Bản án 01/2024/LĐ-PT — Tranh chấp về xử lý kỷ luật, sa thải, đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động

NỘI DUNG VỤ ÁN:

- Theo nội dung đơn khởi kiện của bà Huỳnh Thị H, lời trình bày tại các bản tự khai và trong quá trình tham gia tố tụng tại giai đoạn sơ thẩm của ông Mai D, người đại diện theo ủy quyền của bà H, thì: Bà Huỳnh Thị H là nhân viên hợp đồng thực hiện công việc cấp dưỡng tại Trường mầm non P1 từ năm 2011 đến năm 2022. Trong quá trình làm việc giữa bà H và Trường mầm non P1 đã ký kết 11 hợp đồng với nhiều hình thức khác nhau, trong đó có 09 hợp đồng xác định thời hạn và 02 hợp đồng không xác định thời hạn, cụ thể: Ngày 01/8/2012 bà H ký kết hợp đồng làm việc với Trường mầm non P1 theo Văn bản 04/HĐ có hiệu lực thi hành từ ngày 01/8/2012, tiếp đó bà H lại ký kết hợp đồng lao động số 09/HĐMN có hiệu lực thi hành từ 01/8/2014. Cả 02 hợp đồng này đều là hợp đồng lao động không xác định thời hạn với công việc cấp dưỡng. Tuy nhiên, sau 02 hợp đồng này Trường mầm non P1 đã chuyển sang ký kết 06 hợp đồng lao động xác định thời hạn với bà H từ ngày 01/8/2018. Bà H cho rằng Trường mầm non P1 đã vi phạm nguyên tắc giao kết hợp đồng lao động theo quy định tại Điều 20 của Bộ luật Lao động năm 2019 nên cần xác định các hợp đồng lao động đã ký kết từ ngày 01/8/2018 đến ngày 15/8/2022 là vô hiệu và quan hệ lao động giữa bà H và Trường mầm non P1 được duy trì theo hiệu lực của hợp đồng lao động số 09/HĐMN ngày 01/8/2014 cho đến nay. Vì vậy, việc Trường mầm non P1 chấm dứt hợp đồng lao động với bà H vào ngày 15/8/2022 là đã đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động không xác định thời hạn, vi phạm nghĩa vụ báo trước 45 ngày, vi phạm về hình thức chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật (chỉ tuyên bố bằng lời nói). Do đó bà H yêu cầu Tòa án giải quyết xác định quan hệ lao động giữa bà H và Trường mầm non P1 là không xác định thời hạn, buộc Trường mầm non P1 phải nhận lại bà H trở lại làm việc và bồi thường số tiền tạm tính là 79.900.000đ gồm các khoản: tiền lương những ngày không làm việc tạm tính từ ngày 01/9/2022 đến ngày 04/5/2023 là 09 tháng x 5.800.000đ/tháng = 52.200.000đ; tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp tạm tính là 09 tháng x 5.800.000đ x 21,5% = 11.200.000đ; tiền lương trả thêm theo hợp đồng là 02 tháng lương tương đương với số tiền là 11.600.000đ và khoản tiền lương tương ứng với 26 ngày làm việc do vi phạm thời hạn báo trước là 4.900.000đ.

