Bản án 01/2023/HNGĐ-ST — Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN

Nguyên đơn trình bày: Nguyên đơn và bà Võ Phi Ý Tr đã ly hôn theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự số 384/2018/QĐST-HNGĐ ngày 18/6/2018 của Tòa án nhân dân Quận T, Thành phố Hồ Chí Minh. Nội dung quyết định: Bà Tr là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng con chung là cháu Nguyễn Võ Kỳ U (sinh ngày 19/4/2015);

Sau khi ly hôn thì bà Tr có gia đình riêng, khi sắp sinh con thì bà Trgửi cháu Ucho bà Nguyễn Thị Kim Th (là dì ruột của bà Tr) nuôi dưỡng từ tháng 5/2020. Sau đó được bà ngoại của cháu U là Nguyễn Thị Kim L và là mẹ ruột bà Trđón về nuôi. Đến tháng 10/2020 đến nay, ông Ph được bà L gọi đón cháu U về Tiền Giang để trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng đến nay.

Nay, nguyên đơn yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi dưỡng cháu U như sau: Anh Ph là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng cháu U; không yêu cầu giải quyết việc cấp dưỡng nuôi con.

Bị đơn trình bày: Bị đơn không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn với lý do ông Ph chăm sóc cháu U không tốt bằng bà Tr. Tuy ông Ph trực tiếp nuôi cháu U nhưng việc chăm sóc cháu thực tế được giao trực tiếp cho ông bà nội cháu U. Bị đơn xác nhận sau khi ly hôn theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự số 384/2018/QĐST-HNGĐ ngày 18/6/2018 của Tòa án nhân dân Quận T, Thành phố Hồ Chí Minh, ông Phthực hiện đầy đủ nghĩa vụ cấp dưỡng cho đến tháng 10/2020. Từ tháng 10/2020, cháu U sống với cha là ông Nguyễn Thanh Ph.

Hiện nay, bị đơn có gia đình riêng, kết hôn khoảng tháng 5, 6 năm 2020 và có hai con riêng là Vũ Ngọc D, sinh ngày 12/6/2020 và Vũ Võ Bảo H3, sinh ngày 26/10/2022.

Về việc cấp dưỡng nuôi con thì bị đơn cũng không có ý kiến, yêu cầu gì.

Người làm chứng bà Nguyễn Thị Kim L trình bày: Tôi là mẹ đẻ của bà Võ Phi Ý Tr và là bà ngoại của cháu Nguyễn Võ Kỳ U. Sau khi ly hôn thì bà Tr trực tiếp nuôi dưỡng cháu U nhưng nhiều lần ngăn cản ông Ph và ông bà nội, ngoại thăm nom cháu. Sau khi kết hôn với người khác, đến khoảng giữa năm 2020 thì bà T sinh con nên giao cháu U cho bà Nguyễn Thị Kim Th ở N nuôi dưỡng. Biết được tin này nên tôi có đón cháu U về K cùng chung sống. Khi bà Tr đến đón cháu Uvề thì cháu không chịu về cùng bà Tr vì lý do chồng của bà Tr mà bé thường gọi là ba N đánh dập bé. Ở với tôi được 4 tháng thì tôi thông tin cho ông Ph giao cháu cho ông Ph nuôi dưỡng theo nguyện vọng của cháu từ tháng 10/2020 đến nay. Do đó, tôi cho rằng cháu U sống với cha là ông Ph tốt hơn sống với mẹ vì bà Tr có hai con nhỏ không có thời gian và điều kiện chăm sóc cháu.

Người làm chứng bà Nguyễn Thị Kim Th thống nhất với lời khai của bà Nguyễn Thị Kim L.

Cháu Nguyễn Võ Kỳ U có nguyện vọng xin được ở với cha.

Người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nguyên đơn đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn vì các lý do như sau:

Thứ nhất, giữa ông Ph và bà Tr đã có thỏa thuận về việc thay đổi nuôi cháu U trước khi ly hôn, cụ thể các bên có thỏa thuận gồm các nội dung “Tr không được bỏ con cho người khác trông nom” và “Khi Tr hoặc Ph đi bước nữa thì con sẽ do người kia nuôi đến khi trưởng thành”. Sau khi ly hôn thì bà Tr đã lấy chồng mới và có 2 người con riêng nên theo thỏa thuận thì ông Ph sẽ là người nuôi cháu U.

Thứ hai, Bà Tr đã không hoàn thành nghĩa vụ của một người mẹ đối với cháu U. Bà Tr sau khi được TAND quận T TP.HCM giao trực tiếp nuôi dưỡng và chăm sóc thì trên thực tế sau một thời gian ngắn chăm sóc cho bé U đến khi lấy chồng mới thì vào đầu năm 2020 bà Tr đã giao bé U cho bà Nguyễn Thị Kim Th là dì của mình đưa cháu U về TP. Nđể nuôi dưỡng, lúc này cháu U mới chưa đủ 5 tuổi, đây là độ tuổi cần có sự chăm sóc của cha hoặc mẹ nhưng Bà Tr vẫn giao cháo U cho người khác chăm sóc.

