Bản án 01/2023/HC-ST — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN

Tại đơn khởi kiện, trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, người khởi kiện và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện trình bày: Về nguồn gốc đất đai liên quan đến các quyết định hành chính bị kiện là của ông Nguyễn Văn Đ1 chết năm 1986 và bà Phạm Thị N chết năm 1996 (là bố mẹ ruột ông Nguyễn Văn Đ) khai phá từ năm 1960. Đến năm 1976, Nhà nước xây hồ chứa nước Lê Lai, nước dâng tên ngập cả một phần đất và cây cối hoa màu, bố mẹ ông Đ đã khiếu nại yêu cầu Nhà nước đền bù nhưng không được giải quyết vì thời kỳ đó cơ chế hợp tác xã Nông nghiệp vẫn hoạt động, đất công đất tư chưa được phân định, chưa có Luật đất đai điều chỉnh. Khi còn sống bố mẹ ông Đ chia đất cho các con để quản lý sử dụng, trong đó ông Đ được chia diện tích khoảng 7.300m2. Năm 2019, Ủy ban nhân dân (viết tắt là UBND) thành phố Cao Bằng thu hồi đất của ông Đ để thực hiện dự án xây dựng đường phía Nam và khu đô thị mới phía Nam thành phố Cao Bằng diện tích thu hồi: 240m2, được bồi thường số tiền 363.422.000 đồng (trong đó bồi thường về đất khoảng 49 triệu, còn lại là bồi thường cho căn nhà ông Đ đang ở), trong khi thực tế ông Đ bị thu hồi khoảng 6.000m2 đất. Sau khi có đơn kiến nghị nhiều lần đến UBND thành phố Cao Bằng nhưng không được giải quyết, vì không có chỗ ở khác nên ông Đ phải dựng một lán nhà nhỏ và một túp lều để cắt tóc. Cấu trúc nhà được xây dựng sơ sài, bằng vật liệu rẻ tiền ngay trên nền đất của ông Đ. Việc ông Đ làm lán tạm để có chỗ ở và làm lều để cắt tóc không làm ảnh hưởng đến quy hoạch, đến chính sách sử dụng đất đai của Nhà nước. Mặt khác UBND tỉnh Cao Bằng và UBND thành phố Cao Bằng chưa giải quyết thoả đáng các đơn kiến nghị và khiếu nại của ông Đ. Quá trình ông Đ làm lán ở tạm và lều cắt tóc chưa bị xử lý hành chính lần nào, đang dần dần ổn định cuộc sống thì UBND thành phố Cao Bằng ban hành Quyết định cưỡng chế số: 3953/QĐ-CCXP ngày 15/12/2021, theo đó buộc ông Đ phải thực hiện quyết định cưỡng chế khắc phục hậu quả bằng việc: Tự mình tháo dờ lán lền, đến ngày 26/8/2022 UBND thành phố Cao Bằng tiếp tục ban hành quyết định cưỡng chế số: 2100/QĐ- CCXP yêu cầu ông Đ tự tháo dỡ nhà. Tuy nhiên hiện nay ông Đ không có chỗ ở và không có địa điểm để làm lều cắt tóc nên chưa thể chuyển dến địa điểm mới. Ngày 09/9/2022 UBND phường S và các cơ quan chức năng thành phố Cao Bằng đã tiến hành cưỡng chế tháo dỡ lán đều, làm cho ông Đ lâm vào hoàn cảnh màn trời chiều đất, phải làm lại chỗ ở và lều cắt tóc bằng các vật liệu thô sơ tạm thời. Tại cuộc vận động ngày 06/9/2022, ông Đ đã có ý kiến tự nguyện tháo dỡ lều lán tuy nhiên sau đó UBND phường S vẫn tổ chức thực hiện cưỡng chế, phá dỡ lều lán của ông Đ. Nay, ông Đ khởi kiện tại Tòa án yêu cầu hủy hai Quyết định cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả số 3953/QĐ-UBND ngày 15/12/2021 và số 2100/QĐ-UBND ngày 26/8/2022 của Chủ tịch UBND thành phố Cao Bằng. Đại diện theo ủy quyền của người bị kiện – ông Vũ Văn Đ2 trình bày:

- Diễn biến ban hành Quyết định 3953/QĐ-CCXP ngày 15/12/2021:

+ UBND phường S lập biên bản vi phạm hành chính ngày 14/10/2021. Nội xác định hành vi vi phạm. Tổ chức thi công xây dựng công trình khác (nhà thép, quây tôn, mái fipro ximăng) không có giấy phép xây dựng mà theo quy định phải có giấy phép xây dựng với diện tích 5,0m x 7,5m cao khoảng 3,0m.