- Theo lời trình bày của người đại diện hợp pháp của Trường mầm non P1 thì: Trường mầm non P1 và bà Huỳnh Thị H có quan hệ lao động từ năm 2011 đến tháng 5/2022. Quá trình bà H làm công việc cấp dưỡng tại trường đã ký kết 11 hợp đồng lao động với nhiều hình thức khác nhau, trong đó có 02 hợp đồng không xác định thời hạn là hợp đồng làm việc số 04/HĐ ngày 31/7/2012 và hợp đồng lao động số 09/HĐMN có hiệu lực từ ngày 01/8/2014. Quan hệ lao động giữa bà H và Trường mầm non P1 trải qua thời gian dài có nhiều biến động về nhân sự, tổ chức trong bộ máy quản lý của trường cũng như có sự thay đổi về chính sách đối với cấp giáo dục mầm non. Để thuận tiện cho việc quản lý khi có sự thay đổi cơ cấu Ban giám hiệu thì nhà trường cũng chủ động thỏa thuận chấm dứt hợp đồng lao động đối với người lao động theo các thời kỳ tương ứng với từng năm học. Ngoài ra, sau khi kết thúc năm học 2018 chính sách tài chính đối với cấp giáo dục mầm non tại địa phương cũng có sự thay đổi, theo đó Trường mầm non P1 không được giao chỉ tiêu và cũng không được giao ngân sách để hợp đồng nhân viên cấp dưỡng mà phải chuyển sang cơ chế tự chủ, tổ chức công tác cấp dưỡng cho học sinh trên cơ sở nguồn đóng góp của phụ huynh học sinh. Do đó từ thời điểm bắt đầu năm học 2019 - 2020 (tháng 9/2019) Trường mầm non P1 phải thực hiện việc chuyển đổi hình thức hợp đồng cấp dưỡng sang cơ chế tự chủ hoàn toàn và buộc phải thỏa thuận với người lao động bằng hình thức hợp đồng có xác định thời hạn theo nhu cầu cấp dưỡng trong năm học. Do phụ thuộc vào nguồn kinh phí phụ huynh học sinh đóng góp nên trong trường hợp tuân thủ theo đúng nguyên tắc giao kết hợp đồng lao động theo Bộ luật Lao động nhà trường sẽ không đảm bảo được nguồn kinh phí để trả lương cho nhân viên cấp dưỡng trong các tháng nghỉ hè. Quá trình thực hiện các hợp đồng lao động Trường mầm non P1 cũng đã thi hành đúng các điều khoản đã thỏa thuận với bà H, đảm bảo đúng, đầy đủ các quyền lợi của bà H theo quy định pháp luật. Khi chấm dứt hợp đồng và ký kết các hợp đồng mới Trường mầm non P1 đều thực hiện công khai, dân chủ thông qua các cuộc họp toàn thể giữa Ban giám hiệu và tập thể công chức, viên chức và người lao động trong nhà trường. Các nội dung thỏa thuận giao kết hợp đồng và chấm dứt hợp đồng cũng như các quyền lợi của người lao động cũng trên cơ sở tự nguyện, bình đẳng giữa người sử dụng lao động và người lao động. Cho đến thời điểm 31/5/2022 giữa bà H và Trường mầm non P1 đã thỏa thuận chấm dứt hợp đồng thể hiện thông qua Biên bản thanh lý hợp đồng ngày 01/6/2022. Sau đó bà H vẫn có nhu cầu việc làm và nhà trường cũng đã hướng dẫn bà H chuẩn bị hồ sơ để ký kết hợp đồng nhưng giữa T5 mầm non P và bà H đã không thỏa thuận được để ký kết hợp đồng lao động tiếp theo. Việc chấm dứt hợp đồng lao động số 24/HĐLĐ/2021 đã thể hiện bằng hình thức văn bản. Trong trường hợp này là có sự tự nguyện thỏa thuận chấm dứt hợp đồng mà không thuộc trường hợp đơn phương chấm dứt hợp đồng. Đối với giai đoạn sau ngày 01/6/2022 giữa Trường mầm non P1 và bà H không còn quan hệ lao động mà chỉ có sự thỏa thuận nhằm giao kết hợp đồng mới nên bà H cho rằng Trường mầm non P1 đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động bằng lời nói là không có cơ sở. Vì vậy, nhà trường không đồng ý với toàn bộ các yêu cầu của nguyên đơn.

- Theo lời trình bày của người làm chứng gồm bà Lê Thị Hồng T2, bà Trần Thị Kim T3 và bà Nguyễn Thị Hà T4 thì: xác nhận trong thời gian bà T2 và bà T3 giữ chức vụ Hiệu trưởng trường Mầm non P1 thì nhà trường có ký kết các hợp đồng lao động với bà Huỳnh Thị H với nhiều hình thức hợp đồng khác nhau, trong đó có hợp đồng xác định thời hạn và hợp đồng không xác định thời hạn. Do công việc cấp dưỡng được tổ chức theo năm học nên các hợp đồng lao động đều được ký kết từ thời điểm bắt đầu năm học, để thuận tiện cho việc trả lương cho nhân viên cấp dưỡng hàng năm giữa Trường mầm non P1 và người lao động đều thỏa thuận ký kết hợp đồng mới, kể cả trước đó đã ký kết nhiều hợp đồng xác định thời hạn và không xác định thời hạn. Trong giai đoạn từ năm 2011 đến tháng 6/2022 bà H không có bất kỳ khiếu nại, tranh chấp gì về các hợp đồng lao động và các chế độ tiền lương, tiền công và các khoản trợ cấp khác.

Tòa án đã tiến hành hòa giải nhưng không thành.

Tại Bản án số 01/2023/LĐ - ST ngày 31/8/2023; Tòa án nhân dân huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng đã xử:

1. Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Huỳnh Thị H đối với bị đơn Trường mầm non P1 về việc tranh chấp đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động số 24/HĐLĐ/2021 ngày 01/10/2021; yêu cầu nhận trở lại làm việc và yêu cầu bồi thường thiệt hại các khoản tiền lương, tiền công những ngày không được làm việc và những ngày vi phạm nghĩa vụ báo trước khi chấm dứt hợp đồng lao động; tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và 02 tháng lương do hành vi chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật của Trường mầm non P1.

