Bản án 02/2019/KDTM-PT — Tranh chấp về mua bán hàng hóa

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo bản án sơ thẩm,

Tại đơn khởi kiện ghi ngày 27/10/2017, đơn khởi kiện bổ sung ghi ngày 04/12/2017 và trong quá trình tham gia tố tụng tại Tòa án nguyên đơn Công ty cổ phần kết cấu thép Thành Long VINECO cũng như người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn là ông Trần Xuân Hạnh trình bày:

Ngày 21/10/2010, Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô và Công ty cổ phần kết cấu thép Thành Long Vineco ký hợp đồng chế tạo cốt thép số 08/HĐKT-TNK-VINECO có giá trị hợp đồng phải quyết toán là 10.392.289.193 đồng đã bao gồm thuế VAT 10%, thời gian thực hiện hợp đồng là 120 ngày kể từ ngày công ty cổ phần kết cấu thép Thành Long Vineco nhận được tiền tạm ứng và bản vẽ có dấu đỏ của Công ty thủy điện Trung Nam Krông Nô và Công ty kết cấu thép Thành Long Vineco ký phụ lục hợp đồng số 15/PLHĐKT-TNK-TL VINECO về tiến độ một số hạng mục gia công chế tạo kết cấu thép mạ kẽm cần được ưu tiên. Quá trình thực hiện hợp đồng Công ty Thành Long Vineco đã cung cấp và hoàn thiện toàn bộ khối lượng cột thép gia công theo hợp đồng; Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô đã vi phạm nghĩa vụ thanh toán, cụ thể là chỉ thanh toán tạm ứng số tiền 1.247.074.703 đồng trong khi hợp đồng quy định là 32% trên giá trị hợp đồng.

Sau khi có ý kiến của Công ty kết cấu thép Thành Long Vineco về việc chậm thanh toán, ngày 07/6/2011, Công ty thủy điện Trung Nam Krông Nô và Công ty Thành Long Vineco đã thống nhất thỏa thuận chuyển giao nghĩa vụ thanh toán số nợ của Công ty thủy điện Trung Nam Krông Nô cho Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Trung Nam; khi thỏa thuận chuyển giao nghĩa vụ thanh toán, các bên có lập biên bản làm việc. Để đảm bảo nghĩa vụ thanh toán, Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Trung Nam phải đề nghị Ngân hàng TMCP Đông Á – Chi nhánh Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh phát hành thư bảo lãnh số tiền 7.066.756.651 đồng. Ngày 15/11/2011, Công ty thủy điện Trung Nam Krông Nô và Công ty Thành Long Vineco đã ký biên bản thanh lý hợp đồng số 08/HĐKT-TNK-TL-VINECO, phụ lục hợp đồng số 15/PLHĐKT-TNK-TL VINECO thì giá trị cần phải thanh toán là 9.145.214.490 đồng. Theo thỏa thuận chuyển giao nghĩa vụ thanh toán thì Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Trung Nam đã thanh toán số tiền 3.539.496.394 đồng, đến nay giá trị chưa thanh toán là 5.605.718.096 đồng.

Do đó, Công ty Thành Long Vineco yêu cầu Công ty thủy điện Trung Nam Krông Nô phải trả tiền gốc và tiền lãi theo hợp đồng số 08/HĐKT-TNK-TL-VINECO ngày 21/10/2010 là 11.967.032.553 đồng gồm tiền gốc là 5.605.718.096 đồng; tiền lãi phát sinh theo hợp đồng là 6.360.383.476 đồng.

Đối với yêu cầu phản tố của Công ty thủy điện Trung Nam Krông Nô yêu cầu Công ty Thành Long Vineco trả số tiền 1.885.572.548 đồng với lý do bên Công ty Thành Long Vineco giao hàng chậm trễ thì bên Công ty Thành Long Vineco không chấp nhận vì theo mục 4.3 điều 4 và mục 8.2 điều 8 hợp đồng số 08/HĐKT-TNK-TL-VINECO ngày 21/10/2010 đã quy định không chịu trách nhiệm về tiến độ gia công, giao nhận hàng do thanh toán tạm ứng chậm trễ.

