Bản án 01/2022/KDTM-PT — Tranh chấp hợp đồng tín dụng

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH PHƯỚC

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Lê Quang Ninh

Các Thẩm phán:

Ông Phạm Tiến Hiệp

Ông Bùi Văn Bình

- Thư ký phiên tòa: Bà Bùi Thị Duyến - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước .

- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Phước tham gia phiên toà: Bà Nguyễn Thị Nga - Kiểm sát viên.

Trong các ngày 10 tháng 3 năm 2022 và ngày 15 tháng 3 năm 2022 tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước xét xử phúc thẩm công khai vụ án thụ lý số 06/2021/TLPT-KDTM ngày 11 tháng 11 năm 2021 về việc:“Tranh chấp hợp đồng tín dụng và hợp đồng thế chấp tài sản”.

Do Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 01/2021/KDTM-ST ngày 27 tháng 9 năm 2021 của Toà án nhân dân huyện L bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số: 02/2021/QĐXXPT-KDTM ngày 01 tháng 12 năm 2021, giữa các đương sự:

*Nguyên đơn: Ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển Việt

Nam; Địa chỉ: Tháp BIDV, 35 Hàng Vôi, quận Hoàn Kiếm, Thành phố Hà Nội

Người đại diện theo pháp luật: Ông Phan Đức T– Chức vụ: Chủ tịch Hội đồng quản trị.

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Hà Thiên S – Chức vụ: giám đốc

Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển chi nhánh B.

Người đại diện theo ủy quyền: Bà Hứa Thị Tuyết S – Chức vụ: Phó

trưởng phòng quản lý rủi ro Ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển Việt Nam chi nhánh tỉnh Bình Phước.

Địa chỉ làm việc: 737, quốc lộ 14, Phường T, TX Đ, Bình Phước

* Bị đơn: Công ty THNH Đ; Trụ sở công ty: Ấp 3, quốc lộ 13, TT L,

huyện L, Bình Phước

Người đại diện theo pháp luật: Ông Võ Thái H; Địa chỉ: Ấp 7, xã Lộc Th, huyện L, tỉnh Bình Phước.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Ông Võ Thái H, sinh năm 1951

2. Bà Đỗ Thị Tr, sinh năm 1958

3. Bà Võ Thị Thanh Th, sinh năm 1981

4. Bà Võ Thị Thanh Ng, sinh năm 1979

5. Ông Võ Tiến C, sinh năm 1985

6. Ông Võ Tiến B, sinh năm 1987

7. Ông Võ Tiến Đ, sinh năm 1990

Cùng địa chỉ: Ấp 7, xã Lộc Th, huyện L, tỉnh Bình Phước

8. Ông Đỗ Hữu T, sinh năm 1965

9. Bà Nguyễn Thị Đ, sinh năm 1965

Cùng địa chỉ: Ấp 7, xã Lộc H, huyện L, tỉnh Bình Phước .

*Người kháng cáo: Nguyên đơn Ngân hàng TMCP đầu tư và phát triển Việt Nam – Chi nhánh tỉnh Bình Phước.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Nguyên đơn Ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển Việt Nam(BIDV) và tại phiên tòa người đại diện theo ủy quyền của Ngân hàng trình bày:

