Bản án 01/2022/HNGĐ-PT — Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN

Nguyên đơn chị Trần Thị Thanh T trình bày:

Trước kia chị T và anh Nguyễn Mạnh Q là vợ chồng, quá trình chung sống có 01 con chung là cháu Nguyễn Mạnh Đ - Sinh ngày 18/10/2017. Do có nhiều mâu thuẫn nên anh chị đã ly hôn, theo quyết định công nhận thuận tình ly hôn số 197/2020/QĐST- HNGĐ ngày 22/9/2020 của Tòa án nhân dân thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai đã giải quyết: Giao cho anh Nguyễn Mạnh Q trực tiếp trông nom, nuôi dưỡng, giáo dục và chăm sóc cháu Nguyễn Mạnh Đ, sinh ngày 18/10/2017. Chị Trần Thị Thanh T không phải đóng góp phí tổn nuôi con. Khi cháu Đ sống cùng anh Q thì ít khi được bố chăm sóc, đưa đón đi học do anh Q là lái xe, làm theo ca, cháu ở với bà nội nên thường xuyên nghỉ học. Qua một thời gian chị T thấy cháu Đ có những biểu hiện bất thường như biếng ăn. Ngày 20/02/2021 chị đã làm đơn yêu cầu TAND thành phố Lào Cai giải quyết thay đổi người trực tiếp nuôi con. Sau đó anh Q hứa sẽ chăm sóc con cẩn thận, vì không muốn tranh dành con cái làm ảnh hưởng đến tinh thần của cháu Đ nên chị đã rút đơn khởi kiện. Tuy nhiên, việc chăm sóc cháu Đ không được cải thiện, cháu thường nghỉ học không lý do, anh Q lại không cho chị đón con về chơi mà chị phải đến nhà anh Q để chăm con, thường xuyên ngăn cản quyền thăm nom, chăm sóc con chung của chị, cấm đoán và tỏ ra khó chịu khi chị đến chăm sóc con, từ đó hai người xảy ra xô xát. Cụ thể ngày 11/7/2021 khi chị đang cho con ngủ, anh Q đã không đồng ý cho chị chăm sóc con nên anh Q đã hành hung chị khiến chị phải nhập viện. Tại cơ quan Công an phường B, anh Q đã thừa nhận việc cản trở không cho chị Thăm nom con chung.

Vì các lý do trên chị đề nghị Tòa án giải quyết thay đổi quyền nuôi con chung, giao cháu Nguyễn Mạnh Đ cho chị được trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, không yêu cầu anh Q phải đóng góp phí tổn nuôi con.

Bị đơn anh Nguyễn Mạnh Q trình bày:

Sau khi ly hôn với chị T, anh là người trực tiếp nuôi con, tuy nhiên khi cháu Đ ở với anh thường hay nhớ và đòi mẹ, tối đến đi ngủ cháu luôn để riêng 1 chiếc gối chờ mẹ về ngủ. Vì thương con nên anh rất mong vợ chồng được quay lại đoàn tụ để con đỡ khổ. Do vậy, anh mong muốn chị T đến nhà anh chăm cháu để có cơ hội hàn gắn, mà không muốn chị T đón con về nhà. Khi chị T về thăm con anh bày tỏ mong muốn đoàn tụ nên có hành động mong muốn gần gũi với chị T nên xảy ra xô xát. Anh nhận thức được bản thân đã mắc phải sai lầm là hành hung, gây thương tích khiến chị T phải vào viện điều trị. Anh đã bị cơ quan Công an xử phạt hành chính về hành vi đánh chị T với số tiền 750.000đ và buộc xin lỗi công khai, bồi thường cho chị T 2.000.000 đồng viện phí. Việc hành hung chị T là do lỗi hoàn toàn ở anh, anh hứa sẽ thay đổi không cản trở chị T trong việc thăm nom chăm sóc con chung nữa. Anh không muốn thay đổi người trực tiếp nuôi con nên không chấp nhận yêu cầu của chị T.