Đối với việc Công ty cổ phần xây dựng và lắp máy Trung Nam chuyển giao quyền yêu cầu thanh toán nợ và cấn trừ số tiền nợ gốc, lãi suất là 4.648.097.603 đồng theo hợp đồng số 16 cho Công ty thủy điện Trung Nam Krông Nô thì bên phía Công ty Thành Long Vineco không đồng ý với lý do việc thỏa thuận và ký kết biên bản không có Công ty cổ phần xây dựng và lắp máy Trung Nam. Đối với công nợ giữa Công ty cổ phần xây dựng và lắp máy Trung Nam và Công ty Thành Long Vineco thì Công ty cổ phần xây dựng và lắp máy Trung Nam có trách nhiệm liên hệ với Công ty Thành Long Vineco để giải quyết.

Tại đơn yêu cầu phản tố ghi ngày 21/3/2018 và trong quá trình tham gia tố tụng tại Tòa án bị đơn Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô cũng như người đại diện theo ủy quyền của bị đơn là ông Huỳnh Vinh Quang trình bày:

Ngày 21/10/2010, Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô và Công ty Thành Long Vineco có ký hợp đồng chế tạo cốt thép số 08/HĐKT-TNK-TL-VINECO để gia công, chế tạo cung cấp toàn bộ thép và các chi tiết thép mạ kẽm nhúng nóng cho công trình đường dây 110kv với tổng giá trị 10.392.289.193 đồng, tiến độ thực hiện hợp đồng là 120 ngày kể từ ngày Công ty Thành Long Vineco nhận được tiền và bản vẽ của Công ty thủy điện Trung Nam Krông Nô.

Ngày 16/02/2011, hai bên có ký phụ lục hợp đồng số 15/PLHĐ-TNK-TL VINECO trong đó có nội dung về tiến độ giao hàng, cụ thể là Công ty Thành Long Vineco có nghĩa vụ giao nhận hàng hóa đợt 1 trước ngày 15/4/2011, đợt 2 trước ngày 30/7/2011. Ngày 07/6/2011, Công ty thủy điện Trung Nam Krông Nô và Công ty Thành Long Vineco đã thống nhất thỏa thuận chuyển giao nghĩa vụ thanh toán số nợ của Công ty thủy điện Trung Nam Krông Nô cho Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Trung Nam với số tiền thanh toán là 7.066.756.651 đồng.

Quá trình thực hiện hợp đồng thì Công ty Thành Long Vineco liên tục giao hàng chậm trễ nên dẫn đến việc Công ty thủy điện Trung Nam Krông Nô giao hàng chậm trễ đối với nhà thầu xây lắp thi công. Hầu hết các đợt hàng Công ty Thành Long Vineco cung cấp không đầy đủ, hàng hóa bị lỗi (cột không hoàn chỉnh), các kiện hàng bị thiếu chi tiết gây khó khăn cho nhà thầu xây lắp, dựng trụ, mất nhiều thời gian. Công ty Trung Nam Krông Nô đã có công văn gửi Công ty Thành Long Vineco về việc khắc phục lỗi kỹ thuật của sản phẩm nhưng bên Công ty Thành Long Vineco cử người đến chậm không theo như hợp đồng.

Theo như biên bản họp ngày 14/10/2011 của Công ty Thành Long Vineco cam kết hoàn thành và xử lý các sai sót do lỗi chế tạo trước ngày 22/11/2011, tuy nhiên, Công ty Thành Long Vineco chưa thực hiện nên ngày 02/11/2011 Công ty thủy điện Trung Nam Krông Nô tiếp tục có công văn đề nghị Công ty Thành Long Vineco cung cấp đủ hàng hóa và khắc phục sai sót kỹ thuật.

Hiện Công ty Thành Long Vineco còn nợ Công ty xây dựng và lắp máy Trung Nam số tiền 2.078.607.670 đồng và lãi suất theo biên bản đối chiếu công nợ ngày 05/11/2016 và Công ty cổ phần đầu tư xây dựng và lắp máy Trung Nam (gọi tắt là Công ty Trung Nam EC) đã chuyển giao quyền yêu cầu cho Công ty Trung Nam Krông Nô nên đề nghị trừ vào phần tiền gốc. Nay Công ty Thành Long Vineco yêu cầu Công ty Trung Nam Krông Nô trả tổng số tiền 11.967.032.553 đồng thì Công ty Trung Nam có ý kiến như sau:

Thứ nhất: Đối với số tiền gốc còn lại là không đúng, bên Công ty Trung Nam KRông Nô không đồng ý số tiền gốc là 5.605.718.096 đồng vì số tiền này chưa được trừ vào số tiền 4.648.097.603 đồng nợ gốc và lãi theo thỏa thuận chuyển giao quyền yêu cầu.

Thứ hai: Công ty Trung Nam Krông Nô không đồng ý với số tiền lãi do Công ty Thành Long Vineco đưa ra vì do bên Công ty Thành Long Vineco chậm giao hàng.