Ngày 29/6/2012 Công ty TNHH Đ do ông Võ Thái H là người đại diện theo pháp luật có ký với Ngân hàng hợp đồng tín dụng số 01/2012/HĐ/01/207 cho Công ty Đ vay số tiền 2.700.000.000 đồng, mục đích vay thanh toán chi phí công trình, lãi suất 15%/năm, thời hạn vay 11 tháng tính từ ngày 29/6/2012 đến ngày 29/5/2013, đảm bảo cho hợp đồng tín dụng được ký kết Công ty TNHH Đ đã ký kết các hợp đồng thế chấp tài sản số: 01/03/HĐ/08/0052 ngày 24/12/2003, số 01/06/HĐ/11/0002 ngày 13/01/2006, 01/08/HĐ/11//0065 ngày 13/5/2008, số 01/09/HĐ/13/0029 ngày 17/02/2009, các tài sản thế chấp bao gồm: Xe máy xúc hiệu Komatsu, xe máy hiệu Nigata, xe ben hiệu ISUZU, xe máy lu hiệu Kawasaki, xe máy đào hiệu Hitachi, xe máy san hiệu CAPTERPILR, xe máy lu hiệu WATANABE, xe máy xúc hiệu KOBELCO, xe tải hiệu ASIAGRANTO và toàn bộ vườn cây cao su có diện tích 13,5ha, tọa lạc tại ấp 7, xã Lộc H, huyện L, Bình Phước. Trong thời gian vay Công ty TNHH Đ đã rút một phần tài sản đã thế chấp là quyền sở hữu nhà và QSD đất, xe Huydai, biển số 93h-1884, xe tải Ben Nissan, biển số 93H-3364, xe du lich hiệu Toyota, biển số 93H-3346 theo hợp đồng cầm cố thế chấp số 01/03/HĐ/08/0052 ngày 24/12/2003.

Từ thời gian vay nợ cho tới nay Công ty TNHH Đ chưa trả cho Ngân hàng số tiền gốc và tiền lãi. Nay Ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển Việt Nam khởi kiện yêu cầu Công ty TNHH Đ và ông H cùng các thành viên trong gia đình ông H liên đới trả số tiền gốc 2.692.000.000 đồng, tiền lãi trong hạn 366.150.000 đồng, lãi quá hạn là 3.302.716.500 đồng.

Trong trường hợp Công ty TNHH Đ không trả được nợ thì yêu cầu Tòa án xử lý các tài sản mà bị đơn, những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đã thế chấp cho Ngân hàng để đảm bảo thu hồi nợ. Các hợp đồng thế chấp tài sản bao gồm: hợp đồng bảo lãnh số 01/03/HĐ/08/0052 ngày 24/12/2003 ( trừ thửa đất được cấp giấy chứng nhận QSD đất số Q437831 do UBND huyện L cấp ngày 14/8/2000 và giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà số 110002/CNSH do UBND huyện L cấp ngày 04/7/1994, xe Huydai, biển số 93h-1884, xe tải Ben Nissan, biển số 93H-3364, xe du lich hiệu Toyota, biển số 93H-3346), hợp đồng cầm có, thế chấp số 01/06/HĐ/11/0002 ngày 13/01/2006, hợp đồng thế chấp số 01/08/HĐ/11/0065 ngày 13/5/2008, hợp đồng thế chấp số 01/09/HĐ/13/0029 ngày 17/02/2009.

Tại biên bản tự khai bị đơn Công ty TNHH Đ do ông Võ Thái H (bút lục 279) trình bày:

Công ty TNHH Đ có vay Ngân hàng số tiền 2.700.000.000 đồng, cho tới nay (17/3/2007) Công ty nợ Ngân hàng hơn bốn tỷ đồng, trong quá trình vay thì có thế chấp các lại xe nhu xe ben, xe cuốc, xe lu… và đồng thời thế chấp hai thửa đất giao nhận khoán với diện tích 13,5ha, khi thế chấp Ngân hàng có biết đất chưa hợp lệ vì đất chưa có sổ đỏ theo quy định, trong khi đó ông đang thiếu nợ ông Đỗ Hữu T, do không trả được nợ nên ông T đã quản lý, sử dụng hai thửa đất, việc này ông có trình bày với Ngân hàng. Trong thời gian Công ty không hoạt động, ông điều trị bệnh thì có một số người đã lấy các tài sản thế chấp để trừ nợ, họ và tên địa chỉ những người lấy tài sản ông không nhớ, vì Công ty nợ rất nhiều người, bà Đỗ Thị Tr là vợ ông, ông bà có những người con họ và tên: Võ Tiến C, Võ Tiến B, Võ Tiến Đ, Võ Thị Thanh Ng, Võ Thị Thanh Th.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Đỗ Thị Tr (bút lục 277) trình bày:

Trước đây ông H là đại diện của Công ty TNHH Đ có vay Ngân hàng BIDV, việc vay và thế chấp tài sản như thế nào thì bà không biết, qua xem xét các hợp đồng thế chấp tài sản và đơn đăng ký hợp đồng thế chấp bà Tr xác định là chữ ký của bà, khi ký bà không có đọc nội dung, bà có nhớ là đã chuyển nhượng một thửa đất 6,5ha tọa lạc tại xã Lộc H cho ông T, khi chuyển nhượng có làm giấy tay hiện bà không có giữ, số tiền và thời điểm chuyển nhượng bà không nhớ, bà và ông H có các người con họ và tên: Võ Tiến C, Võ Tiến B, Võ Tiến Đ, Võ Thị Thanh Ng, Võ Thị Thanh Th. Nay Ngân hàng khởi kiện bà đề nghị xử lý theo quy định pháp luật.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Đỗ Hữu T (bút lục 267 và 400) trình bày:

Khoảng tháng 12 năm 2009 ông T có thỏa thuận với ông H, bà Tr có nhận sang nhượng lại hai thửa đất với diện tích 15ha và toàn bộ cây cao su khoảng 03 năm tuổi trên đất, khi nhận chuyển nhượng có làm giấy biên bản thỏa thuận giao đất (bút lục 281) và giấy thỏa thuận mua bán vườn cao su ngày 03/12/2009 (bút lục 282) với giá thỏa thuận sang nhượng 4.500.000.000 đồng, ông T đưa trước 3.800.000.000 đồng, số tiền còn lại 700.000.000 đồng ông H thỏa thuận trả khi ông H làm xong thủ tục sang tên và ra sổ đỏ thì ông T trả hết. Khi thỏa thuận chuyển nhượng ông H có đưa hai sổ xanh đứng tên ông H, bà Tr cho ông xem, ông T không giữ sổ, để cho ông H giữ sổ thực hiện việc sang tên. Ông T không biết việc ông H vay và thế chấp hai sổ xanh cho Ngân hàng, hiện ông đã cưa bỏ cây cao su và chuyển sang trồng cây mít, từ khi ông nhận đất quản lý, sử dụng thì ông không thấy nhân viên Ngân hàng nào đến xem xét hay làm việc, năm 2014 thì có thấy nhân viên Ngân hàng đến thửa đất nói cho ông được biết ông H có vay tiền của Ngân hàng đến nay chưa trả, tài sản mà ông nhận chuyển nhượng từ ông H, bà Tr là tài sản đang thế chấp. Đối với yêu cầu khởi kiện ông không có ý kiên hay yêu cầu gì, đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định pháp luật.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị Đ (bút lục 269) trình bày:

Bà là vợ của ông Đỗ Hữu T, bà có biết việc chuyển nhượng đất giữa ông T, ông H, bà Tr, bà thống nhất với ý kiến trình bày của ông Đỗ Hữu T, bà không có yêu cầu gì, Tòa án giải quyết theo quy định pháp luật.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Võ Tiến C, Võ Tiến B, Võ Tiến Đ, Võ Thị Thanh Ng, Võ Thị Thanh Th.

Tòa án đã tiến hành xác minh, niêm yết các văn bản tố tụng nhiều lần nhưng không có ý kiến phản hồi, Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan nói trên theo quy định pháp luật.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 01/2021/KDTM-ST ngày 27 tháng 9 năm 2021 của Toà án nhân dân huyện L, tỉnh Bình Phước quyết định:

Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển Việt Nam (BIDV).

Buộc Công ty TNHH Đ trả cho Ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển Việt Nam tổng số tiền 6.360.866.500 đồng (sáu tỷ ba trăm sáu mươi triệu tám trăm sáu mươi sáu ngàn năm trăm đồng). Trong đó:

Số tiền gốc: 2.692.000.000 đồng, số tiền lãi trong hạn 366.150.000 đồng, số tiền lãi quá hạn 3.302.716.500 đồng.

Không chấp nhận yêu cầu ông H cùng các thành viên trong gia đình ông H liên đới trả nợ cho Ngân hàng.

