm 1962. Ngoài ra ông cũng hỏi một số người già trong bản thì được biết thửa đất không có tranh chấp. Khi nhận chuyển nhượng ông và ông T có viết giấy chuyển nhượng, có sự chứng kiến của trưởng bản là ông Sồng A C. Đến ngày 26/9/2001, ông Q và ông T có lập Hợp đồng chuyển nhượng, có xác nhận của trưởng bản và UBND xã Vân Hồ. Tại biên bản bàn giao đất, được cán bộ địa chính xã xác nhận, do vậy việc ông Giàng A T chuyển nhượng thửa đất trên cho ông là hợp pháp. Năm 2002 Nhà nước mở đường Quốc lộ 6 có thu hồi 700m2 đất để làm đường trong đó có 78 cây mận (dưới 3 năm tuổi) thuộc diện tích đất đang tranh chấp. Ông Q đã được đền bù tiền giải phóng mặt bằng và thiệt hại về hoa màu. Ngoài ra UBND xã Vân Hồ đã vận động gia đình ông hỗ trợ tiền di chuyển 03 ngôi mộ, nằm trong diện tích đất bị giải phóng mặt bằng. Ông đã được hỗ trợ 7.500.000 đồng để di chuyển các ngôi mộ. Kể từ khi nhận chuyển nhượng đất của ông Giàng A T, cho đến năm 2020 ông Q sử dụng, cải tạo, san lấp không có tranh chấp gì. Sau khi san lấp ông Q cho các hộ trong bản trồng ngô tại thửa đất trên. Sau khi làm đường Quốc lộ 6, gia đình trong đó có hộ ông Say (đã chết) không có đường đi đã đề nghị trưởng bản Bó Nhàng 1 can thiệp đề nghị gia đình tôi cho lối đi tạm thời vào nhà. Gia đình ông Q đã nhất trí cho bản lối đi chung có sự chứng kiến của chính quyền bản Bó N và xã Vân Hồ.

Ông Đặng Văn Q đề nghị Tòa án nhân dân huyện Vân Hồ công nhận hợp đồng chuyển nhượng đất giữa ông Giàng A T và ông Đặng Văn Q là hợp pháp đối với thửa đất 52 nêu trên.

Theo biên bản lấy lời khai, trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan bà Sồng Thị S trình bày:

Gia đình nhà bà có sử dụng thửa đất hiện nay vợ chồng ông S và ông Q đang tranh chấp. Năm 2001 chồng bà chuyển nhượng đất cho ông Q, bà S có biết và đồng ý việc chuyển nhượng nhưng không ký vào giấy chuyển nhượng đất. Nguồn gốc thửa đất là do bố, mẹ chồng chia cho vợ chồng bà, bà không nhớ rõ là cho từ khi nào. Ngoài thửa đất trên gia đình nhà bà vẫn còn một thửa liền kề với thửa đất đã bán cho ông Q, hiện nay gia đình bà đang trồng cây chè.

Tại biên bản thẩm định tại chỗ ngày 25/5/2022 của Tòa án nhân dân huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La xác định: Tổng diện tích đất còn lại đang tranh chấp (Sau khi đã bị thu hồi để làm đường Quốc lộ 6 năm 2002) được các đương sự thống nhất đất còn lại là 4.415,1m2, trong đó: Diện tích đất thuộc hành lang giao thông là 953,8m2, diện tích đất ngoài hành lang giao thông là 3.461,3m2. Trên đất không có công trình xây dựng, không có cây cối, hoa màu.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 02/2022/DS-ST ngày 21/9/2022 của Tòa án nhân dân huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La quyết định:

Căn cứ các, khoản 7 Điều 3, Điều 4, Điều 166, Điều 179 Luật đất đai 2013; Khoản 2 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a, c khoản 1 Điều 39, khoản 1 Điều 147; khoản 1 Điều 157, khoản 3 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự; Khoản 2 Điều 26, điểm a khoản 2 Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội.