Thứ ba : Do Công ty Thành Long Vineco thường xuyên giao hàng chậm ảnh hưởng đến việc thi công, lắp ráp nên Công ty Trung Nam Krông Nô yêu cầu mức phạt số tiền là 949.572.548 đồng. Theo mục c điều 13.2 của phụ lục hợp đồng số 09/PLHĐ/TNKN-TBD-2011 đã ký vì giao hàng trễ cho Công ty Thái Bình Dương là đơn vị thi công nên Công ty Trung Nam Krông Nô đã phải chịu phạt, theo quy định số tiền phạt phải trả cho Công ty Thái Bình Dương là 11.700.000.000 đồng x 8% = 936.000.000 đồng, số tiền phạt này đã được Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Trung Nam thanh toán cho Công ty Thái Bình Dương. Như vậy, tổng số tiền Công ty thủy điện Trung Nam Krông Nô yêu cầu Công ty Thành Long Vineco phải thanh toán số tiền phạt, bồi thường thiệt hại về việc giao hàng chậm là 1.885.572.548 đồng và cấn trừ số tiền này vào phần nợ gốc.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Trung Nam cũng như người đại diện theo ủy quyền của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Trương Hoàng Thọ trình bày:

Ngày 07/6/2011, Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Trung Nam; Công ty thủy điện Trung Nam Krông Nô và Công ty Thành Long Vineco đã thống nhất thỏa thuận chuyển giao nghĩa vụ thanh toán số nợ của Công ty thủy điện Trung Nam Krông Nô cho Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Trung Nam. Khi thỏa thuận chuyển giao nghĩa vụ thanh toán các bên có lập biên bản làm việc. Để đảm bảo nghĩa vụ thanh toán, Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Trung Nam đã đề nghị và được Ngân hàng TMCP Đông Á - chi nhánh Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh phát hành thư bảo lãnh số tiền 7.006.756.651 đồng vào ngày 15/6/2011 và gia hạn bảo lãnh thanh toán 2 lần theo đề nghị của Công ty, thời hạn bảo lãnh thanh toán đến ngày 05/11/2011. Số tiền Công ty phải nộp cho Ngân hàng để gia hạn là 39.496.394 đồng. Quá trình thực hiện nghĩa vụ thanh toán thì Công ty đã thanh toán cho Công ty Thành Long Vineco với tổng số tiền 3.539.496.394 đồng theo thỏa thuận chuyển giao nghĩa vụ thanh toán giá trị chưa thanh toán là 5.605.718.096 đồng.

Ngoài ra, Công ty cổ phần xây dựng Trung Nam đã thanh toán thay cho Công ty Trung Nam Krông nô đối với Công ty Thành Long Vineco số tiền 500.000.000 đồng; thanh toán thay cho Công ty Trung Nam Krông nô đối với Công ty Thái Bình Dương khoản tiền phạt 900.000.000đ do Công ty Trung Nam KRông nô giao hàng hóa chậm ảnh hưởng đến kế hoạch lắp đặt đường dây. Nay các bên tranh chấp đề nghị giải quyết theo quy định của pháp luật.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Công ty cổ phần đầu tư xây dựng và lắp máy Trung Nam cũng như người đại diện theo ủy quyền của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Trương Hoàng Thọ trình bày:

Ngày 16/02/2011, Công ty cổ phần xây dựng và lắp máy Trung Nam (gọi tắt là Công ty Trung Nam EC) có ký hợp đồng số 16/HĐKT-TL-VINECO-TNE&C ngày 16/02/2011 với Công ty cổ phần kết cấu thép Thành Long Vineco để thực hiện việc “vận chuyển, bốc dỡ trụ thép mạ kẽm, bulon neo và dây tiếp đất” với giá trị là 2.078.418.871 đồng. Hợp đồng đã được Công ty Trung Nam EC thực hiện một cách nghiêm túc, dứt điểm và được bên Công ty Thành Long Vineco xác nhận và ký vào biên bản thanh lý hợp đồng ngày 12/10/2011 bàn giao khối lượng hàng hóa đến công trình.

