Bản án 02/2018/HNGĐ-ST — Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN

Tại đơn khởi kiện ngày 13/11/2017 cùng các lời khai tại Tòa án nhân dân huyện Lạc Sơn, chị Bùi Thị H (nguyên đơn) trình bày:

Chị và anh Bùi Văn K kết hôn năm 2015, sau một thời gian chung sống chị và anh K có với nhau 01 con chung là tên là Bùi Thị Tường V , sinh ngày 28/9/2015. Do mâu thuẫn trong cuộc sống vợ chồng nên tháng 5/2017, chị H đã làm đơn khởi kiện xin ly hôn với anh K . Theo quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự số 52/2017/QĐST-HNGĐ ngày 06/6/2017 của Tòa án nhân dân huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình đã công nhận sự thuận tình ly hôn giữa chị và anh Bùi Văn K . Theo quyết định này, chị và anh K thống nhất thỏa thuận anh K là người trực tiếp nuôi con chung là cháu Bùi Thị Tường V , anh K chưa yêu cầu về tiền cấp dưỡng nuôi cháu V . Quyết định còn chỉ rõ chị có quyền thăm nom cháu V , không ai có quyền ngăn cản. Thực hiện theo quyết định nêu trên, chị H đã giao cháu Bùi Thị Tường V cho anh K trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục. Tuy nhiên, anh K và bố mẹ anh K không cho chị được quyền thăm nom cháu V . Trong đó, có hai lần vào đầu tháng 11/2017 chị H đến đón con về nhà bố mẹ đẻ thì bị anh K đuổi theo chặn đánh. Cả hai lần bị chặn đánh đều có người chứng kiến là chị Bùi Thị Th (địa chỉ: xóm Láo, xã Ân Nghĩa, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình). Không cho chị H thăm nom cháu V nhưng anh K liên tục gọi điện yêu cầu chị H phải gửi tiền cấp dưỡng cho anh K nuôi con. Mặc dù Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự của Tòa án ghi rõ anh K không đề nghị chị cấp dưỡng nuôi con sau ly hôn. Chị H hiểu rằng việc cấp dưỡng nuôi con nếu như anh K chưa yêu cầu khi giải quyết ly hôn thì khi có yêu cầu thì phải có quyết định của Tòa án hoặc phải do bản thân chị H tự nguyện. Còn nếu trong trường hợp anh K không đủ điều kiện kinh tế để nuôi con thì chị H đề nghị anh K giao con cho chị nuôi dưỡng. Hơn nữa cháu V còn quá nhỏ chưa đủ 36 tháng tuổi cần sự chăm sóc của người mẹ, anh K là cha của cháu nhưng không trực tiếp nuôi và chăm sóc cho cháu V mà phải nhờ ông bà nội chăm sóc vì anh K còn đi làm ăn xa và thu nhập không ổn định để nuôi cháu V .

Hiện nay, chị H nhận thấy chị có khả năng về điều kiện kinh tế, mức thu nhập ổn định, điều kiện về thời gian để chăm sóc con, nuôi dưỡng và giáo dục học tập của con được tốt, đảm bảo tốt các quyền lợi và sự phát triển đầy đủ tâm sinh lý cho con chung nên chị đề nghị Tòa án giao con Bùi Thị Tường V cho chị trực tiếp nuôi. Việc cấp dưỡng nuôi con chung để chị và anh K thống nhất tự thỏa thuận giải quyết, không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Quá trình giải quyết vụ án chị Bùi Thị H vẫn giữ nguyên yêu cầu như đã trình bày trong đơn khởi kiện, bản tự khai và không bổ sung gì thêm.

Tại bản tự khai ngày 27/11/2017 và các lời khai tại Tòa án nhân dân huyện Lạc Sơn, anh Bùi Văn K (bị đơn) trình bày: Anh thống nhất với lời khai của chị H về thời gian kết hôn, thời gian ly hôn, về con chung và người trực tiếp nuôi con chung theo Quyết định của Tòa án là đúng. Hiện nay anh đang nuôi cháu V và vẫn đảm bảo tốt điều kiện nuôi con về mọi mặt. Lời khai của chị H về việc anh không quan tâm nuôi dạy, chăm sóc chu đáo là không đúng. Anh hoàn toàn có đầy đủ các điều kiện về thời gian, kinh tế, thu nhập ổn định cùng với gia đình bố mẹ đẻ, anh chị em ruột hỗ trợ tốt cho việc chăm sóc nuôi dưỡng con chung. Thời điểm hiện tại anh đi làm công nhân, thu nhập ổn định nên hàng tháng anh gửi tiền về để bố mẹ nuôi cháu V . Mặc dù đi làm xa nhưng một tháng anh về thăm con ít nhất được 03 lần.