Người bảo vệ quyền lợi ích hợp của bị đơn ông Văn Minh N trình bày:

Sau khi chị T và anh Q ly hôn anh Q là người trực tiếp nuôi con, chị T vẫn thường xuyên đi lại, chăm sóc con chung, anh Q không cản trở. Lý do anh Q đánh chị T là do chị T dàn dựng để lấy chứng cứ là anh Q cản trở chị T thăm con để làm cơ sở xin thay đổi nuôi con. Cháu Đ hiện nay vẫn được nuôi dưỡng và phát triển tốt, gia đình anh Q sống ở nơi có cơ sở hạ tầng và dân trí tốt. Anh Q là lái xe có hợp đồng lao động không xác định thời hạn, có thu nhập ổn định khoảng 10 triệu đồng/ tháng, ngoài ra anh mới được mẹ đẻ anh tặng cho 1 ngôi nhà trị giá khoảng 4 tỷ đồng. Gia đình anh chỉ có 3 người sinh sống, mẹ anh Q có nguồn thu nhập ổn định là lương hưu với số tiền 5.300.000 đồng/tháng. Hơn nữa gia đình anh Q chỉ có một mình cháu Đ là cháu đích tôn của dòng họ, nên cháu Đ là người rất quan trọng đến việc thờ cúng tổ tiên sau này gắn với đạo lý và truyền thống dân tộc. Do vậy đề nghị Hội đồng xét xử xem xét, bác đơn yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con của chị T.

Bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm số 33/2021/HNGĐ-ST ngày 30/9/2021 của Tòa án nhân dân thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai đã quyết định:

Căn cứ Điều 81, Điều 82, Điều 83, khoản 2 Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình; Khoản 1 Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng, án phí, lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận đơn khởi kiện thay đổi người nuôi con của chị Trần Thị Thanh T:

Giao cháu Nguyễn Mạnh Đ, sinh ngày 18/10/2017 cho chị Trần Thị Thanh T trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục đến khi cháu Nguyễn Mạnh Đ đủ 18 tuổi. Anh Nguyễn Mạnh Q không phải đóng góp phí tổn nuôi con chung.

Ngoài ra bản án còn tuyên về quyền, nghĩa vụ của người không trực tiếp nuôi con, về án phí và quyền kháng cáo cho các đương sự.

Ngày 12/10/2021 bị đơn anh Nguyễn Mạnh Q kháng cáo toàn bộ bản án sơ, yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm giải quyết sửa toàn bộ bản án sơ thẩm số 33/2021/HNGĐ-ST của Tòa án nhân dân thành phố Lào Cai theo hướng bác đơn khởi kiện của Trần Thị Thanh T.

Tại phiên tòa phúc thẩm anh Nguyễn Mạnh Q giữ nguyên nội dung kháng cáo. Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn vắng mặt tại phiên tòa nhưng có bản ghi ý kiến đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 2 Điều 308, Điều 309 Bộ luật Tố tụng Dân sự xét xử chấp nhận đơn kháng cáo của bị đơn anh Nguyễn Mạnh Q, sửa bản án sơ thẩm số 14/2020/HNGĐ-ST ngày 30/6/2021 của Tòa án nhân dân thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai theo hướng bác đơn yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con của chị Trần Thị Thanh T.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lào Cai phát biểu ý kiến:

Về việc chấp hành pháp luật tố tụng: Kể từ khi thụ lý vụ án cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án thì thẩm phán, Hội đồng xét xử, thư ký tòa án đã thực hiện đúng theo trình tự, thủ tục tố tụng dân sự, những người tham gia tố tụng đều chấp hành đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Về quan điểm giải quyết vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng Dân sự xét xử theo hướng không chấp nhận kháng cáo của bị đơn anh Nguyễn Mạnh Q, giữ nguyên bản án sơ thẩm số 33/2021/HNGĐ-ST ngày 30/9/2021 của Tòa án nhân dân thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai, tuyên án phí theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa. Căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa trên cơ sở xem xét, đánh giá đầy đủ, toàn diện các chứng cứ. Hội đồng xét xử nhận định:

Chị Trần Thị Thanh T hiện là cán bộ địa chính phường P, thành phố L, có mức thu nhập ổn định là tiền lương, ngoài ra chị còn làm thêm ngoài giờ hành chính, là cộng tác viên chăm sóc sắc đẹp, có tổng thu nhập bình Q khoảng 10 triệu đồng/tháng. Ngoài ra chị còn cung cấp chứng cứ là sổ tiết kiệm gửi tại Ngân hàng TMCP S số tiền 400.000.000 đồng. Chị được bố mẹ chị tặng cho chị 01 ngôi nhà ở phường P trị giá khoảng 4.000.000.000 đồng.

Anh Nguyễn Mạnh Q hiện là lái xe cho Công ty TNHH H, có thu nhập ổn định khoảng 10 triệu đồng/tháng, ngoài ra còn được mẹ anh tặng cho 1 ngôi nhà xây cấp II trị giá 4 tỷ đồng. Hiện nay anh đang sinh sống cùng mẹ anh, nhà chỉ có hai mẹ con, mẹ anh Q hiện tại đã nghỉ hưu nên có thời gian và điều kiện để cùng anh chăm sóc cháu.