Tuyên xử: Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Buộc ông Đặng Văn Q (Đăng Xuân Q) trả lại cho ông Thào A S và bà Giàng Thị S(Thào Thị S) diện tích đất 3.461,3m2 tại thửa đất số 52, tờ bản đồ số 302576-8-d, theo giấy CNQSDĐ Quyết định số: 1210/QĐ-UB số vào sổ cấp giấy chứng nhận 00782 (Trang sổ địa chính số 810, quyển số 05, trang sổ cấp giấy chứng nhận số 35) theo Quyết định số 1210/QĐ-UB ngày 30/12/1999 của Ủy ban nhân dân huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La.

Ông Thào A S và bà Giàng Thị S được quyền sử dụng diện tích đất 3.461,3m2 tại thửa đất số 52, tờ bản đồ số 302576-8-d, theo giấy CNQSDĐ Quyết định số: 1210/QĐ-UB số vào sổ cấp giấy chứng nhận 00782 (Trang sổ địa chính số 810, quyển số 05, trang sổ cấp giấy chứng nhận số 35) theo Quyết định số 1210/QĐ-UB ngày 30/12/1999 của Ủy ban nhân dân huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La. Thửa đất có tứ cận như sau: Phía đông một phần giáp đất nhà ông G; phía bắc giáp đường Quốc lộ 6; phía tây, phía nam và một phần phía đông giáp đường dân sinh bản Bó N, xã VH, huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La.

Ngoài ra Bản án sơ thẩm còn tuyên về chi phí tố tụng, án phí và quyền kháng cáo cho các đương sự theo quy định của pháp luật.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 29/9/2022 bị đơn ông Đặng Văn Q có đơn kháng cáo Bản án dân sự sơ thẩm của Tòa án nhân dân huyện Vân Hồ và đề nghị cấp phúc thẩm hủy toàn bộ án sơ thẩm để giải quyết lại theo trình tự sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn ông Bùi Việt A và ông Đoàn Văn T trình bày và tranh luận: Việc thu thập chứng cứ của Tòa án cấp sơ thẩm chưa thực hiện đầy đủ không yêu cầu nguyên đơn xuất trình giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bản gốc, không đánh giá toàn diện tài liệu chứng cứ về việc trong quá trình bị đơn đã tôn tạo sử dụng mảnh đất nhận chuyển nhượng. Xuất hiện tài liệu chứng cứ mới tại trình tự phúc thẩm do bị đơn không cung cấp tại cấp sơ thẩm và của ông Trần Công T và bà Bùi Hạnh T là người thứ ba đang quản lý sử dụng mảnh đất đang tranh chấp, tại cấp phúc thẩm không thể bổ sung được. Căn cứ khoản 3 Điều 308, khoản 1 Điều 310 Bộ luật Tố tụng dân sự, đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của bị đơn. Hủy toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm, chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La thụ lý, giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

Bị đơn Ông Đặng Văn Q: Nhất trí với trình bày và tranh luận của Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn, không có ý kiến bổ sung đề nghị Hộ đồng xét xử Hủy toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm để Tòa án giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

Người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn ông Vừ A C trình bày và tranh luận: Giữ nguyên nội dung đơn khởi kiện của nguyên đơn, đề nghị Hội đồng xét xử giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm của Tòa án nhân dân huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và của người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án kể từ khi thụ lý cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án được thực hiện theo đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Về việc giải quyết vụ án, Kiểm sát viên đề nghị Hội đồng xét xử: Đơn kháng cáo của bị đơn ông Đặng Văn Q (Đặng Xuân Q) được làm trong thời hạn luật định, hợp pháp về mặt hình thức và nội dung được chấp nhận giải quyết theo trình tự phúc thẩm. Do vụ án phát sinh thêm tài liệu mới quan trọng liên quan đến quyền lợi của người thứ ba chưa được giải quyết, tại phiên tòa phúc thẩm không thể thực hiện bổ sung được. Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của bị đơn ông Đặng Văn Q.

Căn cứ khoản 3 Điều 308, khoản 1 Điều 310 Bộ luật Tố tụng dân sự; Đề nghị Hội đồng xét xử; Hủy Bản án dân sự sơ thẩm số: 02/2022/DS-ST ngày 21/9/2022 của Tòa án nhân dân huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La. Chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La để giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án; ý kiến trình bày của các đương sự; căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa; quan điểm giải quyết vụ án của Kiểm sát viên. Hội đồng xét xử nhận định:

Xét đơn kháng cáo của bị đơn ông Đặng Văn Q (Đặng Xuân Q) được làm trong thời hạn luật định, hợp pháp về mặt hình thức và nội dung, được thực hiện đúng quy định tại Điều 271, Điều 272, Điều 273, Điều 276 Bộ luật Tố tụng dân sự được chấp nhận xem xét theo trình tự phúc thẩm.