Tuy nhiên, từ đó đến nay Công ty Thành Long Vineco không thực hiện việc thanh toán cho Công ty xây dựng và lắp máy Trung Nam nên hai bên đã thống nhất thỏa thuận Công ty xây dựng và lắp máy Trung Nam chuyển giao yêu cầu thanh toán nợ, lãi suất cho Công ty thủy điện Trung Nam Krông Nô theo biên bản thỏa thuận giữa hai bên ngày 18/01/2018. Do đó, Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Trung Nam đề nghị công nhận việc chuyển giao quyền yêu cầu đối với số tiền nợ gốc là 2.078.418.871 đồng và lãi suất tính từ ngày 12/11/2011 đến ngày 12/7/2018 là 2.569.678.732 đông, tổng số tiền chuyển giao quyền yêu cầu để cấn trừ là 4.648.097.603 đồng.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Công ty cổ phần tập đoàn Thành Long do ông Vũ Thành Long là người đại diện theo pháp luật trình bày:

Công ty cổ phần tập đoàn Thành Long là cổ đông sở hữu 55% vốn điều lệ của Công ty cổ phần kết cấu thép Thành Long Vineco. Công ty cổ phần tập đoàn Thành Long đã nhận số tiền 500.000.000 đồng từ Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Trung Nam. Việc thanh toán trên đã được tập đoàn Thành Long thông báo cho Công ty Thành Long Vineco để xử lý số nợ còn lại. Công ty cổ phần tập đoàn Thành Long không có tranh chấp gì với các bên đương sự trong vụ án và cũng không có yêu cầu độc lập trong vụ án nên đề nghị Tòa án xem xét giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật.

Tại Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 01/2018/KDTM-ST ngày 15/11/2018 của Tòa án nhân dân huyện Đam Rông đã xử:

1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Công ty cổ phần kết cấu thép Thành Long Vineco về việc“ tranh chấp hợp đồng chế tạo cốt thép” đối với bị đơn Công ty cổ phần thủy điệnTrung Nam Krông Nô.

Buộc Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô có trách nhiệm thanh toán cho Công ty cổ phần kết cấu thép Thành Long Vineco số tiền là 4.259.380.382 đồng.

2. Chấp nhận một phần yêu cầu phản tố của bị đơn Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô về việc “yêu cầu thực hiện nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng, phạt vi phạm hợp đồng và bồi thường thiệt hại” đối với nguyên đơn Công ty cổ phần kết cấu thép Thành Long Vineco.

Buộc Công ty cổ phần kết cấu thép Thành Long Vineco có trách nhiệm thanh toán cho Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô số tiền là 222.588.581 đồng.

Ngoài ra, quyết định của bản án còn tuyên về án phí, quyền kháng cáo và trách nhiệm thi hành án của các đương sự. Sau khi xét xử sơ thẩm thì nguyên đơn và bị đơn có đơn kháng cáo bản án sơ thẩm.

Theo đơn kháng cáo ngày 30/11/2018 và ngày 03/12/2018 của nguyên đơn Công ty cổ phần kết cấu thép Thành Long VINECO yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Công ty cổ phần kết cấu thép Thành Long VINECO; bác toàn bộ yêu cầu phản tố của bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Trung Nam và Công ty cổ phần xây dựng và lắp máy Trung Nam.

Theo đơn kháng cáo ngày 30/11/2018 và đơn kháng cáo bổ sung ngày 04/12/2018 của bị đơn Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn về việc bồi thường thiệt hại và buộc nguyên đơn Công ty cổ phần kết cấu thép Thành Long VINECO phải trả cho bị đơn Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô số tiền 936.000.000 đồng.

Tại phiên tòa phúc thẩm hôm nay, người đại diện theo ủy quyền của bị đơn Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô là ông Huỳnh Vinh Quang và người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn Công ty cổ phần kết cấu thép Thành Long VINECO là ông Lê Hồng Sơn, ông Ngô Văn Luân cùng tự nguyện thỏa thuận với nhau về việc giải quyết toàn bộ vụ án; nguyên đơn và bị đơn thỏa thuận theo hướng bị đơn Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô đồng ý trả cho nguyên đơn Công ty cổ phần kết cấu thép Thành Long VINECO tổng cộng số tiền là 4.000.000.000 đồng trong thời hạn 07 (bảy) ngày kể từ ngày 23/5/2019.