Trong trường hợp Công ty TNHH Đ không trả được nợ thì Ngân hàng có quyền yêu cầu xử lý các tài sản đã thế chấp cho Ngân hàng để đảm bảo thu hồi nợ. Các hợp đồng thế chấp tài sản bao gồm: Hợp đồng bảo lãnh số 01/03/HĐ/08/0052 ngày 24/12/2003 (trừ thửa đất được cấp giấy chứng nhận QSD đất số Q437831 do UBND huyện L cấp ngày 14/8/2000 và giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà số 110002/CNSH do UBND huyện L cấp ngày 04/7/1994, xe Huyndai, biển số 93h-1884, xe tải Ben Nissan, biển số 93H-3364, xe du lịch hiệu Toyota, biển số 93H-3346), hợp đồng cầm có, thế chấp số 01/06/HĐ/11/0002 ngày 13/01/2006, hợp đồng thế chấp số 01/08/HĐ/11/0065 ngày 13/5/2008.

Tuyên Hợp đồng thế chấp số 01/09/HĐ/13/0029 ngày 17/02/2009 vô hiệu.

Ngân hàng BIDV trả Hồ sơ giao nhận khoán đất Lâm Nghiệp mang tên hộ ông Võ Thái H được cấp năm 2005 cho ông Võ Thái H, và Hồ sơ giao nhận khoán đất Lâm Nghiệp mang tên hộ bà Đỗ Thị Tr được cấp năm 2005 cho bà Đỗ Thị Tr.

Ngoài ra, Bản án còn tuyên về phần án phí, chi phí tố tụng và nghĩa vụ thi hành án và quyền kháng cáo của các đương sự theo quy định của pháp luật.

Sau khi xét xử sơ thẩm ngày 08/10/2021 Ngân hàng TMCP đầu tư và Phát triển Việt Nam (gọi tắt là Ngân hàng BIDV) - Chi nhánh Bình Phước có đơn kháng cáo yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước giải quyết những vấn đề cụ thể sau:

- Công nhận hợp đồng thế chấp tài sản gắn liền với đất số 01/09/HĐ/13/0029 ngày 17/02/2009 được ký giữa Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Bình Phước và ông Võ Thái H, bà Đỗ Thị Tr;

- Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng BIDV về việc xử lý các bất động sản đã thế chấp theo hợp đồng thế chấp số 01/09/HĐ/13/0029 ngày 17/02/2009 được ký kết giữa Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Bình Phước và ông Võ Thái H và bà Đỗ Thị Tr để thu hồi nợ cho BIDV;

- Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của BIDV về việc buộc bà Đỗ Thị Tr, bà Võ Thanh Thúy, bà Võ Thị Thanh Ng, ông Võ Tiến C, ông Võ Tiến B, ông Võ Tiến Đ liên đới trả số tiền gốc và tiền lãi là 6.360.866.500 đồng cho Ngân hàng BIDV;

- Hủy việc yêu cầu BIDV phải giao trả lại hồ sơ giao nhận khoán đất lâm nghiệp lại cho ông Võ Thái H và bà Đỗ Thị Tr;

- Ông Võ Thái H và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Đỗ Thị Tr, bà Võ Thanh Thúy, bà Võ Thị Thanh Ng, ông Võ Tiến C, ông Võ Tiến B, ông Võ Tiến Đ còn phải chịu các khoản tiền lãi phát sinh kể từ ngày 27/9/2021 theo mức lái suất quá hạn theo thỏa thuận tại Hợp đồng tín dụng cho đến ngày khoản vay được thanh toán toàn bộ nợ vay;

- Trường hợp ông Võ Thái H và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Đỗ Thị Tr, bà Võ Thanh Thúy, bà Võ Thị Thanh Ng, ông Võ Tiến C, ông Võ Tiến B, ông Võ Tiến Đ không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ thanh toán cho BIDV thì BIDV có quyền yêu cầu Cơ quan thi hành án có thẩm quyền tiến hành kê biên, phát mãi toàn bộ tài sản thế chấp theo hợp đồng thế chấp số 01/09/HĐ/13/0029 ngày 17/02/2009 được ký kết giữa Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Bình Phước và ông Võ Thái H và bà Đỗ Thị Tr để thu hồi nợ, ưu tiên thanh toán cho BIDV;