Thứ ba, về điều kiện chăm sóc cháu U thì ông Ph có đầy đủ về thời gian, đủ năng lực về tài chính và phù hợp hơn để chăm sóc, nuôi dưỡng cháu U so với bà Tr. Trong khi đó, bà Tr đã có gia đình riêng và có riêng hai con còn rất nhỏ, trong đó có một cháu bé hiện tại dưới 5 tháng tuổi. Nếu tiếp tục giao cho bà Tr nuôi dưỡng và chăm sóc cháu U thì chắc chắn rằng bà Tr không đủ thời gian để nuôi dưỡng và chăm sóc cùng một lúc ba cháu bé. Nếu tiếp tục để cho bà Tr nuôi dưỡng và chăm sóc cháu U sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của cháu.

Thư tư, trong thời gian chung sống cùng cha dượng thì bé thường xuyên bị cha dượng la mắng và bạo hành, điều này thể hiện rõ tại lời khai của người làm chứng là bà Nguyễn Thị Kim L.

Thứ năm, sau khi được Tòa án Quận T TP.HCM giao nuôi dưỡng cháu U, tuy nhiên cả ông bà nội, ông bà ngoại, ông Ph đều bị bà Tr ngăn cản không cho gặp và liên lạc với cháu. Đến đầu năm 2019 bà U cùng bé U về C sinh sống, dù gia định ngoại ở tại K nhưng bà Tr vẫn luôn chặn mọi liên lạc để ông bà không thể gặp cháu.

Thứ sáu, nguyện vọng của cháu U hiện tại là được sống chung với ba Nguyễn Thanh Ph.

Thứ bảy, về thực tế thì hiện tại cháu đang sinh sống với nguyên đơn là bố ruột và ông bà nội tại 207 Tổ 7, ấp H, xã H1, huyện CB, tỉnh Tiền Giang từ năm 2020 cho đến nay và đã được chăm sóc ổn định.

Tại phiên tòa, nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và thống nhất với lời trình bày của người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp.

Bị đơn cho rằng những lời trình bày của bà Nguyễn Thị Kim L là không đúng vì bà L không thích việc bị đơn ly hôn với nguyên đơn và kết hôn với người khác nên mới khai như vậy. Bé U chỉ bị anh Nam la rầy khi kèm bé học chứ không hề có hành vi đánh đập nào. Thực tế bà chỉ giao con cho bà Th 2 ngày để vì có đám giỗ ông ngoại chứ bà không nhờ bà Th chăm sóc cháu U. Còn về thỏa thuận trước khi ly hôn như luật sư trình bày thì bị đơn thừa nhận nhưng cho rằng mình bị ép buộc khi ký thỏa thuận nên thỏa thuận không có giá trị. Bản thân ông Ph có khó khăn về tài chính, việc chăm sóc bé U hoàn toàn phụ thuộc bà nội nên đề nghị không giao con cho ông Ph nuôi dưỡng. Mặc dù bị đơn có 02 con nhỏ nhưng vẫn đủ mọi điều kiện để chăm sóc cháu U. Chị Tr còn trình bày sẽ đồng ý giao con cho anh Ph nuôi nhưng với điều kiện không giải quyết tại Tòa án.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Tòa án nhận định:

Nguyên đơn yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con chung sau khi ly hôn với bị đơn có nơi cư trú tại thành phố Cam Ranh, nên Tòa án nhân dân thành phố Cam Ranh thụ lý và giải quyết vụ án là đúng theo quy định tại Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Qua lời khai của bà L (mẹ ruột của chị Tr) cũng đã cho thấy việc chăm sóc cháu U của chị Tr là có phát sinh vấn đề, ảnh hưởng không tốt đến tâm sinh lý của cháu.

Bên cạnh đó, cũng cần thấy rằng, các đương sự đã có thỏa thuận riêng trước khi ly hôn, qua thỏa thuận này cũng cho thấy các bên có sự nhìn nhận vấn đề rằng bố hoặc mẹ có gia đình riêng không chăm sóc con chung được đầy đủ nên đã thỏa thuận bất cứ bên nào có gia đình riêng sẽ giao con cho bên kia chăm sóc. Chị Tr cho rằng bị ép buộc khi ký thỏa thuận nhưng không có tài liệu chứng cứ gì để chứng minh.

Từ những lập luận trên, Hội đồng xét xử xét thấy cần chấp nhận yêu cầu của ngU đơn, giao con chung cho anh Ph chăm sóc, nuôi dưỡng là phù hợp.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Áp dụng:

- Điều 81, 82, 83, 84 và 118 Luật Hôn nhân gia đình;

- Các Điều 147, 266 và 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn, thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn như sau: Giao con chung tên là Nguyễn Võ Kỳ U (sinh ngày 19/4/2015) cho anh Nguyễn Thanh Ph trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục.

Về việc cấp dưỡng nuôi con chung: Không yêu cầu nên không xét.

Vì lợi ích của con, theo yêu cầu của cha, mẹ hoặc cá nhân, tổ chức được quy định tại khoản 5 Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình, Tòa án có thể quyết định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con cũng như mức cấp dưỡng nuôi con.

Sau khi ly hôn, người không trực tiếp chăm sóc nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con chung mà không ai được cản trở, nhưng không được lạm dụng thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con chung.

2. Án phí:

- Hoàn lại cho ông Nguyễn Thanh Ph 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số AA/2021/0013510 ngày 12/10/2021 của Chi cục Thi hành án dân sự Quận 7, Thành phố Hồ Chí Minh.

- Bà Võ Phi Ý Tr phải nộp 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) án phí sơ thẩm.

3. Quy định: Bản án này được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6,7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

4. Quyền kháng cáo: Các đương sự được quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày tính kể từ ngày tuyên án.