Như vậy cả chị Trần Thị Thanh T và anh Nguyễn Mạnh Q đều có công việc với mức thu nhập ổn định, có đủ điều kiện vật chât để trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc con chung đến tuổi trưởng thành.

Khi ly hôn giữa chị T và anh Q đã thỏa thuận về việc anh Q là người trực tiếp nuôi con chung là cháu Nguyễn Mạnh Đ. Tuy nhiên, chị T cho rằng khi trực tiếp nuôi con thì anh Q thường xuyên ngăn cản quyền thăm nom, chăm sóc con chung của chị, cấm đoán và tỏ ra khó chịu khi chị đến chăm sóc con, từ đó hai người xảy ra xô xát. Ngày 11/7/2021, do xô xát từ việc thăm nom con chung nên anh Q đã đánh chị T, hậu quả chị T phải nhập viện để điều trị, anh Q đã bị Công an phường B xử phạt hành chính về hành vi đánh chị T với số tiền 750.000đ và buộc xin lỗi công khai, bồi thường cho chị T 2 triệu đồng viện phí. Tại phiên tòa phúc thẩm chị T thừa nhận việc anh Q đánh chị không xuất phát vì lý do anh Q cản trở chị việc thăm nom con chung mà vì lý do khác, nhưng chính vì lý do anh Q đánh chị, hậu quả chị phải vào viện điều trị nên việc chị đi lại thăm nom con chung sẽ khó khăn hơn trước đây.

Mặt khác quá trình giải quyết vụ án tại Tòa án cấp sơ thẩm anh Q cũng thừa nhận việc mặc dù cháu Đ ở với anh nhưng cháu thường hay nhớ và đòi mẹ, tối đến đi ngủ cháu luôn để riêng 1 chiếc gối chờ mẹ về ngủ. Anh Q hiện làm nghề lái xe cho Công ty TNHH H mặc dù có thu nhập ổn định nhưng tính chất công việc phải di chuyển nhiều nên phần nào ảnh hưởng đến việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giao dục con.

Xét thấy việc giao quyền trực tiếp nuôi con chung phải bảo đảm điều kiện tốt nhất cho con về mọi mặt. Vì vậy việc chị T làm đơn xin thay đổi quyền nuôi con là có căn cứ. Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận đơn khởi kiện của chị Trần Thị Thanh T, giao cháu Nguyễn Mạnh Đ, sinh ngày 18/10/2017 cho chị Trần Thị Thanh T trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục đến khi cháu Nguyễn Mạnh Đ đủ 18 tuổi là đúng quy định của pháp luật. Việc người bảo vệ quyền, lợi ích hợp của anh Q cho rằng anh Q không cản trở chị T việc thăm nom con chung. Lý do anh Q đánh chị T là do chị T dàn dựng để lấy chứng cứ là anh Q cản trở chị T thăm con để làm cơ sở xin thay đổi nuôi con là không có cơ sở. Quá trình giải quyết vụ án tại Tòa án cấp sơ thẩm cũng như tại Công an phường B, anh Q cũng đã thừa nhận sự việc trên. Quá trình giải quyết vụ án tại Tòa án cấp phúc thẩm anh Q không cung cấp được tài liệu, chứng cứ gì mới nên không có cơ sở chấp nhận đơn kháng cáo của anh Nguyễn Mạnh Q.

Về án phí phúc thẩm: Do kháng cáo không được chấp nhận nên người kháng cáo là anhNguyễn Mạnh Q phải chịu tiền án phí dân sự phúc thẩm.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ khoản 1 Điều 308, Điều 148 Bộ luật Tố tụng Dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án:

1. Không chấp nhận kháng cáo của bị đơn anh Nguyễn Mạnh Q. Giữ nguyên bản án sơ thẩm số 33/2021/HNGĐ-ST ngày 30/9/2021 của Tòa án nhân dân thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai.

2. Về án phí:

Về án phí phúc thẩm:Anh Nguyễn Mạnh Q phải chịu 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) tiền án phí phúc thẩm. Xác nhận anh Q đã nộp 300.000đồng (Ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí phúc theo Biên lai thu tạm ứng án phí số 0001150 ngày 22/10/2021 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án.

“Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật thi hành án dân sự; Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại điều 30 Luật thi hành án dân sự”.