Bản án 01/2025/HNGĐ-PT — Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo Đơn khởi kiện và lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn anh Huỳnh Tấn C trình bày:Anh và chị Nguyễn Hồ P có 01 (một) con chung tên Huỳnh Gia B, sinh ngày 11/10/2019. Hiện nay, cháu B đang sống với chị P; cháu đang học lớp lá. Địa chỉ nơi cháu và chị P sống thì anh không xác định được vì chị P thường xuyên thay đổi chỗ ở và không cung cấp địa chỉ mới cho anh biết.

Từ trước tết Nguyên Đán năm 2024, chị P vẫn cho anh và ông, bà nội của cháu B đến rước cháu về nhà để thăm nom, chăm sóc. Tuy nhiên, từ sau tết Nguyên Đán năm 2024 thì chị P đã vi phạm nghĩa vụ của người nuôi dưỡng. Cụ thể, ông, bà nội đến rước cháu về nhà để thăm nom, chăm sóc thì chị P không cho mà còn lấy cây xua đuổi ông, bà nội; về việc này thì anh không có chứng cứ để chứng minh vì khi đó chỉ có hàng xóm chứng kiến, không có lập thành văn bản để địa phương xác nhận. Chị P không đủ điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng cháu B vì chỗ ở không ổn định (chị Nguyễn Hồ P và cháu Huỳnh Gia B đang ở và sinh hoạt tại Trung Tâm C1), thu nhập của chị chỉ có 5.880.000 đồng/tháng nên không đủ để trang trải cuộc sống, chăm lo cho gia đình. Ngoài ra, trước đây vào ngày 11/3/2022, chị P có hành vi ôm cháu nhảy sông để tự tử. Tuy nhiên, do anh đã giành lại được cháu nên chỉ có chị nhảy sông, việc này có mọi người xung quanh chứng kiến và xác nhận vào văn bản. Cháu B phát triển không bình thường, không lên cân nặng, có dấu hiệu suy dinh dưỡng và việc cháu hiện nay có được đi học lại không thì anh không xác định được, vì trước đây cháu đã nghỉ học, có giấy xác nhận nghỉ học ngày 04/12/2023 của Trường mầm non thị trấn A. Mặt khác, nghề nghiệp của anh là Giám đốc điều hành công ty TNHH K, với mức thu nhập 70.000.000 đồng/tháng và có tài sản đảm bảo cho tương lai của con nên đủ điều kiện để chăm sóc, nuôi dưỡng con chung.

Nay, anh khởi kiện yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn, yêu cầu được trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng con chung; không yêu cầu chị Nguyễn Hồ P cấp dưỡng nuôi con.

Theo Tờ tự khai và lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, chị Nguyễn Hồ P trình bày: Chị và anh Huỳnh Tấn C có 01 (một) con chung tên Huỳnh Gia B, sinh ngày 11/10/2019. Sau khi ly hôn, chị được trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng con chung. Hiện nay, con chung đang sống với chị tại số 407, tổ A, ấp N, xã N, huyện C, tỉnh An Giang; cháu đang học lớp lá. Trước tết Nguyên Đán năm 2024, chị có tạo điều kiện để anh C thăm nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung. Đến sau tết Nguyên Đán năm 2024, cháu B phải học thêm lớp năng khiếu nên phải học từ thứ hai đến thứ bảy và chị vẫn tạo điều kiện, gọi điện thông báo cho anh C nếu có thăm nom cháu thì rước cháu vào sáng chủ nhật và cho cháu về lại nhà chị vào chiều chủ nhật cùng ngày nhưng anh cùng gia đình không đồng ý việc đó. Ngoài ra, mỗi lần anh không gặp được cháu là do cháu B đã đi du lịch hoặc đi tham gia tiệc với chị chứ không phải chị không cho anh thăm nom con chung.

Anh C và gia đình có đến nơi chị làm việc để quấy rối, la lối, làm mất uy tín nhằm mục đích làm chị mất việc làm. Ngoài ra, khi cháu B về nhà ông, bà nội thì cháu không được giáo dục tốt, vì ông, bà nội thường dạy cháu những điều không đúng (như xúi giục cháu về đốt nhà ông, bà ngoại).

Do đó, chị không đồng ý đối với yêu cầu khởi kiện của anh C vì từ trước cho đến nay, chị là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con; hiện nay, chị có nghề nghiệp và thu nhập ổn định (điều dưỡng tại Công ty cổ phần T2 với mức lương 6.000.000 đồng/tháng) nên đủ để chăm sóc, nuôi dưỡng con chung; anh C đang làm việc ở Thành phố Hồ Chí Minh nên không thể ở gần và không có thời gian để chăm sóc con chung.

