Bản án 02/2021/HS-ST — Hình sự

[1] Về tố tụng: Tại phiên tòa, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Phan Thị Tú T3 đã được Tòa án triệu tập hợp lệ tham gia phiên tòa nhưng vắng mặt. Trong quá trình điều tra, bà Phan Thị Tú T3 đã có lời khai không có yêu cầu về phần trách nhiệm dân sự nên việc vắng mặt của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà bà Phan Thị Tú T3 không ảnh hưởng đến việc xét xử vụ án. Căn cứ vào Điều 292 Bộ luật Tố tụng hình sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vụ án vắng mặt người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Phan Thị Tú T3.

[2] Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng và người tiến hành tố tụng: Trong quá trình điều tra, truy tố và tranh tụng tại phiên tòa bị cáo và những người tham gia tố tụng không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan Cảnh sát điều tra, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân, Kiểm sát viên cũng như các chứng cứ được thu thập trong quá trình điều tra, truy tố. Như vậy, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.

[3] Về nội dung vụ án: Trong quá trình điều tra, truy tố và tranh tụng tại phiên tòa, bị cáo T đã khai nhận toàn bộ hành vi chiếm đoạt tài sản của bị hại bà T2. Lời khai nhận của bị cáo T phù hợp với lời khai của bị hại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án. Như vậy, có đủ cơ sở xác định bị cáo T đã thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản của bị hại bà T2, cụ thể: Vào khoảng 08 giờ ngày 30/8/2020, bị cáo T điều khiển xe môtô biển số: 83PT-166.59 đến Trung tâm huyện M, tìm người già yếu để lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Khi đến ấp N, Thị trấn H, huyện M, tỉnh Sóc Trăng, bị cáo T gặp bị hại T2 thì dừng xe lại dùng thủ đoạn gian dối đưa ra thông tin không có thật: “Có người cho gạo”, nhằm tạo lòng tin cho bị hại T2 đồng ý lên xe cho bị cáo T chở đi đến một con hẻm tại ấp C1, Thị trấn H, huyện M, tỉnh Sóc Trăng rồi dừng xe lại ẩm bà T2 xuống xe và yêu cầu bị hại T2 tháo chiếc nhẫn vàng đang đeo trên tay ra. Khi bị cáo T giúp bị hại T2 tháo chiếc nhẫn ra, lợi dụng bị hại T2 thiếu quan sát bị cáo T lấy chiếc nhẫn bỏ vào túi áo của bị cáo, đồng thời dùng tay móc cái khăn trong túi áo của bị hại T2 mở ra giả vờ gói chiếc nhẫn lại rồi bỏ vào túi áo trả bị hại T2, nhưng thực tế bị cáo T lợi dụng bị hại T2 không quan sát tiếp tục lén lút lấy số tiền 400.000 đồng của bị hại T2. Như vậy, hành vi lợi dụng người già yếu thiếu quan sát để lén lút lấy trộm tài sản người khác của bị cáo T đã đủ các yếu tố cấu thành “Tội Trộm cắp tài sản”. Từ đó, Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân huyện Mỹ Tú đã truy tố đúng hành vi phạm tội của bị cáo T. Tại phiên tòa Kiểm sát viên áp dụng Điều 319 của Bộ luật Tố tụng hình sự kết luận hành vi của bị cáo T về “Tội Trộm cắp tài sản” theo quy định tại khoản 1 Điều 173 của Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017 là có căn cứ, đúng người, đúng tội và không oan sai đối với hành vi của bị cáo.

[4] Về tính chất, mức độ của hành vi phạm tội: Xét thấy, hành vi của bị cáo T đã trực tiếp xâm phạm đến quyền tài sản của người khác được pháp luật bảo vệ; bị cáo T là người đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi “Công nhiên chiếm đoạt tài sản của người khác” chưa hết thời gian được coi là chưa bị xử phạt vi phạm hành chính, nhưng bị cáo vẫn tiếp tục thực hiện hành vi lấy trộm tài sản của người khác. Mặt dù, tài sản bị cáo T lấy trộm của bị hại có giá trị thực tế không lớn và đã được thu hồi hoàn trả cho bị hại nhưng hành vi của bị cáo đã để lại hậu quả xấu trong xã hội, gây mất an toàn, trật tự tại địa phương. Mặt khác, bị cáo T là người có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự, biết rõ hành vi trộm cắp tài sản của người khác là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm. Nhưng vì lười lao động, cần tiền chi tiêu sinh hoạt trong gia đình mà bị cáo đã cố tình thực hiện hành vi lấy trộm tài sản của người khác. Do đó, cần phải xem xét áp dụng mức hình phạt nghiêm khắc và tương ứng với hành vi phạm tội của bị cáo để nhằm giáo dục bị cáo trở thành người có ích cho xã hội, đồng thời có tác dụng phòng ngừa tội phạm chung cho toàn xã hội.