+ Ngày 24/10/2021, Chủ tịch UBND thành phố ban hành Quyết định 3453/QĐ-KPHQ về việc áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả đối với công trình trên.

+ Ngày 24/11/2021, UBND phường S có Văn bản số 496/UBND- ĐCXD về việc đề nghị ban hành Quyết định cưỡng chế khắc phục hậu quả đối với công trình trên vì chủ đầu tư không tự phá dỡ công trình vi phạm.

+ Ngày 15/12/2021, Chủ tịch UBND thành phố ban hành Quyết định 3953/QĐ-CCXP cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả đối với công trình trên.

+ Ngày 09/9/2022, UBND phường S đã phối hợp với các phòng ban đơn vị liên quan triển khai thực hiện theo quyết định của Chủ tịch UBND thành phố Cao Bằng.

- Diễn biến ban hành Quyết định 2100/QĐ-CCXP ngày 26/8/2022:

+ Ngày 14/7/2021, UBND phường S lập biên bản kiểm tra hiện trạng sử dụng đất. Nội dung kiểm tra hiện trạng sử dụng đất là láng xi măng cát diện tích khoảng 72m2 và lập biên bản vi phạm hành chính. Nội dung xác định hành vi vi phạm là lấn, chiếm đất chưa sử dụng đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp tại khu vực đô thị (diện tích đất đã được thu hồi, đền bù theo quy định).

+ Sau khi lập biên bản, UBND phường S đã chuyển hồ sơ vi phạm hành chính trình UBND thành phố Cao Bằng xử phạt theo thẩm quyền tại các Công văn số 283/UBND-ĐCXD ngày 16/7/2021 của UBND phường S.

+ Ngày 21/7/2021, Chủ tịch UBND thành phố ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai đối với ông Nguyễn Văn Đ.

+ Ngày 26/8/2022, Chủ tịch UBND thành phố ban hành Quyết định cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả đối với ông Nguyễn Văn Đ.

+ Ngày 09/9/2022, UBND phường S đã phối hợp với các phòng ban - đơn vị liên quan triển khai thực hiện theo quyết định của UBND thành phố Cao Bằng.

Căn cứ các quy định định của pháp luật hiện hành, sau khi củng cố hồ sơ vi phạm hành chính của ông Nguyễn Văn Đ, trước khi thực hiện biện pháp cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả, UBND thành phố Cao Bằng đã chỉ đạo UBND phường S thành lập tổ công tác để đến vận động gia Đ ông Nguyễn Văn Đ tự thực hiện tháo dỡ các công trình vi phạm. Tổ công tác của phường S đã tổ chức 03 cuộc đến vận động ông Nguyễn Văn Đ, tuy nhiên gia Đ ông Nguyễn Văn Đ không chấp hành theo quy định, cụ thể như sau:

Lần 1: Biên bản làm việc ngày 24/8/2022 tại nhà sinh hoạt cộng đồng tổ 16, phường S, thành phố Cao Bằng về việc vận động, tuyên truyền ông Nguyễn Văn Đ, tổ 16, phường S tự tháo dỡ công trình xây dựng trên đất đã giải phòng mặt bằng; Lần 2: Biên bản làm việc ngày 06/9/2022 tại nhà sinh hoạt cộng đồng tổ 16, phường S, thành phố Cao Bằng về việc vận động, tuyên truyền ông Nguyễn Văn Đ, tổ 16, phường S tự tháo dỡ công trình xây dựng vi phạm quy định về trật tự xây dựng; Lần 3: Biên bản làm việc ngày 08/9/2022 tại công trình vi phạm của ông Nguyễn Văn Đ về việc tuyên truyền, vận động ông trước khi tổ chức cưỡng chế. Đến ngày 09/9/2022, UBND phường S đã phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan triển khai thực hiện theo quyết định của Chủ tịch UBND thành phố Cao Bằng. UBND thành phố đã thực hiện đúng quy trình thực hiện cưỡng chế công trình vi phạm của ông Nguyễn Văn Đ nên không có căn cứ pháp lý để hủy hai Quyết định nêu trên. Đại diện theo ủy quyền của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan – bà Lục Thị C trình bày: Đối với vụ việc của ông Nguyễn Văn Đ khởi kiện 02 quyết định cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả, Ngay khi phát hiện hành vi vi phạm, UBND phường S đã lập biên bản vi phạm hành chính, qua kiểm tra ông Đ không cung cấp được giấy phép xây dựng đồng thời xác định 02 công trình ông Đ xây dựng nằm trong ranh giới giải phóng mặt bằng của nhà nước đã thu hồi để thực hiện dự án khu đô thị mới đường phía Nam nên UBND phường đã lập hồ sơ trình UBND thành phố giải quyết theo quy định của pháp luật. Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cao Bằng phát biểu quan điểm:

- Việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa đã tuân theo đúng các quy định của Luật tố tụng Hành chính về việc xét xử sơ thẩm vụ án.

- Việc tuân theo pháp luật tố tụng của người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa đảm bảo đúng quy định của Luật tố tụng Hành chính.

- Về quan điểm giải quyết vụ án: Căn cứ điểm b khoản 2 Điều 193 Luật Tố tụng hành chính năm 2015 đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn Đ, giao cho UBND thành phố Cao Bằng thực hiện nhiệm vụ, công vụ theo quy định của pháp luật. Vì các lý do sau: + Thông báo số 49/TB-UBND ngày 31/8/2022 của UBND phường S, Quyết định số 3953/QĐ-CCXP ngày 15/12/2021 và Quyết định số 2100/QĐ-CCXP ngày 26/8/2022 của UBND thành phố Cao Bằng ban hành không có sổ thửa, tờ bản đồ theo quy định của pháp luật. UBND thành phố không chứng minh được số đất ông Nguyễn Văn Đ đang dựng lán cắt tóc là đất đã bị thu hồi và đền bù như các văn bản nêu trên. + Thông báo thu hồi đất số 78/TB-UBND ngày 06/3/2019 của UBND thành phố Cao Bằng dự kiến thu hồi của ông Đ 2530m2 đất tại thửa số 10 tờ bản đồ số 01, loại đất CLN tuy nhiên đến nay UBND thành phố chưa có quyết định thu hồi, chưa phê duyệt dự toán bồi thường đối với diện tích đất này mà UBND phường S đã lập biên bản cho rằng ông Đ lấn chiếm đất chưa sử dụng và đất đã đền bù là không đúng thực tế.

+ UBND không có kế hoạch như khoản 4 Điều 132 Luật đất đai quy định về quản lý đất công ích.

+ Hai Quyết định cưỡng chế số 3953/QĐ-CCXP ngày 15/12/2021 và 2100/QĐ-CCXP ngày 26/8/2022 ban hành không đúng quy định theo Nghị định số 34/2016/NĐ-CP ngày 14/5/2016 của Chính phủ quy định chi tiết một số Điều và biện pháp thi hành Luật ban hành văn bản pháp luật. Cụ thể Quyết định số 3953 do Phó chủ trịch Vũ Văn Đ2 ký là sai Điều 56 Nghị định 34/20-16/NĐ-CP ngày 14/5/2016 của Chính phủ và Điều 6 Nghị định 200 ngày 22/01/2021 của Bộ Tư pháp quy định chi tiết một số Điều và biện pháp thi hành Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Nghị định số 30/2020/NĐ-CP ngày 05 tháng 3 năm 2020 của Chính phủ quy định về Thể thức và kỹ thuật trình bày văn bản hành chính.

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, ý kiến của Kiểm sát viên và những người tham gia tố tụng khác, Hội đồng xét xử nhận định:

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

3.uật tố tụng hành chính năm 2015, xác định đây là các quyết định hành chính bị kiện và thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân tỉnh Cao Bằng.

Căn cứ khoản 1 Điều 87 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 và Quyết định số 3932/QĐ-GQCC ngày 14/12/2021 của Chủ tịch UBND thành phố Cao Bằng về việc giao quyền cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính thì ông Vũ Văn Đ2 - Phó Chủ tịch UBND thành phố Cao Bằng ký ban hành Quyết định số 3953/QĐ-CCXP ngày 15/12/2021 và Chủ tịch UBND thành phố Cao Bằng ký ban hành Quyết định số 2100/QĐ-CCXP ngày 26/8/2022 là đúng thẩm quyền.