Tại bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm số 237/2024/HNGĐ -ST, ngày 31/7/2024 của Tòa án nhân dân huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang đã xử:

Căn cứ: Điều 28, 35, 39, 147, 271, 273 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 81, 82, 83, 84 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014;

Khoản 3 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án.

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của anh Huỳnh Tấn C về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn.

[1] Về con chung:

Chị Nguyễn Hồ P được tiếp tục chăm sóc, nuôi dưỡng con chung tên Huỳnh Gia B, sinh ngày 11/10/2019. Hiện nay đang sống với chị Nguyễn Hồ P.

Anh Huỳnh Tấn C không phải cấp dưỡng nuôi con chung.

Chị Nguyễn Hồ P cùng các thành viên gia đình (nếu có) không được cản trở anh Huỳnh Tấn C trong việc thăm nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung.

Trên cơ sở lợi ích của con chung, theo yêu cầu của cha, mẹ hoặc cá nhân, cơ quan, tổ chức quy định tại khoản 5 Điều 84 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014, Tòa án có thể quyết định thay đổi người trực tiếp nuôi con, buộc cấp dưỡng nuôi con chung dựa trên các căn cứ do pháp luật quy định.

Bản án còn tuyên về án phí, quyền kháng cáo và thời hạn kháng cáo, quyền yêu cầu thi hành án, nghĩa vụ thi hành án của đương sự.

Ngày 7/8/2024, anh Huỳnh Tấn C kháng cáo yêu cầu Tòa cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm, chấp nhận yêu cầu khởi kiện của anh.

Tại phiên tòa phúc thẩm,

Anh C cung cấp tài liệu: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số: DN 397107, số vào sổ: CN01049 được UBND huyện C cấp ngày 15/12/2023 cho Huỳnh Tấn C; Q bổ nhiệm Giám đốc điều hành đối với anh C, Đơn thuốc ngày 31/7/2024; Vi bằng số: 184/2024/VB-TPL ngày 30/9/2024.

Chị P cung cấp tài liệu: Thông báo về kết quả giải quyết, hủy bỏ đăng ký cư trú số: 000963 ngày 17/10/2024 của Công an phường M xác định nơi tam trú: 13/16, Hoàng Văn T1, khóm B, phường M, thành phố L; Cẩm nang tiêm chủng Huỳnh Gia B, Sổ liên lạc năm học 2024-2025 của Huỳnh Gia B;

Nguyên đơn, bị đơn không thoả thuận được với nhau về giải quyết vụ án.

Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn tranh luận: Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo và chấp nhận yêu cầu khởi kiện của anh Huỳnh Tấn C do chị Nguyễn Hồ P không đủ điều kiện để chăm sóc, nuôi dưỡng con chung vì điều kiện đi lại của chị P khó khăn vì hiện nay chị đang cư trú huyện C, chị thay đổi chổ ở không thông báo cho anh C biết phải mất 05 tháng anh C mới biết để đến thăm nom con; chị đang đi học vừa nuôi con, thu thập không cao, cháu B vẫn còn suy dinh dưỡng, chị Nguyễn Hồ P có biểu hiện của bệnh trầm cảm. Anh C có đất có nhà riêng tại thị trấn A, ông bà nội hỗ trợ anh C chăm sóc và đưa rước cháu đi học và anh sẽ về công tác tại L, thu thập cao đủ điều kiện để nuôi dưỡng cháu B phát triển toàn diện.

Chị P tranh luận: Anh C công tác tại Thành phố Hồ Chí Minh nên không có điều kiện để trực tiếp chăm sóc con, bé suy dinh dưỡng từ khi còn sống chung và hiện nay bé đang phát triển ngày càng tốt hơn, hiện tại có nơi cư trú tại M, L nên thuận lợi cho bé học, và cũng thuận lợi cho anh C, ông bà đến thăm nom cháu. Nếu anh C thu nhập cao thì cùng nhau chăm sóc cháu cho tốt hơn nên kính đề nghị không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của anh C.

- Ý kiến Kiểm sát viên tham gia phiên tòa: Việc chấp hành pháp luật của đương sự, Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa trong quá trình giải quyết đúng quy định pháp luật.

Về nội dung vụ án: Anh C không chứng minh được chị P vi phạm nghĩa vụ của người trực tiếp nuôi con, không đủ điều kiện nuôi con nên đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của anh Huỳnh Tấn C, giữ nguyên bản án sơ thẩm, anh C phải chịu án phí phúc thẩm theo quy định pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Xét, anh C đang đi làm và sinh sống tại Thành phố Hồ Chí Minh nhưng gia đình anh đang cư trú tại huyện C, tỉnh An Giang, anh cho rằng thời gian tới anh sẽ về công tác tại thành phố L, An Giang nhưng chưa có cở sở vững chắc việc anh C sẽ được phân công công tác tại huyện C hay thành phố L như lời trình bày.