Về án phí: Nguyên đơn Công ty cổ phần kết cấu thép Thành Long VINECO và bị đơn Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô tự nguyện thỏa thuận mỗi bên chịu ½ án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Trung Nam; Công ty cổ phần xây dựng và lắp máy Trung Nam (do ông Trương Hoàng Thọ là người đại diện theo ủy quyền); Công ty cổ phần tập đoàn Thành Long đều không kháng cáo, đề nghị giải quyết theo quy định của pháp luật.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lâm Đồng tham gia phiên tòa phát biểu ý kiến: Cụ thể, Thẩm phán đã chấp hành đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự trong quá trình giải quyết vụ án, tại phiên tòa Hội đồng xét xử và các đương sự đã thực hiện đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự về phiên tòa kinh doanh thương mại phúc thẩm, đồng thời đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ Điều 300 Bộ luật Tố tụng dân sự, để sửa bản án dân sự sơ thẩm theo hướng công nhận sự thỏa thuận của các đương sự tại phiên tòa phúc thẩm để quyết định bị đơn Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô phải trả cho nguyên đơn Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô số tiền 4.000.000.000 đồng.

Ghi nhận sự tự nguyện thỏa thuận của người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn và bị đơn về việc mỗi bên phải chịu ½ án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

[1] Về tố tụng, quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết vụ án:

Giữa nguyên đơn và bị đơn có ký kết hợp đồng chế tạo cột thép, đến nay công việc đã hoàn thành nhưng bị đơn vẫn chưa thanh toán hết số tiền theo hợp đồng đã ký kết nên yêu cầu bị đơn phải thanh toán số tiền gốc và lãi liên quan đến hợp đồng chế tạo cột thép đã ký kết là 11.967.032.553 đồng, nguyên đơn không đồng ý đối với yêu cầu của bị đơn về việc phạt vi phạm hợp đồng và bồi thường thiệt hại do giao hàng chậm. Còn bị đơn thì lại cho rằng giữa nguyên đơn và bị đơn có ký kết hợp đồng chế tạo cột thép nhưng do nguyên đơn giao hàng chậm nên yêu cầu nguyên đơn phải bồi thường thiệt hại về việc giao hàng chậm và thanh toán số tiền phạt hợp đồng là 1.885.572.548 đồng cấn trừ vào số tiền nợ gốc. Vì vậy, hai bên phát sinh tranh chấp. Tòa án cấp sơ thẩm xác định quan hệ “Tranh chấp hợp đồng chế tạo cốt thép” là thiếu quan hệ tranh chấp nên Tòa án cấp phúc thẩm cần phải xác định lại quan hệ tranh chấp giữa các đương sự là:“Tranh chấp hợp đồng chế tạo cốt thép; yêu cầu thực hiện nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng, phạt vi phạm hợp đồng và bồi thường thiệt hại” mới đúng pháp luật và thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.

Xét kháng cáo của nguyên đơn Công ty Thành Long Vineco và bị đơn Công ty Trung Nam Krông Nô, thì thấy rằng:

[2] Ngày 21/10/2010, giữa Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô và Công ty cổ phần kết cấu thép Thành Long Vineco ký hợp đồng chế tạo cột thép số 08/HĐKT-TNK-VINECO, giá trị hợp đồng phải quyết toán là 10.392.289.193 đồng đã bao gồm thuế VAT 10%, với nội dung liên quan đến gia công và cung cấp toàn bộ cột thép và các chi tiết thép mạ kẽm nhúng nóng cho công trình “Đường dây 110kV đấu nối NMTĐ Yan Tann Sien vào HTĐ quốc gia”, thời gian thực hiện hợp đồng là 120 ngày kể từ ngày Công ty Thành Long Vineco nhận được tiền tạm ứng và bản vẽ có dấu đỏ của Công ty thủy điện Trung Nam Krông Nô (bút lục số 49-53).

[3] Trong quá trình thực hiện hợp đồng thì ngày 16/02/2011 hai Công ty lại tiếp tục ký phụ lục hợp đồng số 15/PLHĐKT-TNK-TL VINECO về tiến độ một số hạng mục gia công chế tạo kết cấu thép mạ kẽm cần được ưu tiên (bút lục số 41-42). Quá trình thực hiện hợp đồng Công ty Thành Long Vineco đã cung cấp và hoàn thiện toàn bộ khối lượng cột thép gia công theo hợp đồng số 08/HĐKT-TNK-VINECO; Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô đã thanh toán tạm ứng số tiền 1.247.074.703 đồng trong khi hợp đồng quy định là 32% trên giá trị hợp đồng. Như vậy, số tiền mà Công ty Trung Nam Krông Nô phải thanh toán tạm ứng cho Công ty Thành Long Vineco là 3.325.532.542 đồng, trong khi bị đơn mới chỉ thanh toán được cho nguyên đơn số tiền tạm ứng là 1.247.074.703 đồng.