- Ngày 14/10/2021, UBND phường S lập biên bản vi phạm hành chính đối với ông Nguyễn Văn Đ về hành vi tổ chức thi công xây dựng công trinh khác (nhà thép, quây tôn, mái prôximăng) không có giấy phép xây dựng mà theo quy định phải có giấy phép xây dựng với diện tích 5,0m x 7,5m cao khoảng 3,0m.

- Ngày 24/10/2021, UBND thành phố ban hành Quyết định 3454/QĐ-KPHQ về việc áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả đối với công trình trên và tống đạt cho ông Nguyễn Văn Đ theo biên bản ngày 12/11/2021.

- Ngày 24/11/2021, UBND phường S có Văn bản số 496/UBND- ĐCXD về việc đề nghị ban hành Quyết định cưỡng chế khắc phục hậu quả đối với công trình trên vì chủ đầu tư không tự phá dỡ công trình vi phạm.

- Ngày 15/12/2021, UBND thành phố ban hành Quyết định 3953/QĐ-CCXP cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả đối với công trình trên. Căn cứ Điều 28, Điều 86, 87 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 thì Chủ tịch UBND thành phố Cao Bằng ban hành Quyết định số 3953/QĐ-CCXP đúng trình tự, thủ tục, thuộc trường hợp cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả được áp dụng độc lập do đã hết thời hiệu ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính (do ông Đ thừa nhận đã hoàn thành xong việc xây lán tạm từ tháng 5/2019). [3.2.2] Đối với Quyết định số 2100/QĐ-CCXP ngày 26/8/2022:

- Ngày 14/7/2021, UBND phường S lập biên bàn kiểm tra hiện trạng sử dụng đất và lập biên bản vi phạm hành chính đối với ông Nguyễn Văn Đ về hành vi lấn, chiếm đất chưa sử dụng đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp tại khu vực đô thị (diện tích đất đã được thu hồi, đền bù theo quy định).

- Sau khi lập biên bản, UBND phường S đã chuyển hồ sơ vi phạm hành chính trình UBND thành phố Cao Bằng xử phạt theo thẩm quyền tại các Công văn số 283/UBND-ĐCXD ngày 16/7/2021 của UBND phường S.

- Ngày 21/7/2021, UBND thành phố ban hành Quyết định số 1292/QĐ-XPVPHC xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai đối với ông Nguyễn Văn Đ.

- Ngày 26/8/2022, UBND thành phố ban hành Quyết định cưỡng chế số 2100/QĐ-CCXP buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả đối với ông Nguyễn Văn Đ. Căn cứ Điều 28, Điều 86, 87 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 thì Chủ tịch UBND thành phố Cao Bằng ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 1292/QĐ-XPVPHC, Quyết định cưỡng chế số 2100/QĐ-CCXP buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là đúng trình tự, thủ tục và thời hạn. [3.3] Tính hợp pháp về nội dung: [3.3.1] Đối với Quyết định số 3953/QĐ-CCXP ngày 15/12/2021: Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, ông Đ xác nhận ông là chủ đầu tư của công trình khung thép, quây tôn, mái lợp Fibro xi măng, diện tích 5,0mx7,5m = 37,5m2 tại tổ 16, phường S, thành phố Cao Bằng. Xây dựng từ trước tháng 5/2019, mục đích xây dựng làm lán ở tạm và hành nghề cắt tóc. Vị trí xây dựng nằm trên thửa đất gần 6000m2 đất gia Đ ông đang canh tác nhưng chưa có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thửa đất này đã bị thu hồi để thực hiện dự án đường phía Nam nhưng UBND thành phố Cao Bằng không ban hành quyết định thu hồi và thực hiện đền bù cho ông Đ, do không còn đất ở, nhà ở nào khác nên ông phải dựng nhà ở tạm.

Hội đồng xét xử xét thấy, công trình khung thép, quây tôn ông Đ xây dựng không thuộc một trong các trường hợp miễn giấy phép xây dựng quy định tại khoản 2 Điều 89 Luật Xây dựng năm 2014. Việc xây dựng lán tạm ông Đ không xin phép cơ quan chức năng trên thửa đất chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là hành vi phạm hành chính trong hoạt động đầu tư xây dựng quy định tại điểm a khoản 5 Điều 15 Nghị định số 139/2017/NĐ-CP ngày 27/11/2017 của Chính Phủ.