Tòa án đã triệu tập người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, người bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của nguyên đơn và có đơn đề nghị xét xử vắng mặt, Tòa xét xử vắng mặt theo quy định tại khoản 2 Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Đơn đề nghị mang tên ông Đặng Văn Q, sinh năm 1950, trú tại Bản BNh, xã Vân Hồ, huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La; Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất giữa bên chuyển nhượng ông Đặng Văn Q, bà Dương Thị O và bên nhận chuyển nhượng ông Trần Công Th, bà Bùi Thị Hạnh T; Sơ đồ hình thể thửa đất, thửa đất số 52, tờ bản đồ số 302576-8-d, tại bản Bó Nhàng 1, xã Vân Hồ, huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La. ( Diện tích đất đang tranh chấp giữa nguyên đơn ông Thào A S bà Giàng Thị Svà bị đơn ông Đặng Văn Q đã được bị đơn chuyển nhượng lại cho ông Trần Công T và bà Bùi Thị Hạnh T).

Đơn đề nghị mang tên ông Trần Công T, sinh năm 1968 và bà Bùi Thị Hạnh T, sinh năm 1972, đều trú tại số LL, phường NTi, quận Hà Đông, thành phố Hà Nội; Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất giữa bên chuyển nhượng ông Đặng Văn Q, bà Dương Thị O và bên nhận chuyển nhượng ông Trần Công T, bà Bùi Thị Hạnh T; kèm theo Sơ đồ hình thể thửa đất. thửa đất số 52, tờ bản đồ số 302576-8-d, tại bản Bó Nhàng 1, xã Vân Hồ, huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La. ( Diện tích đang tranh chấp giữa nguyên đơn ông Thào A S bà Giàng Thị S và bị đơn ông Đặng Văn Q).

Trong quá trình giải quyết vụ án tại Tòa án cấp sơ thẩm không thể hiện việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Đặng Văn Q, bà Dương Thị O và ông Trần Công T, bà Bùi Thị Hạnh T trong cùng thửa đất đang tranh chấp theo yêu cầu khởi kiện và bị đơn không xuất trình chứng cứ tại cấp sơ thẩm. Xét thấy đây là tài liệu, chứng cứ mới được phía bị đơn cung cấp trong quá trình chuẩn bị xét xử phúc thẩm, tại cấp sơ thẩm chưa có và chưa được xem xét, đánh giá. Do vụ án phát sinh thêm tài liệu mới quan trọng, tại phiên tòa phúc thẩm không thể thực hiện bổ sung được. Để đảm bảo giải quyết vụ án triệt để, toàn diện, đảm bảo nguyên tắc hai cấp xét xử và đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự, xét thấy cần hủy toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm số: 02/2022/DS-ST ngày 21/9/2022 của Tòa án nhân dân huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La. Chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La thụ lý, giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 3 Điều 308, khoản 1 Điều 310, khoản 3 Điều 148 Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 3 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án:

1. Chấp nhận kháng cáo của bị đơn ông Đặng Văn Q (Đặng Xuân Q).

2. Hủy Bản án dân sự sơ thẩm số: 02/2022/DS-ST ngày 21/9/2022 của Tòa án nhân dân huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La. Chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La để giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

3. Về chi phí tố tụng và án phí dân sự sơ thẩm: Số tiền tạm ứng chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, tiền chi phí tố tụng đương sự đã nộp và số tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm được quyết định khi Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án.

4. Về án phí dân sự phúc thẩm: Ông Đặng Văn Q (Đặng Xuân Q) không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm do Tòa án cấp phúc thẩm hủy toàn bộ bản án sơ thẩm. Hoàn trả lại cho ông Đặng Văn Q (Đặng Xuân Q) 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm đã nộp theo biên lai thu số AA/2021/0000027 ngày 03/10/2022 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực thi hành kể từ ngày tuyên án (ngày 22/12/2022).