[4] Sau khi có ý kiến của Công ty kết cấu thép Thành Long Vineco về việc chậm thanh toán, ngày 07/6/2011, Công ty thủy điện Trung Nam Krông Nô và Công ty Thành Long Vineco đã thỏa thuận chuyển giao nghĩa vụ thanh toán số nợ của Công ty thủy điện Trung Nam Krông Nô cho Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Trung Nam. Để đảm bảo nghĩa vụ thanh toán, Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Trung Nam đề nghị Ngân hàng TMCP Đông Á – Chi nhánh Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh phát hành thư bảo lãnh số tiền 7.066.756.651 đồng.

[5] Ngày 15/11/2011, Công ty thủy điện Trung Nam Krông Nô và Công ty Thành Long Vineco đã ký biên bản thanh lý hợp đồng số 08/HĐKT-TNK-TL-VINECO, phụ lục hợp đồng số 15/PLHĐKT-TNK-TL VINECO thì giá trị còn phải thanh toán là 9.145.214.490 đồng. Theo thỏa thuận chuyển giao nghĩa vụ thanh toán thì Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Trung Nam đã thanh toán số tiền 3.539.496.394 đồng. Đến nay giá trị chưa thanh toán là 5.605.718.096 đồng. Do đó, công ty Thành Long Vineco yêu cầu công ty thủy điện Trung Nam Krông Nô phải trả tiền gốc là 5.605.718.096 đồng và tiền lãi chậm thanh toán là 6.360.383.476 đồng. Tổng số tiền Công ty Thành Long Vineco yêu cầu Công ty thủy điện Trung Nam Krông Nô thanh toán là 11.967.032.553 đồng.

[6] Tại đơn yêu cầu độc lập số 396/018/CV/TNE&C ngày 20/7/2018 của Công ty cổ phần đầu tư xây dựng và lắp máy Trung Nam (gọi tắt là Trung Nam EC) (bút lục số 193) thể hiện nội dung:

Ngày 16/02/2011, Công ty cổ phần xây dựng và lắp máy Trung Nam có ký hợp đồng số 16/HĐKT-TL-VINECO-TNE&C với Công ty cổ phần kết cấu thép Thành Long Vineco về việc “vận chuyển, bốc dỡ trụ thép mạ kẽm, bulon neo và dây tiếp đất” với giá trị là 2.078.418.871 đồng. Hai bên đã thanh lý hợp đồng theo biên bản thanh lý hợp đồng ngày 12/10/2011(bút lục số 184-185); nhưng trên thực tế Công ty Thành Long Vineco chưa thực hiện việc thanh toán cho Công ty lắp máy Trung Nam số tiền trên nên hai bên đã thỏa thuận chuyển giao khoản tiền này và lãi suất cho Công ty thủy điện Trung Nam Krông Nô theo biên bản thỏa thuận giữa hai bên ngày 18/01/2018.

Do Công ty Thành Long Vineco không thanh toán như đã thỏa thuận nên Công ty Trung Nam EC có đơn yêu cầu độc lập số 396/018/CV/TNE&C ngày 20/7/2018 với nội dung đề nghị Tòa án công nhận việc chuyển giao quyền yêu cầu đối với số tiền nợ gốc là 2.078.418.871 đồng và lãi suất tính từ ngày 12/11/2011 đến ngày 12/7/2018 là 2.569.678.732 đồng. Tổng số tiền Công ty Trung Nam EC yêu cầu Công ty Thành Long Vineco phải thanh toán để cấn trừ thay cho Công ty thủy điện Trung Nam Krông Nô số tiền là 4.648.097.603 đồng (bút lục số 193).

Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa sơ thẩm đại diện Công ty Trung Nam EC tiếp tục yêu cầu Công ty Thành Long Vineco phải thanh toán toàn bộ khoản tiền này. Như vậy, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập nhưng Tòa án cấp sơ thẩm lại không thông báo cho người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan nộp tiền tạm ứng án phí theo quy định của pháp luật nhưng Tòa án cấp sơ thẩm lại vẫn tiến hành xem xét đối với yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng.

[7] Bên cạnh đó, ngày 25/10/2010, giữa Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô và Công ty cổ phần Thái Bình Dương ký hợp đồng thi công xây lắp số 09/HĐKT-TNKR-TBD-2010, giá trị hợp đồng phải quyết toán là 11.700.000.000 đồng đã bao gồm thuế VAT 10%, với nội dung liên quan đến gói thầu xây lắp đường dây 110kV cho dự án “Đường dây 110KV đấu nối NMTĐ Yan Tann Sien vào HTĐ quốc gia”, thời gian thực hiện hợp đồng là 180 ngày theo phương án thi công (bút lục số 132-139).