Mặt khác, khi ông Đ bị thu hồi 240m2 đất (trong đó có có 120m2 đất ở, 120m2 đất trồng cây lâu năm) theo Quyết định số 1526/QĐ-UBND ngày 10/5/2019 của UBND thành phố Cao Bằng thì ông Đ đã được hỗ trợ tiền thuê nhà ở tạm là 12 tháng. Do đó, việc ông Đ cho rằng ông không còn chỗ ở và phải dựng lán tạm là không có cơ sở chấp nhận.

Do đó, Chủ tịch UBND thành phố Cao Bằng ban hành Quyết định số 3454/QĐ-KPHQ ngày 28/10/2021 áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả và Quyết định số 3953/QĐ-CCXP ngày 15/12/2021 cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả tháo dỡ toàn bộ công trình xây dựng không có giấy phép xây dựng là phù hợp với quy định của pháp luật.

Ngày 14/7/2021, UBND phường S lập biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai đối với ông Nguyễn Văn Đ về hành vi lấn, chiếm đất chưa sử dụng, đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp tại khu vực đô thị.

Tại Biên bản về việc kiểm tra hiện trạng sử dụng đất ngày 14/7/2021 của UBND phường S xác định ông Nguyễn Văn Đ đã thực hiện láng nền xi măng cát diện tích 72m2 khu vực sát mép vỉa hè gần quán cắt tóc của ông Đ trên diện tích đất công, đất dôi dư đã thu hồi để thực hiện dự án đường phía Nam khu đô thị mới.

Tại Biên bản ngày 14/10/2021 của UBND phường S về việc xác định ranh giới, mốc giới giải phóng mặt bằng đối với diện tích đất đã thu hồi phục vụ dự án: Bồi thường, hỗ trợ tái định cư đường phía nam khu đô thị mới thành phố Cao Bằng, trung tâm phát triển quỹ đất và giải phóng mặt bằng đã đo đạc bằng máy và cắm cọc sắt, sơn đánh dấu ngoài thực địa dưới sự chứng kiến của ông Nguyễn Văn Đ, kết quả cho thấy các công trình nhà ở tạm, quán cắt tóc, sân láng xi măng nằm hoàn toàn trong diện tích đã được nhà nước thu hồi phục vụ dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đường phía Nam khu đô thị mới thành phố Cao Bằng. Ông Đ cũng xác nhận việc cắm mốc ranh giới ngoài thực địa của cơ quan chuyên môn là đúng.

Tại tòa, Ông Đ cho rằng diện tích ông láng nền xi măng nằm trên diện tích đất của gia Đ ông quản lý, sử dụng nhưng không cung cấp được tài liệu nào để chứng minh.

Ngày 21/7/2021, Chủ tịch UBND thành phố Cao Bằng ban hành Quyết định số 1292/QĐ-XPVPHC xử phạt vi phạm hành chính đối với ông Nguyễn Văn Đ và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm theo quy định. Do ông Nguyễn Văn Đ không tự giác chấp hành nên ngày 26/8/2022 Chủ tịch UBND thành phố Cao Bằng ban hành Quyết định số 2100/QĐ-CCXP để đảm bảo cho việc thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính là cần thiết, đúng quy định tại Điều 86 Luật xử lý vi phạm hành chính. Từ những nội dung nêu trên, xét thấy không có căn cứ để chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn Đ và đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cao Bằng. [4] Về án phí: Ông Nguyễn Văn Đ phải chịu án phí hành chính sơ thẩm do yêu cầu khởi kiện không được chấp nhận. Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ khoản 2 Điều 3, khoản 1 Điều 30, khoản 4 Điều 32, điểm a khoản 2 Điều 116, điểm a khoản 2 Điều 193 Luật TTHC năm 2015; Căn cứ khoản 1 Điều 32 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban thường vụ Quốc hội ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. 1. Bác yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn Đ về việc hủy Quyết định cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả số 3953/QĐ-UBND ngày 15/12/2021 và Quyết định cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả số 2100/QĐ-UBND ngày 26/8/2022 của Chủ tịch UBND thành phố Cao Bằng. 2. Về án phí: Ông Nguyễn Văn Đ phải chịu 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) án phí hành chính sơ thẩm. Xác nhận ông Đ đã nộp đủ tiền án phí theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí số 0000058 ngày 05/10/2022 tại Cục Thi hành án dân sự tỉnh Cao Bằng. Án xử công khai sơ thẩm, có mặt các bên đương sự. Các đương sự có quyền kháng cáo, Viện kiểm sát có quyền kháng nghị bản án hành chính sơ thẩm trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án./.