Biên bản xác minh ngày 20/6/2024 thể hiện: Quá trình sống chung với chị P, cháu B cũng đã bị suy dinh dưỡng nhưng hiện nay có tiến triển tốt hơn, chị quan tâm đến bệnh viện thăm khám để theo dõi về dinh dưỡng, sức khỏe của cháu đã thể hiện sự tận tụy trong nuôi dạy con; ngoài ra, chị liên hệ thầy cô chủ nhiệm để biết thái độ học tập của cháu và theo Sổ liên lạc năm học 2024- 2025 của Trường M thể hiện cháu Huỳnh Gia B vẫn đang đi học, cháu B được cô phụ trách nhận xét: cháu học đều, đúng giờ, thuộc thơ, hứng thú tham gia chơi cùng bạn, ngủ đủ giấc và ăn chậm hết suất, nhận xét chung: Bé ngoan. Như vậy, cháu B đang được học và được chăm sóc tốt nên tinh thần, sức khỏe của cháu phát triển bình thường.

Về điều kiện nuôi dưỡng cháu B: Giấy xác nhận thu nhập cá nhân ngày 05/3/2024 của chị Nguyễn Hồ P thể hiện thu nhập hiện là 6.000.000 đồng/tháng là cơ bản đủ để chị và cháu B sinh sống được; anh C có thể cấp dưỡng nuôi con theo sự tự nguyện và khả năng để cháu B được phát triển tốt hơn. Công an phường M xác định chị P có nơi cư trú 13/16, Hoàng Văn T1, khóm B, phường M, thành phố L là rõ ràng, cụ thể để anh C tới thăm nom, chăm sóc con chung.

Về ngăn cản quyền thăm nom con chung: sau tết Nguyên đán năm 2024, anh, chị có phát sinh tranh chấp về việc thăm nom, chăm sóc cháu B. Sau khi hòa giải tại Công an nhân dân thị trấn A, và tại phiên tòa hôm nay, chị Nguyễn Hồ P cam kết không còn ngăn cản việc anh C thăm nom, chăm sóc con chung. Trường hợp, chị P hoặc bất cứ ai ngăn cản quyền thăm nom, chăm sóc con chung thì anh C có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền thay đổi người trực tiếp nuôi con.

Do đó, để ổn định cuộc sống cho cháu Huỳnh Gia B, giúp cháu phát triển tốt nhất về thể chất và tinh thần, cấp sơ thẩm giành quyền cho chị Nguyễn Hồ P tiếp tục chăm sóc, nuôi dưỡng cháu B là phù hợp quy định pháp luật. nên anh C kháng cáo yêu cầu sửa bản án sơ thẩm, chấp nhận yêu cầu khởi kiện của anh là không đủ căn cứ để chấp nhận như đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự;

Điều 81, 82, 83, 84 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014;

Khoản 3 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án.

Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của anh Huỳnh Tấn C về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn.

Giữ nguyên bản án sơ thẩm: 237/2024/HNGĐ-ST, ngày 31/7/2024 của Tòa án nhân dân huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang.

[1] Về con chung:

Chị Nguyễn Hồ P được tiếp tục chăm sóc, nuôi dưỡng con chung tên Huỳnh Gia B, sinh ngày 11/10/2019. Hiện nay đang sống với chị Nguyễn Hồ P.

Anh Huỳnh Tấn C không phải cấp dưỡng nuôi con chung.

Chị Nguyễn Hồ P cùng các thành viên gia đình (nếu có) không được cản trở anh Huỳnh Tấn C trong việc thăm nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung.

Trên cơ sở lợi ích của con chung, theo yêu cầu của cha, mẹ hoặc cá nhân, cơ quan, tổ chức quy định tại khoản 5 Điều 84 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014, Tòa án có thể quyết định thay đổi người trực tiếp nuôi con, buộc cấp dưỡng nuôi con chung dựa trên các căn cứ do pháp luật quy định.

[2] Về án phí dân sự sơ thẩm: Anh Huỳnh Tấn C phải chịu 300.000 (ba trăm nghìn) đồng án phí thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn, nhưng được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí 300.000 (ba trăm nghìn) đồng đã nộp theo Biên lai số 0015360 ngày 12/4/2024 của Chi cục thi hành án dân sự huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang.

[3] Án phí phúc thẩm: Anh C phải chịu án phí phúc thẩm 300.000đ được trừ vào tiền tạm ứng án phí kháng cáo đã nộp theo biên lai thu số: 0023639 ngày 08/11/2024 của Chi cục thi hành án dân sự huyện Chợ Mới.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự. THÀNH VIÊN HỘI ĐỒNG XÉT XỬ

THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN

TÒA Trần Thị Thúy Hà

Cao

Đào Chí Keo

Minh Lễ