- Tuyên giao dịch mua bán giữa ông Võ Thái H, bà Đỗ Thị Tr với ông Đỗ Hữu T, bà Nguyễn Thị Đ vô hiệu do bản chất giao dịch là che dấu mục đích ông H và bà Tr nợ vợ chồng ông T;

- Tuyên vợ chồng ông T bồi thường tài sản thế chấp là vườn cây cao su;

- Yêu cầu làm rõ trách nhiệm của UBND xã Lộc H trong việc chứng thực hợp đồng thế chấp tài sản theo hợp đồng thế chấp số 01/09/HĐ/13/0029 ngày 17/02/2009 được ký kết giữa Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Bình Phước và ông Võ Thái H, bà Đỗ Thị Tr.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Nguyên đơn xin rút một phần yêu cầu kháng cáo đối với yêu cầu Tòa án tuyên giao dịch mua bán giữa ông Võ Thái H, bà Đỗ Thị Tr với ông Đỗ Hữu T, bà Nguyễn Thị Đ vô hiệu do bản chất giao dịch là che dấu mục đích ông H và bà Tr nợ vợ chồng ông T; Tuyên vợ chồng ông T bồi thường tài sản thế chấp là vườn cây cao su; Yêu cầu làm rõ trách nhiệm của UBND xã Lộc H trong việc chứng thực hợp đồng thế chấp tài sản theo hợp đồng thế chấp số 01/09/HĐ/13/0029 ngày 17/02/2009 được ký kết giữa Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Bình Phước và ông Võ Thái H và bà Đỗ Thị Tr.

Tại phiên tòa phúc thẩm người đại diện của Ngân hàng đề nghị HĐXX sửa bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm theo hướng:

- Công nhận một phần hợp đồng thế chấp tài sản gắn liền với đất số 01/09/HĐ/13/0029 ngày 17/02/2009 được ký giữa Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Bình Phước và ông Võ Thái H, bà Đỗ Thị Tr;

- Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của BIDV về việc buộc ông Võ Thái H và bà Đỗ Thị Tr phải có nghĩa vụ liên đới trả số tiền gốc và tiền lãi là 6.360.866.500 đồng cho Ngân hàng BIDV;

- Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng BIDV về việc xử lý các bất động sản đã thế chấp theo hợp đồng thế chấp số 01/09/HĐ/13/0029 ngày 17/02/2009 được ký kết giữa Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Bình Phước và ông Võ Thái H và bà Đỗ Thị Tr để thu hồi nợ cho BIDV;

- Hủy việc yêu cầu BIDV phải giao trả lại hồ sơ giao nhận khoán đất lâm nghiệp lại cho ông Võ Thái H và bà Đỗ Thị Tr;

- Ông Võ Thái H và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Đỗ Thị Tr còn phải chịu các khoản tiền lãi phát sinh kể từ ngày 27/9/2021 theo mức lái suất quá hạn theo thỏa thuận tại Hợp đồng tín dụng cho đến ngày khoản vay được thanh toán toàn bộ nợ vay;

- Trường hợp ông Võ Thái H và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Đỗ Thị Tr không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ thanh toán cho BIDV thì BIDV có quyền yêu cầu Cơ quan thi hành án có thẩm quyền tiến hành kê biên, phát mãi tài sản thế chấp theo hợp đồng thế chấp số 01/09/HĐ/13/0029 ngày 17/02/2009 được ký kết giữa Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Bình Phước và ông Võ Thái H và bà Đỗ Thị Tr để thu hồi nợ, ưu tiên thanh toán cho BIDV;

Quan điểm của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Phước :

Về việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán, Thư ký và Hội đồng xét xử: Kể từ ngày thụ lý vụ án và tại phiên tòa Thẩm phán, Thư ký và Hội đồng xét xử tuân thủ đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

Về nội dung giải quyết vụ án: Đề nghị HĐXX căn cứ vào khoản 1 Điều 308 của Bộ luật tố tụng dân sự, không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn. Giữ nguyên Bản án kinh doanh thương mại dân sự sơ thẩm số 01/2021/KDTM-ST ngày 27 tháng 9 năm 2021 của Toà án nhân dân huyện L, tỉnh Bình Phước .