[5] Về tình tiết tăng nặng: Do bị cáo T phạm tội đối với bị hại bà Nguyễn Thị T2 sinh năm 1938 là người trên 70 tuổi nên bị cáo T phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự tại điểm i khoản 1 Điều 52 của Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017.

[6] Về tình tiết giảm nhẹ: Trong quá trình điều tra, truy tố cũng như tại phiên tòa, bị cáo T thành khẩn khai báo và ăn năn hối cải; đã nộp tiền thu lợi bất chính trả cho người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan; tài sản mà bị cáo T lấy trộm đã được thu hồi hoàn trả cho bị hại nên thiệt hại về vật chất không lớn; phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng; bị cáo đang mang thai và tại phiên tòa bị hại xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo. Đây là các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự được quy định tại điểm b, h, i, n, s khoản 1 Điều 51 và khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017 cần xem xét áp dụng cho bị cáo khi quyết định hình phạt.

[7] Về hình phạt: Như đã nhận định hành vi của bị cáo T là nguy hiểm cho xã hội và đã để lại hậu quả xấu trong xã hội, cần phải áp dụng hình phạt nghiêm khắc là tù có thời hạn để cách ly bị cáo ra khỏi xã hội một thời gian mới thể hiện được tính nghiêm minh của pháp luật, đồng thời có tác dụng giáo dục, răn đe và phòng ngừa tội phạm chung cho toàn xã hội. Tuy nhiên, xem xét về hoàn cảnh gia đình bị cáo T thuộc hộ cận nghèo; bị cáo mới phạm tội lần đầu; trong quá trình điều tra bị cáo luôn thể hiện thái độ ăn năn, hối cải và bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017 nên Hội đồng xét xử quyết định hình phạt đối với bị cáo bằng mức khởi điểm của khung hình phạt là phù hợp quy định pháp luật.

[8] Đối với yêu cầu xin được hưởng án treo của bị cáo T, Hội đồng xét xử nhận thấy: bị cáo T là người đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi “Công nhiên chiếm đoạt tài sản của người khác” chưa hết thời gian được coi là chưa bị xử phạt vi phạm hành chính, nhưng bị cáo vẫn tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội. Theo khoản 2 Điều 3 của Nghị quyết Số: 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15 tháng 05 năm 2018 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 65 của Bộ luật Hình sự về án treo thì bị cáo T không có đủ điều kiện hưởng án treo nên yêu cầu của bị cáo không được chấp nhận.

[9] Về trách nhiệm dân sự: Trong quá trình điều tra, truy tố và tranh tụng thì bị hại bà Nguyễn Thị T2 và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Phan Thị Tú T3 đã nhận lại đủ tài sản và không yêu cầu gì thêm nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[10] Về xử lý vật chứng: Trong quá trình điều tra, truy tố tạm giữ của bị cáo T 01 (một) xe mô tô biển số 83PT-166.59, nhãn hiệu SYM và 01 (một) giấy chứng nhận đăng ký xe mô tô, xe máy số 278183, biển số 83PT-166.59 tên chủ xe Trần Thị Tú T. Xét thấy xe mô tô biển số 83PT-166.59, nhãn hiệu SYM là tài sản chung của bị cáo T và ông Võ Hoàng T1 và đây là phương tiện duy nhất gia đình dùng để kiếm sống hàng ngày, nếu bị tịch thu, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến các thành viên trong gia đình nên căn cứ vào Điều 106 của Bộ luật Tố tụng hình sự trả lại cho bị cáo T 01 (một) xe mô tô biển số 83PT-166.59, nhãn hiệu SYM; 01 (một) giấy chứng nhận đăng ký xe mô tô, xe máy số 278183, biển số 83PT-166.59 tên chủ xe Trần Thị Tú T.

[11] Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Mỹ Tú tại phiên tòa về tội danh và khung hình phạt là có căn cứ nên Hội đồng xét xử chấp nhận. Riêng về mức hình phạt, tại phiên tòa Kiểm sát viên đề nghị xử phạt bị cáo T từ 09 tháng tù đến 12 tháng tù là có phần nghiêm khắc nên Hội đồng xét xử quyết định hình phạt thấp hơn mức hình phạt Kiểm sát viên đề nghị nhưng bằng mức khởi điểm của khung hình phạt.

[12] Về án phí: Căn cứ vào Điều 136 của Bộ luật Tố tụng hình sự; Điều 23 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, bị cáo T bị kết án nên phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định pháp luật.