Ngoài ra, Bản án còn tuyên về án phí, quyền kháng cáo và trách nhiệm thi hành án của các đương sự.

Ngày 08/9/2023 bà Huỳnh Thị H kháng cáo toàn bộ Bản án Lao động sơ thẩm, yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm xem xét lại toàn bộ Bản án sơ thẩm, đề nghị xác định giao kết hợp đồng lao động giữa bà H và Trường mầm non P1 là hợp đồng lao động không xác định thời hạn về việc chấm dứt hợp đồng lao động của Trường mầm non P1 đối với bà H là đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động và vi phạm nghĩa vụ báo trước theo quy định của pháp luật.

Tại phiên tòa,

Bà Huỳnh Thị H vẫn giữ nguyên kháng cáo.

Bà Nguyễn Thị T, bà Nguyễn Thị T1 đề nghị giữ nguyên Bản án sơ thẩm.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lâm Đồng phát biểu về việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án của Thẩm phán, Hội đồng xét xử và các đương sự tại giai đoạn phúc thẩm cũng như phiên tòa hôm nay: đã chấp hành đúng quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự. Về nội dung: đề nghị không chấp nhận kháng cáo của bà Huỳnh Thị H, giữ nguyên Bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Việc chấm dứt hợp đồng lao động của Trường mầm non P1 đối với bà Huỳnh Thị H thì thấy rằng:

Theo hồ sơ thể hiện thì vào ngày 01/6/2022 Trường mầm non P1 và bà H đã thỏa thuận chấm dứt hợp đồng lao động đã giao kết trước đó, điều này được thể hiện tại biên bản thanh lý hợp đồng lao động, bà H cũng thừa nhận đã ký vào biên bản thanh lý này; đây cũng là điều kiện để ký lại hợp đồng lao động mới. Theo bà H trình bày thì đến ngày 15/8/2022 bà đã nhiều lần nộp hồ sơ để được ký kết hợp đồng mới nhưng do thiếu một số giấy tờ nên bà Nguyễn Thị T là Hiệu trưởng đã từ chối ký hợp đồng bằng lời nói. Như vậy, tại thời điểm nộp hồ sơ bà H đã hiểu được hợp đồng lao động trước đó đã kết thúc, vào thời điểm này bà H không có tranh chấp gì về việc chấm dứt hợp đồng lao động. Trường mầm non P1 cho rằng do đặc thù của ngành giáo dục là thực hiện hợp đồng lao động theo năm học, ngân sách hằng năm có sự thay đổi hình thức hợp đồng cấp dưỡng sang cơ chế tự chủ hoàn toàn và buộc phải thỏa thuận với người lao động bằng hình thức là hợp đồng có xác định thời hạn theo nhu cầu cấp dưỡng trong từng năm học.

Tại phiên tòa hôm nay bà H cho rằng việc bà ký vào biên bản thanh lý là do có sự lừa dối của Trường mầm non P1 tuy nhiên không xuất trình được chứng cứ chứng minh, trong khi đó bị đơn không thừa nhận. Như vậy mặc dù thời hạn trong hợp đồng do các bên cung cấp là khác nhau nhưng sự thỏa thuận chấm dứt hợp đồng lao động giữa các bên phù hợp với nguyên tắc tự nguyện giao kết hợp đồng theo quy định tại khoản 3 Điều 34 của Bộ luật Lao động năm 2019. Hơn nữa trong trường hợp giao kết hợp đồng không có thời hạn do hai bên tự thỏa thuận thì người sử dụng lao động không có nghĩa vụ phải báo trước về việc chấm dứt hợp đồng, do vậy nguyên đơn cho rằng bị đơn đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật là không có căn cứ chấp nhận.

Như trên đã phân tích do không có cơ sở chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc xác định bị đơn đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật nên việc bà H yêu cầu bồi thường các khoản chi phí nói trên là không có căn cứ chấp nhận.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015;

- Căn cứ khoản 2 Điều 22, khoản 1 Điều 42 Bộ luật Lao động năm 2019;

- Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Không chấp nhận kháng cáo của bà Huỳnh Thị H, giữ nguyên Bản án sơ thẩm.

Tuyên xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Huỳnh Thị H về việc “Tranh chấp đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, yêu cầu bồi thường thiệt hại” đối với Trường mầm non P1.

2. Về án phí: Miễn toàn bộ án phí Lao động sơ thẩm và án phí Lao động phúc thẩm cho bà Huỳnh Thị H.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.