Theo mục c Điều 13.2 của Phụ lục hợp đồng số 09/PLHĐKT-TNKR-TBD-2011 ngày 25/01/2011 giữa Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô và Công ty cổ phần Thái Bình Dương thể hiện nội dung: Trường hợp nếu lỗi vi phạm do bên Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô gây ra (chậm trễ việc thanh toán hoặc gây ảnh hưởng đến tiến độ bên Công ty cổ phần Thái Bình Dương thực hiện hợp đồng) thì bên Công ty cổ phần Thái Bình Dương có quyền xem xét việc đơn phương chấm dứt hợp đồng nêu trên và bên Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô phải thanh toán cho bên Công ty cổ phần Thái Bình Dương toàn bộ chi phí cho khối lượng công việc đã thi công và chịu phạt không điều kiện 8% giá trị hợp đồng và bồi thường thiệt hại nếu có).

Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô cho rằng do Công ty Thành Long Vineco giao hàng hóa chậm dẫn đến việc Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô cũng giao hàng hóa chậm cho Công ty cổ phần Thái Bình Dương và Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô phải nộp phạt cho Công ty cổ phần Thái Bình Dương với số tiền 936.000.000 đồng.

Theo Biên bản làm việc ngày 20/11/2011 giữa Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô và Công ty cổ phần Thái Bình Dương thể hiện nội dung do vật tư thiết bị (trụ điện) Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô cung cấp không đầy đủ cho Công ty cổ phần Thái Bình Dương, các kiện hàng bị thiếu nhiều chi tiết trụ điện không hoàn chỉnh, hàng hóa liên tục bị lỗi kỹ thuật trong khâu chế tạo gây khó khăn cho nhà thầy xây lắp trong công tác lắp dựng trụ, bị trễ tiến độ thực hiện kế hoạch nên Công ty cổ phần Thái Bình Dương đã phạt công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô số tiền 936.000.000 đồng.

Theo quy định tại Điều 302 Luật Thương mại năm 2005 thì:

“1. Bồi thường thiệt hại là việc bên vi phạm bồi thường những tổn thất do hành vi vi phạm hợp đồng gây ra cho bên bị vi phạm.

2. Giá trị bồi thường thiệt hại bao gồm giá trị tổn thất thực tế, trực tiếp mà bên bị vi phạm phải chịu do bên vi phạm gây ra và khoản lợi trực tiếp mà bên bị vi phạm đáng lẽ được hưởng nếu không có hành vi vi phạm”.

Theo quy định tại Điều 303 Luật Thương mại năm 2005 thì:

“Trừ các trường hợp miễn trách nhiệm quy định tại Điều 294 của Luật này, trách nhiệm bồi thường thiệt hại phát sinh khi có đủ các yếu tố sau đây:

1. Có hành vi vi phạm hợp đồng;

2. Có thiệt hại thực tế;

3. Hành vi vi phạm hợp đồng là nguyên nhân trực tiếp gây ra thiệt hại”.

Tòa án cấp sơ thẩm xác định Công ty Thành Long Vineco đã gia công và giao đủ khối lượng hạng mục cột thép – bulon – dây tiếp đất theo hợp đồng và cho rằng quá trình gia công, giao nhận hàng hóa thể hiện Công ty Thành Long Vineco đã giao nhận hàng hóa chậm, thiếu, lỗi nên trong hạn bảo lãnh Ngân hàng đã không thanh toán số tiền theo bảo lãnh là do lỗi của Công ty Thành Long Vineco nên không được tính lãi chậm trả trên số tiền nợ được bảo lãnh nhưng lại không xem xét yêu cầu của Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô liên quan đến số tiền 936.000.000 đồng mà Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô bị phạt vi phạm hợp đồng xuất phát từ việc Công ty Thành Long Vineco giao hàng chậm trễ là chưa đảm bảo quyền lợi của bị đơn.

Như vậy, xuất phát từ việc Công ty Thành Long Vineco giao hàng hóa chậm nên Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô bị Công ty Thái Bình Dương phạt số tiền 936.000.000 đồng, đây là thiệt hại thực tế mà Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô đã phải chịu. Do đó, việc Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô yêu cầu Công ty Thành Long Vineco phải bồi thường thiệt hại liên quan đến số tiền 936.000.000 đồng là có căn cứ nhưng Tòa án cấp sơ thẩm lại không chấp nhận yêu cầu bồi thường thiệt hại này của Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô là không đúng quy định của pháp luật.