Anh chưa yêu cầu chị H cấp dưỡng nuôi con nhưng anh và chị H có thỏa thuận miệng với nhau về việc hàng tháng cô Hương cấp dưỡng tiền sữa để nuôi cháu V nhưng từ khi ly hôn cô Hương không thực hiện. Vì cô Hương đến đón con nhưng không xin phép anh và không xin phép bố mẹ anh nên anh và bố mẹ có ngăn cản nhưng không có việc anh đánh cô Hương. Nay chị H đề nghị Tòa án giao cháu Bùi Thị Tường V cho chị trực tiếp nuôi dưỡng anh không đồng ý vì kể từ khi ly hôn và nuôi con anh vẫn quan tâm, nuôi dưỡng con chung đầy đủ đúng theo nội dung Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự số 52/QĐST-HNGĐ ngày 06/6/2017 của Tòa án nhân dân huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình. Về việc cấp dưỡng nuôi con chung để anh chị tự thỏa thuận giải quyết, không yêu cầu Tòa án giải quyết. Anh K đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.

Tại Biên bản lấy lời khai ngày 05/12/2017 của Tòa án nhân dân huyện Lạc Sơn đối với chị Bùi Thị Th (người làm chứng) trình bày: chị Th là em họ của chị H . Nhiều lần chị nghe chị H nói về việc chị H đến nhà anh K đón cháu V nhưng bố mẹ anh K và anh K không cho thăm gặp con. Đầu tháng 11/2017 chị H có rủ chị Th đến nhà anh K để xin phép đón cháu V về nhà ngoại để chơi. Chị Th và chị H đến nhà thì có bố mẹ anh K ở nhà, chị H xin phép bố mẹ anh K cho cháu Hương về nhà ngoại để chơi nhưng bố mẹ anh K không đồng ý và gọi điện cho anh K về. Chị H nói với bố mẹ anh K rằng chị H được quyền thăm gặp con chung không ai được cản trở và đưa cháu V đi. Đến địa phận xóm Khi thì chị thấy anh K đuổi theo và chặn đầu xe sau đó đánh chị H và đưa cháu V về không cho chị H đón con. Lần thứ hai là ngày 09/11/2017, chị Th và chị H đi đám cưới về và chị H chở chị Th vào nhà anh K để đón cháu V . Vẫn như lần trước, bố mẹ anh K không cho đón con mà còn chửi mắng chị H , chị H vẫn đưa con đi. Bố mẹ anh K tiếp tục gọi điện cho anh K về để xử lý. Chị và chị H đưa cháu V đến đầu xóm Búm thì bị anh K chặn đánh và lại đưa cháu V về không cho cháu về nhà ngoại chơi. Cả 02 lần anh K đánh chị H đều làm cháu V hoảng sợ, khóc lóc. Ngoài 02 lần nêu trên chị Th không chứng kiến thêm sự việc nào nữa.

* Tại biên bản xác minh ngày ngày 15/12/2017 của Tòa án nhân dân huyện Lạc Sơn với địa phương có nội dung:

Tháng 6/2017, UBND xã Ân Nghĩa đã nhận được Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự số 52/QĐST-HNGĐ ngày 06/6/2017 của Tòa án nhân dân huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình. Từ tháng 06/2017 đến nay anh K không trực tiếp nuôi dưỡng giáo dục cháu V mà giao con cho ông bà nội trực tiếp chăm sóc vì anh K phải đi làm ăn xa, một tháng anh K chỉ về thăm con 02-03 lần. Việc đầu tháng 11/2017, anh K đánh chị H vì không cho đón cháu V về nhà ngoại chơi là có thật, chính quyền địa phương có nắm được, một lần đánh chị H ở địa phận xóm Búm 1 và một lần đánh chị H ở địa phận xóm Khi.

Về điều kiện nuôi con của anh K và chị H là ngang nhau, anh K , chị H đều có công việc chính là làm ruộng, ngoài ra hai người đều đi làm thuê để kiếm thêm thu nhập. Về chỗ ở thì cả hai đều sống với bố mẹ đẻ, chỗ ở ổn định, đủ điều kiện nuôi con. Tuy nhiên, cháu V là con gái lại đang còn nhỏ cần sự chăm sóc của người mẹ, việc anh K có thái độ hành hung với chị H sẽ ảnh hưởng đến tâm lý của cháu V vì vậy cần thiết giao cháu V cho chị H trực tiếp nuôi dưỡng để đảm bảo quyền và lợi ích của cháu V .

*Phát biểu của Kiểm sát viên tại phiên tòa:

Về tố tụng: Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình công nhận việc chấp hành đúng theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự của Thẩm phán, HĐXX và các đương sự từ khi thụ lý đến trước khi HĐXX nghị án.

Đề nghị áp dụng Điều 28, Điều 92, Điều 147, Điều 227, Khoản 1 và khoản 3 Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; khoản 3 Điều 81, Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án xét xử giao con chung là cháu Bùi Thị Tường V sinh ngày 28/9/2015 cho chị Bùi Thị H trực tiếp nuôi dưỡng. Nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con khi thay đổi người trực tiếp nuôi con: chị H và anh K thống nhất tự thỏa thuận giải quyết nên không đề nghị Hội đồng xét xử xem xét giải quyết. Anh Bùi Văn K phải chịu án phí dân sự sở thẩm theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án; được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa HĐXX nhận ®Þnh:

Đây là vụ án tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn quy định tại khoản 3 Điều 28 Bộ luật Tố tụng dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình.

Chị H và anh K đã được Tòa án triệu tập hợp lệ đến phiên tòa, đã được đảm bảo thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình trong quá trình giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật. Nguyên đơn vắng mặt tại phiên tòa và có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt; Bị đơn là anh Bùi Văn K đã được triệu tập hợp lệ đến phiên tòa lần thứ hai. Căn cứ khoản 1 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự, HĐXX tiến hành xét xử vắng mặt chị H .

Theo tài liệu xác minh tại địa phương thể hiện: Từ tháng 06/2017 đến nay anh K không trực tiếp nuôi dưỡng giáo dục cháu V mà giao con cho ông bà nội trực tiếp chăm sóc vì anh K phải đi làm ăn xa, một tháng anh K chỉ về thăm con 02-03 lần. Việc đầu tháng 11/2017, anh K đánh chị H vì không cho đón cháu V về nhà ngoại chơi là có thật, chính quyền địa phương có nắm được, một lần đánh chị H ở địa phận xóm Búm 1 và một lần đánh chị H ở địa phận xóm Khi. Chị Bùi Thị Th là người làm chứng trong vụ án đã có lời khai thể hiện gia đình và anh K không cho chị H thăm nom, gặp gỡ con chung, nghiêm cấm chị H đón cháu V đi đâu là vi phạm khoản 3 Điều 82 va khoản 2 Điều 83 Luật Hôn nhân và gia đình quy định về “Nghĩa vụ, quyền của cha, mẹ không trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn” và “nghĩa vụ, quyền của cha mẹ trực tiếp nuôi con đối với người không trực tiếp nuôi con”.

Xét theo các tài liệu, chứng cứ do đương sự cung cấp, lời khai của người làm chứng và tài liệu điều tra xác minh, HĐXX nhận thấy: chị H và anh K đều có thu nhập và chỗ ở ổn định đủ điều kiện để nuôi con chung. Chính quyền địa phương đề nghị Tòa án giao con cho chị H trực tiếp nuôi dưỡng để cháu thuận lợi trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng và phát triển toàn diện nhân cách đảm bảo quyền và lợi ích tốt nhất cho cháu V . Mặt khác cháu Bùi Thị Tường V sinh ngày 28/9/2015 hiện chưa đủ 36 tháng tuổi, còn quá nhỏ cần sự chăm sóc, nuôi dưỡng, gần gũi trực tiếp của người mẹ, anh K chưa sát sao trong việc chăm sóc nuôi dưỡng nên việc giao con chung cho chị H trực tiếp nuôi dưỡng là có căn cứ và đúng pháp luật.

Về việc cấp dưỡng nuôi con chung: chị H và anh K thống nhất tự thỏa thuận giải quyết, không yêu cầu Tòa án giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.

Căn cứ khoản 3 Điều 81; Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình và lợi ích của con chưa thành niên, việc chị H yêu cầu Tòa án giao con chung là cháu Bùi Thị Tường V , sinh ngày 28/9/2015 cho chị trực tiếp nuôi dưỡng là có căn cứ.

Vì các lẽ trên:

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ Điều 28; Điều 147; Khoản 1,3 Đều 228 và Điều 238 Bộ luật Tố tụng dân sự; Áp dụng: khoản 3 Điều 81, Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; Khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; Xử:

Chấp nhận yêu cầu của chị Bùi Thị H : giao con chung là cháu Bùi Thị Tường V , sinh ngày 28/9/2015 cho chị Bùi Thị H trực tiếp nuôi dưỡng cho đến khi con chung đủ 18 tuổi hoặc có thay đổi khác theo quy định của pháp luật.

Sau khi thay đổi người trực tiếp nuôi con chung, người không được trực tiếp nuôi con có quyền nghĩa vụ thăm nom con chung mà không ai được cản trở.

Nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con: chị Bùi Thị H và anh Bùi Văn K thống nhất tự thỏa thuận giải quyết, không yêu cầu Tòa án giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.

Về án phí: anh Bùi Văn K phải chịu 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) án phí ly hôn sơ thẩm. Trả lại cho chị Bùi Thị H số tiền 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm đã nộp tại Chi cục thi hành án dân sự huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình theo biên lai số 0004248 ngày 16/11/2017.

Về quyền kháng cáo: Án xử công khai, bị đơn có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án, nguyên đơn vắng mặt được quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc từ ngày bản án được niêm yết.

Trường hợp quyết định, bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.