Ngoài ra, việc Tòa án cấp sơ thẩm không đưa Công ty cổ phần Thái Bình Dương vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan để làm rõ số tiền mà Công ty cổ phần Thái Bình Dương đã phạt Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô và số tiền thực tế Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô đã thanh toán tiền phạt cho Công ty cổ phần Thái Bình Dương để làm căn cứ xem xét yêu cầu phản tố của bị đơn đối với nguyên đơn là thiếu sót và vi phạm thủ tục tố tụng.

[8] Tuy nhiên, tại phiên tòa phúc thẩm, các đương sự đã tự nguyện thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án, nội dung thỏa thuận giữa các đương sự là tự nguyện, không vi phạm điều cấm của luật và không trái đạo đức xã hội nên cần công nhận sự thỏa thuận của các đương sự để quyết định bị đơn Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô hoàn trả cho nguyên đơn Công ty cổ phần kết cấu thép Thành Long VINECO số tiền 4.000.000.000 đồng trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày 23/5/2019.

Bị đơn Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô và nguyên đơn Công ty cổ phần kết cấu thép Thành Long VINECO tự nguyện thỏa thuận mỗi bên chịu ½ án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm với số tiền là 28.000.000 đồng.

Từ những phân tích nêu trên, Tòa án cấp phúc thẩm cần sửa bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm theo hướng công nhận sự thỏa thuận của các đương sự theo hướng nhận định nêu trên là có căn cứ.

[9] Về án phí:

Do sửa bản án sơ thẩm nên các đương sự không phải chịu án phí kinh doanh thương mại phúc thẩm. Án phí sơ thẩm các đương sự tự nguyện chịu theo quy định của pháp luật.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ Điều 300 - Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

- Căn cứ các Điều 309, 547 Bộ luật Dân sự năm 2005; các Điều 300, 301, 302, 303, 306 Luật Thương Mại năm 2005.

- Áp dụng Nghị quyết Số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

Xử:

Công nhận sự tự nguyện thỏa thuận của các đương sự trong vụ án “Tranh chấp hợp đồng chế tạo cốt thép; yêu cầu thực hiện nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng, phạt vi phạm hợp đồng và bồi thường thiệt hại” giữa nguyên đơn Công ty cổ phần kết cấu thép Thành Long VINECO và bị đơn Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô và những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Trung Nam; Công ty cổ phần xây dựng và lắp máy Trung Nam; Công ty cổ phần tập đoàn Thành Long. Cụ thể như sau:

Bị đơn Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô có trách nhiệm thanh toán cho nguyên đơn Công ty cổ phần kết cấu thép Thành Long Vineco số tiền là 4.000.000.000 đồng (bốn tỷ đồng) trong thời hạn 07 (bảy) ngày kể từ ngày 23/5/2019.

Kể từ ngày người được thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án, nếu bên phải thi hành án không chịu trả số tiền nêu trên, thì hàng tháng còn phải trả số tiền lãi tương ứng với thời gian chậm trả tại thời điểm thanh toán, theo quy định khoản 2 Điều 357 Bộ luật Dân sự.

3. Về án phí:

Nguyên đơn Công ty cổ phần kết cấu thép Thành Long Vineco tự nguyện chịu số tiền án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm là 28.000.000 đồng được khấu trừ vào số tiền mà 62.024.000 đồng mà nguyên đơn đã nộp tạm ứng theo các biên lai thu số 0003481 ngày 19/12/2017; 0003608 ngày 03/8/2018 và 0003696 ngày 24/12/2018 của Chi cục thi hành án dân sự huyện Đam Rông. Hoàn trả cho nguyên đơn Công ty cổ phần kết cấu thép Thành Long Vineco số tiền tạm ứng án phí còn thừa là 34.024.000 đồng.

Bị đơn Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô tự nguyện chịu số tiền án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm là 28.000.000 đồng được khấu trừ vào số tiền mà 36.283.000 đồng mà bị đơn đã nộp tạm ứng theo các biên lai thu số 0003524 ngày 02/4/2018 và 0003676 ngày 04/12/2018 của Chi cục thi hành án dân sự huyện Đam Rông. Hoàn trả cho bị đơn Công ty cổ phần thủy điện Trung Nam Krông Nô số tiền tạm ứng án phí còn thừa là 8.283.000 đồng.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật thi hành án dân sự; Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Các Thẩm phán

Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa Nguyễn Thị Huyền Huỳnh Châu Thạch

Bùi Hữu Nhân